En vooral hardop oefenen!

Zelf een speech schrijven.

Zo schrijf je een goede speech.

Zelf een speech schrijven, dat kunt u ook.
Allereerst: neem er ruim de tijd voor. Een goede speech schrijven kost een paar dagen. Niet continue, maar uw verhaal moet rijpen. U moet er een nachtje over slapen en u moet een paar keer hardop oefenen. Alle professionals repeteren hardop!
Ga eerst een uurtje buiten wandelen, fietsen, frisse lucht, de natuur in en bedenk wat u wilt zeggen. Wat is uw kernboodschap? Wat wilt u met uw verhaal bereiken?

Maak een mindmap

Teruggekomen maakt u eerst een mindmap over uw speech. Kernboodschap in het midden, associatief in steekwoorden er om heen wat er nog meer een rol speelt. Dit is weinig werk en zo zet u het raamwerk op papier. Eerst de grote lijnen, dan de details.
Maak een poosje later nog een mindmap en kijk of deze twee hetzelfde zijn. Als dat zo is, dan zitten de bouwstenen al goed in uw hoofd. Werk een of twee bouwstenen eens uit, weer in de vorm van een mindmap. Ga staan en oefen alvast eens zo’n stukje hardop: “Mijn kernboodschap is: ….  Waarom wil ik dit zeggen? Geef voorbeelden.

Door hardop te oefenen leert u uw verhaal kennen en ontdekt u wat goed klinkt, wat werkt. Al doende ontstaan er voortdurend verbeteringen. Doen, doen, doen.

Gebruik voorbeelden en anekdotes

Een goede speech zit vol (voor)beelden, waardoor de mensen het verhaal voor zich kunnen zien. Des te concreter, des te beter. U moet uw verhaal dus illustreren met uw ervaringen en met anekdotes. Zoek in uw herinnering, vraag het aan anderen, zoek voorbeelden. Praat van tevoren met anderen over wat u wilt gaan zeggen, dat levert u veel extra informatie op. Wat zouden zij zeggen?

Gebruik metaforen

Een goede speech is als een huis, met een entree, een grote gezellige woonkamer, een keuken een werkplaats en intieme hoekjes. Door de ramen zie je een wijds uitzicht, of een straat vol leven, of een herfstbos. In sommige kamers wordt hard gewerkt, in andere kun je lekker ontspannen. Op een huis zit vaak een naambordje. Moet u zich misschien even voorstellen aan het begin van uw speech? Dat is het naambordje. En de straat en het huisnummer? Ja, waar zijn we eigenlijk? Geef uw verhaal een plek, laat het landen. Maak het haardvuur aan, zodat uw luisteraars zich aan de warmte van het vuur kunnen koesteren.

Waarom vertelt u dit?

Waar komt uw verhaal vandaan? Waarom vindt u dit belangrijk? Waarom kunt u, ja juist u, dit verhaal het beste vertellen? Door de antwoorden op deze vragen wordt het verhaal logisch voor uw publiek.
Voorbeeld van hoe iets begrijpelijk wordt: Natuurlijk, die man heeft zijn kind verloren, wat een drama. Daarom heeft hij uiteindelijk zelfs zijn huis verkocht, zodat hij geld had om een veilig kinderzitje te ontwerpen. Stop er voortdurend voorbeelden in, illustraties, ervaringen en denk goed na over uw kernboodschap, wat wilt u dat de mensen onthouden, dat mag u gerust een paar keer zeggen, aan het begin en aan het eind als afsluiting.

Kernboodschap

De achterliggende gedachte van je kernboodschap is: Waar kan ik, vanuit mijn unieke kennis en ervaring, jullie mee helpen, wat kan ik bijdragen, waar komen jullie verder mee? Maak nog eens een mindmap, hoe dragen de verschillende bouwstenen bij aan uw kernboodschap.

Rode draad en thema

U wilt een goede speech houden, natuurlijk. Dan is het goed om een rode draad te zoeken, een thema, iets dat door het hele verhaal heen speelt en telkens terugkeert. I have a dream.

Uit je hoofd of van papier?

Een uitgeschreven speech is zeker verstandig als alles heel gevoelig ligt, als je heel zenuwachtig bent, of als je er niet op vertrouwt dat je het uit je hoofd kunt. Uw speech van tevoren opschrijven is bovendien ook een vorm van voorbereiding. Maar een verhaal echt goed voorlezen, dat is nog een hele kunst. Afwisseling, spanningsboog, het zijn zaken die al improviserend gemakkelijker gaan. Hardop oefenen, meerdere keren. Overdrijf eens flink, dat helpt. Experimenteren met de toon, eerst poeslief, dan heel boos.  Alle profs doen dit soort experimenten om de juiste toon te vinden! Ze hebben zelfs een regisseur. Iemand als proefpubliek die commentaar mag geven. Oefen daarom met publiek, ook al is het maar een enkeling, partner, kinderen, huisgenoten, mensen uit uw team. Zinnen letterlijk uit je hoofd leren, dat klinkt straks meestal heel beroerd en onnatuurlijk. Tenzij je een getalenteerd toneelspeler bent.

Mijn voorkeur gaat uit naar een paar steekwoorden in een mindmap op papier en vervolgens hardop zo vaak mogelijk oefenen. Niet alles compleet uitschrijven en wel je mindmap kennen. Wat wil je zeggen? De beste speeches zijn een combinatie van heel zorgvuldige voorbereiding en improvisatie ter plekke. Zonder je kernboodschap uit het oog te verliezen.

Hardop repeteren is puur leren

Goed voorlezen en presenteren vraagt altijd om goed hardop repeteren. Visualiseer uw speech, de plek straks, het publiek. Presenteer staand en oefen al snel met een of meer luisteraars. Repeteren, zoals alle profs het doen. Van klein naar groter. De zinnen nestelen zich al een beetje in uw hoofd. Bij passief lezen vanaf een beeldscherm onthou je slechts een fractie. Hardop repeteren is de beste manier om te ontdekken hoe het klinkt en hoe het voelt. Hardop repeteren is de manier om te leren wat werkt, om op nieuwe tekstideeën te komen en om zelfvertrouwen te ontwikkelen.

Basisschema van een goede speech

In essentie bestaat iedere speech uit een eenvoudig schema.

Interactie: Stel vragen, laat vragen stellen.

Begin met een kort verhaaltje over iets opmerkelijks dat u net heeft meegemaakt. Iets positiefs, een ijsbreker, een pareltje. Daarna een toelichting wie u bent en waarom u hier staat. Dan de kernboodschap! Wat wilt u bereiken? Zonder heldere kernboodschap is uw verhaal doelloos. Waarom vertelt u dit verhaal? Als u iets wilt verkopen, zeg het dan. Zo geef ik trainingen presenteren en schreef ik het Handboek Presenteren en daar maak ik graag reclame voor, ook met deze tekst over zelf een speech schrijven.
Je kernboodschap is iets anders dan je onderwerp. Voetballen is het onderwerp, ‘alle ballen over links’, dat kan de kernboodschap zijn.

Zoek interactie. Stel vragen aan je publiek. Die vragen kun je van tevoren bedenken. Luister naar de antwoorden en reageer erop. Hoe denken jullie erover? Vinden jullie dit ook? Wat is jullie ervaring? Zijn jullie het hier mee eens? Nodig mensen ook uit om vragen te stellen.

Goede speeches herhalen vaak een kernzin (I have a dream). Zoek eens naar zo’n zin.

Bij een begrafenisspeech is interactie minder snel aan de orde, maar bij de meeste andere gelegenheden is het heel waardevol en leuk.

Samenvatting en tips voor een goede speech

  • Ga eerst even wandelen om ontspannen na te denken over wat u wilt zeggen.
  • Maak een mindmap over uw presentatie. Centraal staat uw kernboodschap.
  • Bedenk een goede titel of een metafoor. Zoek bijvoorbeeld een mooi, passend gedicht.
  • Begin met voorbeelden, ijsbrekers en anekdotes.
  • Hou het dicht bij uzelf. Uw ervaring, uw gevoel.
  • Geef voorbeelden. Maak het beeldend en concreet.
    Dit betekent dat je het kunt zien en dat je beschrijft wat je ziet.
  • Korte zinnen, in eenvoudige taal.
  • 100 rustig uitgesproken woorden duren 1 minuut. 200 woorden / minuut is zeer snelle radiotaal.
  • Tien minuten is al best lang, beter vijf mooie minuten, dan tien saaie.
  • Uw luisteraars moeten antwoord krijgen op de volgende vragen:
    • Waarom vertelt u dit?
    • Wat komt u brengen?
    • Welk perspectief biedt u? Een goede speech biedt hoop, lichtpunten en vertrouwen.
  • Als u uw verhaal uitschrijft, druk uw speech dan af in grote letters.

  • Wees zuinig met  PowerPoint en andere toeters en bellen, het leidt meestal af.
  • Neem uw luisteraars mee op een spannende reis.
  • Het gaat om echte verhalen! Gewoon, wat je hebt meegemaakt.
  • Doe wat bijzonders, maak er een mooi moment van.
  • Oefen een paar keer hardop, met publiek.
  • Bedenk dat alle professionals flink repeteren. U heeft dat ook nodig.
  • Dit kan bijvoorbeeld heel goed tijdens een individuele coaching.
  • Lees als inspirerend begin het Handboek ‘Presenteren is een feest’.

Een speech over / voor iemand

Een jubilaris, een begrafenisspeech, een speech bij een trouwerij.
Voorbereiden kost tijd. Spreek met mensen die de persoon kennen, doe dit bijvoorbeeld aan de hand van foto’s. Wat is kenmerkend voor iemand? Verzamel de info en probeer thema’s te herkennen, de rode draad, terugkerende patronen. Vertrouw op je intuïtie. Wat heb jij meegemaakt rondom deze mens. Bij een trouwerij ken jij meestal de geschiedenis van één van de twee. Net als het publiek. Voor de andere helft is het meeste nieuw en voor hen heb je dus altijd al een interessant verhaal! Bij een begrafenis gaat het er vooral om wat je ontroert aan iemand, wat bijzonder was aan de levensweg van deze mens. Kleine, mooie details, de momenten die je je herinnert.

Het beste presenteert u in contact met uw publiek. Spontaan, niet teveel van papier, interactief, deskundig, speels, met humor en zonder uit het hoofd geleerde zinnen.
Presenteren is een prachtige kunst, we oefenen graag met u, op onze trainingen, of tijdens een individuele coaching.

Kijkt u veertig seconden naar deze Ghanese minister en hoor nog net het applaus in de laatste seconden: https://www.youtube.com/watch?v=fcAINaMaHdc

Goed presenteren is een prachtige (top)sport.

Om succesvol te sporten moet je de spelregels kennen, je moet trainen en conditie opbouwen. Zo krijg je zelfvertrouwen en kwaliteit. Het Handboek ‘Presenteren is een feest’ biedt u alle informatie die u nodig heeft. We leren u graag de spelregels, u krijgt spelinzicht en u doet al heel wat ervaring op. Welkom.
Succes en vooral ook plezier met uw speech.

Ervaringen over presentaties vind ik altijd leuk om te horen.

Vriendelijke groet,
Roeland Schweitzer

Trainer, spreker, coach