Plankenkoorts? Zo ga je beter om met podiumvrees

Plankenkoorts kan behoorlijk intens voelen. Misschien merk je dat je hart sneller gaat kloppen vlak voordat je moet spreken, optreden of presenteren. Of je voelt spanning in je lijf zodra alle aandacht op jou gericht is.

Podiumvrees komt veel vaker voor dan mensen denken. Niet alleen bij beginnende sprekers, maar ook bij artiesten, trainers en ervaren professionals.

Gelukkig betekent plankenkoorts niet dat je slecht bent in presenteren. Vaak vraagt het vooral om een andere manier van omgaan met spanning, aandacht en zichtbaar zijn voor een groep.

In dit artikel lees je wat plankenkoorts precies is, waarom zoveel mensen ermee te maken hebben en wat helpt om rustiger te spreken voor een groep.

Veel bekende mensen hebben last van plankenkoorts

Plankenkoorts komt niet alleen voor bij beginnende sprekers. Ook bekende artiesten en acteurs zoals Adèle, Barbara Streisand en Johnny Depp hebben openlijk verteld over hun spanning voor een optreden of presentatie.

“Dat laat zien dat plankenkoorts weinig zegt over talent of ervaring. Zelfs mensen die dagelijks op een podium staan, kunnen spanning voelen zodra alle aandacht op hen gericht is.

Kun je van plankenkoorts afkomen?

Veel mensen hopen dat plankenkoorts volledig verdwijnt. Alsof je op een dag nergens meer spanning voelt voordat je moet spreken. In de praktijk werkt het meestal anders.

Een bepaalde spanning voelen voordat je zichtbaar bent voor een groep is heel menselijk. Ook ervaren sprekers, artiesten en trainers voelen vaak nog zenuwen voordat ze moeten optreden of presenteren.

Het verschil zit meestal niet in het volledig verdwijnen van de spanning, maar in hoe je ermee omgaat. Wanneer je leert om aanwezig te blijven terwijl je spanning voelt, ontstaat er vaak meer rust en vertrouwen tijdens het spreken.

Heb je last van sterke spanning of spreekangst? Vraag het ebook Spreekangst overwinnen – de ultieme handleiding aan.

Waarom stilte juist kracht geeft tijdens spreken

Kwetsbaarheid tijdens het spreken

Veel mensen ervaren plankenkoorts niet alleen als spanning, maar ook als kwetsbaarheid. Zodra je voor een groep staat, kun je het gevoel krijgen dat iedereen naar je kijkt en een oordeel vormt over wat je zegt of doet.

In trainingen horen we regelmatig uitspraken als: “Het voelt alsof ik hier naakt sta.” Dat gevoel kan behoorlijk intens zijn. Tegelijk zit daar vaak ook de sleutel.

Juist wanneer je stopt met vechten tegen je spanning, ontstaat er meestal meer ontspanning. Veel mensen merken dat het helpt om eerlijk te zijn over hun zenuwen, in plaats van ze koste wat kost te verbergen.

Kwetsbaarheid betekent niet dat je zwak bent. Vaak zorgt het er juist voor dat mensen meer verbinding voelen met jou als spreker. Presentaties die echt raken, zijn zelden perfect. Ze voelen vooral oprecht en menselijk.

Waarom plankenkoorts zo sterk kan voelen

Plankenkoorts gaat vaak niet alleen over spreken zelf. Veel mensen vinden het vooral spannend om zichtbaar te zijn voor een groep en de aandacht op zich gericht te voelen.

Lees ook ons uitgebreide artikel over angst voor presenteren.

Daarbij speelt perfectionisme regelmatig een rol. We willen het goed doen, professioneel overkomen en geen fouten maken. Juist die druk kan ervoor zorgen dat spanning verder oploopt.

Het helpt daarom meestal niet om plankenkoorts koste wat kost weg te drukken. Veel effectiever is leren omgaan met de spanning die ontstaat wanneer je moet spreken of optreden.

Dat vraagt oefening, ervaring en vaak ook kleine stappen. Niet door jezelf direct in het diepe te gooien, maar door je systeem langzaam te laten wennen aan spreken voor een groep.

Vrijuit en vol vertrouwen spreken na de training Spreekangst wordt Stemkracht!

BEKIJK DEZE TRAINING

Vijf tips om beter om te gaan met plankenkoorts

1. Zorg voor ontspanning in je lichaam

Veel mensen proberen plankenkoorts vooral mentaal op te lossen. Toch begint rust vaak juist in je lichaam. Een wandeling, ademhalingsoefening of korte warming-up kan helpen om spanning te reguleren voordat je moet spreken.

2. Oefen hardop in plaats van alleen in je hoofd

Veel mensen bereiden zich vooral in hun hoofd voor. Maar juist door hardop te oefenen, raakt je lichaam meer vertrouwd met spreken voor een groep. Dat geeft vaak meer rust tijdens het echte moment.

3. Begin klein

Je hoeft niet direct voor een grote zaal te staan. Juist door te oefenen in kleinere en veilige situaties bouw je stap voor stap meer vertrouwen op.

4. Laat perfectie los

Plankenkoorts wordt vaak sterker wanneer je alles perfect wilt doen. Terwijl een presentatie meestal krachtiger wordt wanneer je contact maakt in plaats van controle probeert te houden.

5. Accepteer dat spanning erbij mag horen

Veel ervaren sprekers voelen nog steeds spanning voordat ze moeten spreken of optreden. Het doel is niet om nooit meer zenuwen te voelen, maar om jezelf niet meer volledig kwijt te raken door die spanning.

Hulp bij plankenkoorts en podiumvrees

Merk je dat plankenkoorts je blijft beperken? Bijvoorbeeld omdat je situaties gaat vermijden, dichtklapt tijdens spreken of veel spanning ervaart vooraf? Dan kan begeleiding helpen.

In de training Spreekangst wordt Stemkracht leer je stap voor stap omgaan met spanning tijdens presenteren en spreken voor een groep. Daarbij gaat het niet om trucjes of perfect leren presenteren, maar juist om meer rust, vertrouwen en contact tijdens het spreken.

Veel deelnemers merken dat ze na de training vrijer durven spreken, meer ontspanning ervaren en zichzelf minder verliezen wanneer de aandacht op hen gericht is.

Geschreven door Majlis Schweitzer – trainer, coach en spreekangstexpert bij Speechen.nl. Majlis begeleidt professionals, leiders en teams in krachtig, authentiek en zelfverzekerd spreken.