Presentatietips

Zorgvuldig voorbereiden, is wat je kunt doen.

Een jubilaris toespreken

Hoe doe je dat? Een mooie toespraak voor een jubilaris?

Mag jij regelmatig een jubilaris toespreken en vind je dat telkens lastig, dan is een goede presentatietraining echt en aanrader. Je leert gouden toneelregels en de uitgangspunten voor een goede presentatie. In een veilige setting oefen je je vaardigheden. Na de training kun je het.

Voorbereiden, voorbereiden, voorbereiden.

Onderwerpen voor je toespraak

Neem een A4tje. Schrijf in het midden de naam van de jubilaris. En schrijf er in trefwoorden omheen wat je allemaal van deze jubilaris weet. Werkverhalen, maar ook hobby’s, kenmerken (altijd rode sokken aan), privéverhalen, voor zover gepast en ook bijvoorbeeld achtergrond en geschiedenis. Waar komt iemand vandaan? Hoe is hij bij jullie begonnen? De ontwikkeling van de jubilaris? Wat heeft zij/hij bijgeleerd, welke projecten heeft zij/hij een rol in gespeeld? Welke rol? Bedenk hier telkens concrete verhalen bij.Wat vindt de jubilaris belangrijk? Waar staat hij of zij echt voor? Wat waardeer je vooral in deze persoon?

Nu staat alles nog kris kras op het A4tje. Neem een nieuw A4 tje en orden de onderwerpen. Het maken van zo’n ‘mindmap’ kost je misschien vijf minuten. Leg het A4tje weg en maak er de volgende dag weer een.Vergelijk deze twee. Nieuwe voorbeelden, onderwerpen? Selecteer de belangrijkste op een derde A4tje. Zo leer je je verhaal kennen.

Vordert het niet? ga dan even een half uurtje buiten wandelen. De beweging en de frisse lucht laten je gedachten stromen.

Vertel verhalen over de jubilaris.

Als publiek willen we verhalen horen, anekdotes.
In de winter van 2012 liep Piet bij de Oranjeplas  …
Heel concreet, we willen het voor ons zien. Waar, wanneer? Wat gebeurde er?
Het vroor dat het kraakte en Piet dacht dat hij wel over het ijs kon lopen.
Wie waren er nog meer bij? Geef details.

Spreek de jubilaris toe.

In je toespraak moet je je tot de jubilaris richten. Samen met de jubilaris bespreek je de successen en een enkele misser uit die afgelopen periode. Dus niet samen met je publiek grappen over de jubilaris maken, dat komt voor, maar is een jubileum onwaardig.

Foto’s? Maak een diashow.

Heb je leuke foto’s van de jubilaris, maak er een diashow van. Ook al is er geen beamer, ook op een laptop biedt een diashow met foto’s uit de oude doos leuke gespreksstof en houvast voor de aanwezigen.

Betrek de familie in je toespraak

Bij een jubileum is vaak familie aanwezig. Betrek die ook in het verhaal. Door ze vragen te stellen, zoals: “Herinneren jullie je nog?”. Door ze te bedanken voor hun loyaliteit, hun geduld of wat dan ook.

Maak een evenwichtige toespraak.

Stip ook even de moeilijke tijden aan, die er misschien zijn geweest. Alleen maar zonneschijn, dat is ongeloofwaardig. Aan de andere kant, je moet de jubilaris natuurlijk wel in het zonnetje zetten, het is een feestje? Wat doe zij of hij zo bijzonder goed? Waarom ben je blij met deze jubilaris?

Maak het persoonlijk.

Wat vind jij leuk aan de jubilaris?
Wat bewonder je in hem / haar?
Wat vind je mooi?
Wat raakt je?
Maak het concreet met voorbeelden en anekdotes.

Ontroerend?

Een goede toespraak heeft ook iets ontroerends. Dat je voelt dat het stil wordt, dat je samen iets bijzonders deelt. Dat mag best. Een jubilaris werkt tien jaar of langer bij de zaak. In die tijd is er veel gebeurd Sta ook stil bij de dingen die je geraakt hebben. Dat maakt de bijeenkomst waardevoller.

Stimuleer de jubilaris.

Natuurlijk heb je een cadeau voor de jubilaris. Als het een zorgvuldig uitgezocht persoonlijk cadeau is, dan is het leuk om hier iets over te vertellen. Heel mooi is ook als je iets vertelt over een gewenste ontwikkeling. Bijvoorbeeld dat iemand een opleiding zou kunnen volgen en een diploma gaat halen en dat je dat graag stimuleert. Een goede speech is inspirerend, daagt mensen uit om door te groeien.

Hardop oefenen.

Zodra je wat bouwstenen voor je verhaal hebt, ga dan hardop oefenen. Alle profs oefenen hardop. Met een regisseur. Vertel je verhaal thuis aan je partner. Van de feedback leer je heel veel.

De uitvoering, neem de tijd.

Neem de moeite om de uitvoering ook goed voor te bereiden. Is het zaaltje in orde? Heb je een microfoon nodig? Zo ja, hoe werkt dat ding? Waar ga je straks staan, zodat iedereen je kan zien en horen? Misschien moet je wat hoger gaan staan? Wees op tijd, maak het gezellig, zorg dat er evenveel stoelen zijn als er mensen komen. Lege stoelen zijn heel ongezellig. Verwelkom jubilaris en gasten.

Geniet ervan.

Als het niet leuk is voor de spreker, wordt het ook niet erg leuk voor de jubilaris. Dit verplicht je min of meer om het voor jezelf aangenaam te maken. Hoe doe je dat? Met kleine anekdotes, grapjes, door vragen stellen en door je kwetsbaar op te stellen. Dat is allemaal nog niet zo gemakkelijk als je het niet leuk vindt. Daarom, worstel je geregeld met je presentaties, kom dan naar een training. In een paar dagen, leer je ontzettend veel.

Hoe lang moet  / mag je verhaal zijn?

Dat is heel simpel, beter twee spannende minuten, dan tien saaie. Twee minuten is natuurlijk erg kort, maar vijf minuten is meestal al prima. Door hardop te oefenen krijg je een idee. Van de lengte van je presentatie.

Breng de jubilaris niet in verlegenheid.

Pas nog meegemaakt: “Rianne (de jubilaris), wil jij ook nog wat zeggen?” Vroeg de spreker onverwachts. Daar had Rianne niet op gerekend en ze werd knalrood. Niet leuk voor de jubilerende Rianne, niet leuk voor het publiek. Wel kan het een goed idee zijn om de jubilaris van te voren te vragen of hij/zij ook iets wil zeggen.

Succes.

Wat zit er achter spreekangst? Hoe kun je ermee omgaan?
Lees ons e-book: ‘Help ik wil van mijn spreekangst af.’

Alles weten over goed presenteren?
Lees ons handboek ‘Presenteren is een feest.’

Het boek over stemexpressie van Marius Engelbrecht

‘Oerzang’, de kracht van klank

Op 5 juli 2019 presenteerde Marius Engelbrecht zijn boek Oerzang.  Oerzang gaat over de geschiedenis van klank en spraak. Vooral is het een boek over de toepassing van klank als helend instrument in trainingen en in persoonlijke ontwikkelingstrajecten. Ook rondom logopedie, burn out, dementie en depressie is oerzang / stemexpressie een zinvolle weg.
Oerzang is de neerslag van het levenswerk van Marius (Den Haag, 1961). Hij is psycholoog en gepromoveerd als historicus.

Leerweg naar oerzanger(es)

De titel van het boek Oerzang komt van Marius en is volkomen logisch omdat het aan de ene kant over de kern van jezelf gaat. Marius spreekt over ‘stemexpressie’, niet minder duidelijk. Jezelf uiten met je stem, je klank. Niet op het rationele niveau van woorden, maar puur klank. Dan blijkt dat iedere klank ook betekenis heeft, vrolijk, bedroefd, geremd, brutaal, angstig, vragend.
Aan de andere kant gaat het boek over de klank die voorafgaat aan de taal. De oerklanken waarin onze verre voorvaderen met elkaar communiceerden. Hoe klinkt angst, hoe klinkt vreugde, hoe klink je als je wordt aangevallen door een leeuw?

In de loop van dertig jaar heeft Marius zijn eerste ontdekkingen uitgewerkt tot een complete leergang op dit gebied, waaraan inmiddels honderden mensen hebben deelgenomen, waaronder ik. Het boek Oerzang bevat allerlei praktische oefeningen en er horen ook audio-oefeningen bij, die je kunt downloaden.

Tijdens de presentatie mocht ik Marius interviewen over zijn wortels.

Roeland Schweitzer en Marius Engelbrecht (r)

Wat levert oerzang je op?

In de presentatietrainingen van Speechen.nl speelt stemexpressie, of stembevrijding, een belangrijke rol. Oerzang, zoals je het ook kunt noemen, brengt je naar diepere lagen van jezelf. Door meer expressie in je sterm kun je meer van jezelf laten zien en worden je presentaties (veel) sterker.
Oer zingen, stemexpressie kun je leren. Onderweg kom je weerstand, verdriet en blokkades tegen, maar ook ontroering en verbinding met de kern van jezelf en de ander. Je wordt er uiteindelijk vrolijker, expressiever en autonomer van. Uiteindelijk, want het is niet in een uurtje gepiept, maar iedere wereldreis begint wel met een eerste stap.

Met oerzang krijg je de saaiheid uit sprekers.

Rond het jaar 2003 werkte ik voor een ZUO van het Ministerie van Sociale Zaken. Ik zag veel presentaties, waarbij mensen met hun rug naar de zaal hun sheets voorlazen. Dat kan beter, dacht ik. Met mijn communicatie-kennis, wat podium- en RTV-ervaring, en een aantal jaren geweldige toneellessen op zak, begon ik links en rechts presentatietrainingen te geven. Sommige deelnemers presenteerden volgens het boekje, maar het klonk toch voor geen meter. Van klank wist ik toen nog niet zoveel. Ja, ik hield heel erg van popmuziek en ik zong in ons dorpskoor.

Hoe werkt klank? Wat is het? Hoe kun je je klank en dus je stem rijker maken, levendiger, met meer kleur? Hoe krijg je de saaiheid uit sprekers?

De indiaan over de vlakte

Via een vriendin belandde ik samen met mijn vrouw op een weekend van Marius. Een zaaltje met twintig mannen en vrouwen, ergens op de Veluwe. Vrijdagavond, beetje moe van een week werken, beetje eng ook wel, Waar was ik terechtgekomen? In zijn inleiding blies Marius mij opeens klaarwakker. Hij zei iets over een indiaan die over de vlakte klinkt en daarna deed hij dat ook. Hij zong een fantastisch abstract lied, een serie indrukwekkende klanken, ergens diep uit zijn lijf. Onmiddellijk wist ik, dat wil ik ook, hier moet ik zijn.

Opleiding tot klankcoach

Vervolgens heb ik meer weekenden gevolgd, avonden, weken en ook een jaartraining, waarin we leerden hoe het werkt, de helende stem, hoe we dit in groepen kunnen toepassen. Ik kwam voor een verbetering van onze trainingen, maar het werd ook het begin van een geweldige persoonlijke reis. Sindsdien is ‘stem en klank’ een belangrijk en bijzonder effectief deel van onze trainingen. Na een halfuur oerzang is de sfeer al veranderd, ‘begrijpen’ mensen al iets meer over fysiek presenteren en is bij velen een zaadje gezaaid. Samen met anderen organiseer ik al jaren een intervisie-groep voor de klankcoaches uit de school van Marius..

De stem van je ziel

Na mijn leertijd bij Marius ben ik ook gaan kijken naar andere vormen van klankcursussen en stemworkshops, zoals stembevrijding bij Jan Kortie en vooral Soul Voice bij Anke de Jong. De accenten verschillen maar in wezen is het identiek en gebaseerd op dezelfde bronnen (Grotowski, Tomatis, volksmuziek, Beethoven, indianenzang, trommels uit Afrika, stamrituelen, Royal Heart Theatre, maar vooral de kern van (ons) leven!). Er is veel bijgekomen. Dankzij dochter Majlis heb ik een flinke reis / opleiding als trainer mogen maken bij Phoenix Opleidingen.

Uiteindelijk weet ik dat de langste reis in een mensenleven de reis is van je hoofd naar je hart en dat klank hier fantastisch bij helpt. Dankjewel Marius, voor je lessen en nu voor je boek Oerzang.

Een ieder die een goeds boek over klank wil lezen, raad ik Oerzang van harte aan. Prachtig boek. Hierna begrijp je de kracht en het belang van klank en kun je zelf aan de slag. Het is geen zweverig verhaal meer, maar een zorgvuldig onderbouwde weg naar een rijk leven.

Interview met Marius

Naar bestelformulier

 

 

 

 

 

 

 

Een goed ingerichte zaal draagt je verhaal

De juiste zaal en je presentatie

Goed presenteren vraagt ook geschikte omstandigheden, zoals de juiste zaal.

Het gaat om het juiste woord (1), op het juiste moment (2), op de juiste plek (3).

1 Het juiste woord. Inhoud.

Het juiste woord, dat kun je heel goed voorbereiden.

Lees onze pagina over zelf een speech schrijven

2 Het juiste moment. Timing.

Je zou kunnen zeggen met de stroom mee. Tegen de stroom in, dat kost in ieder geval veel kracht. Het is ook je gevoel benutten.Timing heb je niet altijd in de hand.

3 De juiste plek. Waaraan voldoet een goede locatie?

Een locatie moet je checken voor je presentatie. Op een aantal punten. Ze staan hieronder.Om dit goed te kunnen doen, moet je ruim van tevoren aanwezig zijn. Neem er gerust een uur voor!

Routing. Is de routing naar je zaal goed aangegeven? Beetje laat, maar soms kun je er nog iets aan doen.

Geluid. Hoe klinkt het? Te veel bas of te veel hoog? Staat het geluid te hard of te zacht? Het is slim om dit ook nog aan het begin van je presentatie te checken.

Licht. Waar je straks gaat staan, is daar goed licht? Doen de lampen boven je hoofd het? Hoe is het met de zon? Ik heb wel eens ’s avonds een zaaltje verkend en me niet gerealiseerd dat de volgende ochtend de helft van de aanwezigen tegen de zon in moest kijken.

Stoelen. Klopt het aantal stoelen met de hoeveelheid mensen die je verwacht? Een oude theatertruc is dat er drie minder stoelen staan dan er mensen komen. Op het laatst ontstaat er nog wat gerommel, iedereen denkt dat het is uitverkocht en is blij dat hij/zij er op tijd bij was en nog een plekje heeft. Andersom, lege stoelen dat voelt niet lekker. De eerste rij leeg, dat betekent dat je verhaal niet zo interessant is, anders hingen we wel aan je lippen.  Dus zorg dat het aantal stoelen klopt.

Opstelling. Klopt de opstelling van de stoelen? Niet te breed, of een onnodig gangpad in het midden? Kun jij vanaf jouw plek iedereen straks goed zien? Sta je niet voor een raam, zodat we straks alleen een silhouet zien? Dit gebeurde onlangs nog in een groot gemeentehuis. Niets te zien van de burgemeester en de gasten. Absurd.

Plek. Sta je straks zo goed mogelijk in het midden, zodat je verhaal de aandacht krijgt dat het waard is? In het midden kan iedereen jou het beste zien  Kun je hier nog iets verbeteren? Microfoon verzetten?

Sfeer. Voel jij je op je gemak in deze zaal? Is het er gezellig? Wat kun je er nog aan doen om de sfeer te verbeteren? Bloemen neerzetten, slingers, een schilderij recht hangen.

Techniek. Doet alles het?

Minimale afstand. Een goed contact met je toehoorders, betekent minimale afstand. Geen tafels als dat niet nodig is. Niet op een podium als er dertig mensen zijn.

Tevreden? Ga even achterin zitten en laat alles op je inwerken? Staat er een glaasje water klaar? Laat je gasten maar binnen. Zijn ze helemaal welkom? Of?

 

 

Je stem is cruciaal als je presenteert

Stemoefeningen

Stemoefeningen dienen om je mondspieren warm te maken. Ze zijn noodzakelijk voor je gaat presenteren. Een tweede belangrijk effect is, dat je ontspant door stemoefeningen. Het brengt je in je lijf, bij je gevoel en op aarde.

Hieronder staan een aantal eenvoudige stemoefeningen.

  • Meezingen met muziek of gewoon zingen.
  • Zomaar wat neuriën, maar wel met je mond open.
  • Gekke bekken trekken.
  • Fantasietaal spreken en zingen.
  • Zinnetjes meerdere malen hardop uitspreken: Kersenpitten plukken, kersenpitten plukken. Trap op, trap af. Liesje leerde Lotje lopen langs de lange Lindelaan. De postkoets koetsier poetst de postkoets met postkoetspoets.
  • Je tong alle kanten op bewegen en hier geluid bij maken.
  • Brommen met je lippen.
  • Zoemen als een bij.
  • Nananana, door je neus, zoals kinderen dat doen.
  • Je onderkaak losschudden en hier geluid bij maken.
  • Je armen en handen bewegen en hier geluid bij maken.
  • Een luide OEW klank maken als een scheepstoeter.
  • Een aantal keren: Hihihi, Hahaha, hoohoohoo.
  • Even brullen als een leeuw.
  • Een klank maken die je keel ontspant.
  • Je klank vanuit je heupen de ruimte insturen.
  • Nog even wat gewone taal overduidelijk overdreven articuleren.

Deze stemoefeningen en nog veel meer kun je oefenen op onze stemdagen.

Hoe lang mogen je stemoefeningen duren?

Kijk even naar de warming up van topsporters, die zijn er echt wel een kwartiertje mee bezig. Presenteren is ook topsport, dus neem royaal de tijd voor je stemoefeningen. Ga naar buiten, zodat je ongestoord je stem kunt opwarmen. Doe je het goed, dan zijn je spieren een uur later nog steeds lekker los, dus dit kan ruim van tevoren.

Des te beter je stemoefeningen doet, vóór je gaat presenteren, des te lekkerder klinkt het tijdens je presentatie. Anders is je stem net een dieselmotor, die is warmgedraaid tegen de tijd dat je presentatie voorbij is. Fijn voor jou en voor je toehoorders. Vlak voor je presentatie helpt het je ook om je kernboodschap hardop uit te spreken. Wat wil je dat we zo dadelijk onthouden?

Marius Engelbrecht heeft een goed boek geschreven, met oefeningen, over stemexpressie, Oerzang. Stemexpressie is een van de manieren om te groeien richting ‘sensationeel presenteren’.

in zeven stappen lukt het.

Zelf een speech houden

Wat heerlijk als iemand iets zegt, even tegen zijn of haar glas tikt, een sprankelende speech houdt. Dat kun jij ook, als je je aan de spelregels houdt..

Je speech goed voorbereiden in zeven stappen lees je in zelf een speech schrijven .

Nu de uitvoering, je speech houden.

Altijd (hardop) voorbereiden.

  • Ook al bedenk je het pas kort van tevoren, bedenk waarom je iets wilt zeggen en wat je wilt zeggen. Kom dan direct met een herinnering, een anekdote, een inspirerend verhaaltje, voorbeelden. Des te concreter, des te beter. “Mag ik u even meenemen naar de zomer van …. “
  • Overleg met gastvrouw of heer, ceremoniemeester en zeg dat je graag iets wilt zeggen.
    Bespreek even het programma en jouw plek hierin. Dit helpt jou en zo is het ook meteen goed ingepast.
  • Denk er van te voren over na waar je gaat staan: namelijk zoveel mogelijk in het midden. Ga bovendien ook echt staan, ook al zijn het maar 15 mensen. Hierdoor voel je je beter, heb je meer overzicht en contact en functioneert je stem beter. Wacht even tot het stil is en iedereen met zijn aandacht bij jou is.
  • Begin niet meteen, maar wacht even tot het stil wordt en je de aandacht krijgt, Als je op de juiste plek staat, in het midden, de plek van de natuurlijk leider, dan wordt het stil, mits jij stil bent. Het is een goed plan om met het woordje ‘ja’ te beginnen. Dat schept meteen een positieve sfeer.
  • Misschien ken je niet iedereen of andersom, niet iedereen kent jou, dan is het goed om jezelf nog even voor te stellen en je kernboodschap luid en duidelijk neer te zetten. Je kernboodschap is cruciaal, wat wil je dat je publiek onthoudt? Wat wil je zeggen?
  • Beter vijf leuke, spannende minuten, dan te lang en saai. Als het niet leuk is, wat wil je dan?
  • Geef een hand, een zoen, een cadeau, ga samen een lied zingen, zorg dat er iets gebeurt.

 

Welkom in het hier en nu

Aanwezig zijn


Deze site gaat over presenteren en communiceren.
Dat klinkt nog steeds zender-achtig: iets mededelen, iets brengen.

Goed presenteren gaat echter vooral over aanwezig zijn.
Niet in je hoofd, maar op de plek waar je presenteert.
In contact met de aanwezigen. Alert, open en in balans.

  • Dat is moeilijk voor mensen die druk zijn met de inhoud van hun verhaal. Dan ben je in je hoofd.
  • Het is ook moeilijk voor hoog sensitieve mensen. Dan krijg je al snel teveel prikkels.
  • Het is moeilijk voor verlegen mensen. Die weten zich slecht raad met de situatie.
  • Het is moeilijk voor perfectionisten. Het loopt namelijk altijd anders.

Het is dus hartstikke moeilijk, we willen allemaal zo goed mogelijk, we zijn allemaal druk in ons hoofd en de meeste mensen zijn meer of minder verlegen.

Is goed presenteren dan onmogelijk?
Nee, helemaal niet. Je kunt het leren, trainen, doen, vlieguren maken en met hulp van anderen gaat het proces veel sneller en kom je veel verder.

In contact met je publiek. Open, in balans.
Wanneer kom je in contact mer de ander? Als jij je mond houdt en naar de ander kijkt en luistert.

Dus hou regelmatig je mond als je presenteert en kijk naar je publiek. Snappen ze het?

Stilte is je vriend. Dan ontdek je wat nodig is, waar je bent, hoe de vlag er voor staat.
In de stilte raak je aanwezig en ontstaat ruimte voor ontmoeting.

In balans aanwezig zijn. Dit kun je voelen.
Hoe sta je? In balans? Mooi recht op? Rustig?
Hoe is je ademhaling? Iedere keer dat je op je ademhaling let, kom je in je lijf en raak je aanwezig.
Probeer maar. Even op je ademhaling letten en je gaat ook luisteren.
Aanwezig zijn, betekent dat je gaat luisteren. Heel fijn voor je publiek, de ander.
 Aanwezig zijn sluit aan op het woord ‘Present’ en het Engelse ‘presence’ aanwezigheid.

Aanwezig zijn is ook je niet af laten leiden door grote en kleine zorgen.

De populaire kreet ‘in het hier en nu zijn’ klinkt mij altijd wat vreemd in de oren. Alsof het verleden, mijn geschiedenis, mijn familie én mijn toekomst er niet toe doen. Ik begrijp het belang wel hoor, want als je door verblijf elders (met je gedachten) tegen de vangrail rijdt, dan is er misschien wel geen toekomst. Je moet ook luisteren naar je verleden, naar je dromen. Waar kom je vandaan, waar ga je naartoe? Plek, jouw plek innemen, met alles wat je bij je hebt en dat alles vervolgens loslaten, zodat je aanwezig kunt zijn.

Hoe doe je dat?
Dat leer je niet van de ene dag op de andere. Goede wegen er naar toe zijn meditatie, yoga, tai chi.
Sporten is ook goed, in de natuur verblijven, wandelen, muziek maken, tekenen, schilderen, iets doen met je handen. Alles waarvoor je concentratie nodig hebt, helpt je om aanwezig te zijn. Kook maar eens zonder aandacht. Aangebrande pannen schoonbikken, dat is het resultaat. Ik spreek uit ervaring.

Achter een computerscherm helpt niet, dat brengt je naar je hoofd, waarbij je ook nog eens permanent kunt worden afgeleid.

En het is dagelijks trainen. In aandacht. Een kwartier alleen maar één ding doen, langzamerhand uitbreiden naar een uur. Wandelen in de natuur. Al die wandelaars, fantastisch bezig.
Van aanwezig zijn, word je vrolijk omdat je in contact bent. Eigenlijk word je vrolijk van contact, met jezelf, je lichaam, je stem (zingen!), met de ander, met al het andere. Bomen knuffelen is ook goed voor jezelf, omdat je in contact bent met die boom én met jezelf.

Intussen leven we in een wereld die een andere kant lijkt op te gaan. De narcistische Trump-achtigen zien de wereld als een groot gevecht, met maar een optie: Winnen. Dat wordt een ramp. Want tegenover iedere winnaar staat een gefrustreerde verliezer. Het denken in winnaars en verliezers werkt averechts. Als je aanwezig bent, ben je een winnaar. Als we allemaal aanwezig zijn, dan zijn we allemaal winnaars. Ja dat kan ook!

Mooi woord, paradox, schijnbare tegenstelling. Het leven is een grote paradox.

Als je jezelf vastzet achter een gefixeerd idee of een mening, dan is je openheid weg en komen we niet verder. Roeland kijk naar jezelf!

roeland schweitzer

gecorrigeerd april 2019

 

Voldoe aan de zeven basisvoorwaarden

Hoe word je een succesvol spreker?

Mooie én lange weg. Lees het onderstaande verhaal en je kunt op weg.
In zeven stappen ben je er.

  1. Je verhaal is inhoudelijk ontzettend goed.
  2. Je verhaal sluit optimaal aan bij de behoefte van je publiek.
  3. Je kunt je verhaal extreem goed vertellen en presenteren.
  4. Je bent ijzersterk in contact maken met je publiek.
  5. Je hebt er lol in en je gaat er helemaal voor.
  6. Je kunt ook je kwetsbare kant laten zien.
  7. Je hebt veel vlieguren achter de kiezen.

Als je aan deze zeven voorwaarden voldoet, dan ben je al een succesvol spreker.
Als je aan de eerste twee voorwaarden voldoet, kun je een succesvol spreker worden. Daarna begint het, goed presenteren. In contact, met plezier en toch ook kwetsbaar.

Realiseer je allereerst dat alle goede sprekers repeteren en repeteren. Hardop oefenen, met een regisseur. Eerst in het pierebadje en geleidelijk aan voor steeds grotere zalen. Goede sprekers testen hun verhaal, ze verbeteren de volgorde, de spanning, de grappen. Ze verduidelijken, maken het krachtiger, gaan letten op ritme, tempo en rust.

Vervolgens een vraag: Wat zit er achter je ambitie om een succesvol spreker te willen worden? Is dit ijdelheid, je zucht naar macht, roem of geld, of is dit je bijdrage aan deze wereld?

1. Je verhaal is inhoudelijk ontzettend goed.

Welk verhaal is inhoudelijk ontzettend goed? Kunnen we dit nu beoordelen, of kunnen we dit pas over een aantal jaren beoordelen? Je hebt veel research gedaan, veel kennis. Je bent echt een deskundige, je hebt er bijvoorbeeld veel over gepubliceerd. Dat is een.
Je verhaal is emotioneel heel mooi, dat is ook belangrijk. Waarom vertel juist jij dit verhaal? Waarom vertel je juist dit verhaal en niet iets anders? Dat willen we weten, anders begrijpen we niet waarom je het vertelt, waar het vandaan komt. Is je verhaal helder opgebouwd? Zijn de voorbeelden aansprekend en herkenbaar? Is het verrassend? Nieuw? Zitten wij als publiek op het puntje van onze stoel?

Hoe weet je dat je verhaal extreem goed is? Dat weet je misschien van binnen, maar komt het er ook uit? Je merkt het aan de reacties van je publiek. Zijn ze enthousiast? Komen er nieuwe uitnodigingen? Of loopt het dood en moet je het elders opnieuw proberen? Wat kan er beter?
Testen, testen, testen. Niet opgeven, rustig doorgaan.

2. Je verhaal sluit optimaal aan bij je publiek.

Verwachtingsmanagement. Sluit je fantastische verhaal aan bij de behoefte van je publiek. Hun vragen, hun dromen, hun wereld. Als jij heel veel weet over autoracen en je publiek bestaat uit vogel-liefhebbers, dan sluit je verhaal helemaal niet aan. Extreem voorbeeld, maar heel veel verhalen sluiten slechts gedeeltelijk aan. Hoe weet je of je verhaal aansluit? Van te voren is er al veel gebeurd. De publiciteit rondom je presentatie trekt geïnteresseerden in je onderwerp. Als het goed is. Soms schept publiciteit andere, verkeerde verwachtingen.

Mijn vrouw heet Katri en op een goed moment was ze hoofdact op een kinderfeestje. De kinderen begonnen te juichen, en scandeerden K3, K3, K3. Katri ving de teleurstelling fantastisch op en het werd toch heel leuk, maar verwachtingsmanagement is wel een serieus woord. Wat verwacht je publiek? Check het aan het begin van je verhaal, door het te vragen.

Check voortdurend of je verhaal aansluit. ‘Kunnen jullie mij nog volgen?’ ‘Is dit wat jullie willen weten?’

3. Je kunt je verhaal extreem goed vertellen en presenteren.

Echte profs moeten ook oefenen en aanscherpen. Van iedere presentatie wordt hun verhaal beter. Totdat de scherpte er misschien vanaf gaat. Zoek commentaar en leer ervan. Een regisseur helpt ook. Repeteren kost tijd. Gun jezelf die tijd?  Als je jezelf die tijd niet gunt, is de kans op succes klein. Het gaat om het geloof in je verhaal, om het geloof in jezelf. Als je tegen je publiek zegt dat het een repetitie is, dan verandert ook de druk, de sfeer. Je mag nog wat klooien. Het wordt meer ontspannen en dat is meteen al veel beter.

Professionals repeteren met een regisseur, een deskundige op het gebied van presenteren, verhalen vertellen, toneel. Een regisseur werkt met je aan de inhoud, de volgorde, de spanning, de anekdotes, de speelsheid, de natuurlijkheid en souplesse en allerlei andere aspecten van goed vertellen en presenteren. Natuurlijkheid en souplesse kun je niet uit een boekje leren. Je kunt het wel ontwikkelen, door ervaring, wijsheid en inzicht. Oefenen kost tijd, met goede hulp (training, regie) gaat het sneller en kom je verder.

Extreem goed vertellen en presenteren, dat betekent ook dat je authentiek bent, dat het echt is, recht vanuit je hart. Hier is veel moed voor nodig. Goede sprekers zijn moedig.

Je verhaal scherp en heel erg goed krijgen. Dat kun je niet alleen. Jij hebt blinde vlekken, zaken die voor jou vanzelfsprekend zijn, maar voor anderen niet. Alleen door de spiegel van een regisseur en door de voortdurende confrontatie met je publiek kom je hier achter.

4. IJzersterk in contact maken met je publiek.

Als je contact kunt maken, ben je niet meer druk met de inhoud, daar sta je boven. Je hebt tijd voor de mensen die naar je komen luisteren. Dat moet ook. Je bent ook gastvrouw of gastheer. Je publiek verdient de hoofdrol en als ze gelukkig en tevreden achterover leunen en misschien zelfs verwachtingsvol gaan kijken, ja dan is het tijd voor jouw verhaal. Contact gaat voor contract. Dus eerst contact maken en dan pas met je verhaal beginnen. Contact maken doe je onder andere door vragen te stellen en door ze te laten stellen. Vervolgens moet je ook wat met de antwoorden doen.

Ja, contact maken kost tijd, maar zonder contact hoef je niet eens te beginnen.

5. Je hebt er lol in en je gaat er helemaal voor.

Als het niet leuk is, wat wil je dan? Dan wil je weg? Als jij spreekt en je hebt er zelf geen zin in, dan wordt er niemand enthousiast. De jonge milieu-activiste Greta Thunberg is woedend op oudere mensen die de wereld  om zeep hebben geholpen. Ze gaat er volledig voor en ze geniet van haar oplossingen, zoals over de wereld zeilen om haar verhaal te doen.

6. Je kunt ook je kwetsbaarheid laten zien.

Succesvolle sprekers zijn creatief. Ze kunnen improviseren, ze kunnen overweg met stilte. Ze begrijpen dat voor nieuwe wegen moed nodig is en dus ook kwetsbaarheid. Ze zijn ook kwetsbaar in hun presentaties. Het heeft pijn gedaan, hun weg, daar vertellen ze over. Hoe gek ben je als je volhoudt tegen de klippen op? Iedereen zei ‘stop ermee’, het geld was op, relaties raakten onder druk, alles ging fout, maar ze bleven erin geloven. De reis van de held, alle grote verhalen zijn hierop gebaseerd, van Jezus Christus via Homerus naar Mandela. En misschien jij?

7. Vlieguren maken

Topvoetballers begonnen op het trapveldje om de hoek. Van jongs af aan maken ze vlieguren. Wie pas na zijn tiende begint te musiceren, die is al laat om nog tot de wereldtop te gaan behoren. Kinderhersenen zijn nog heel flexibel. Als onze harde schijf eenmaal redelijk vol zit, dan wordt nieuwe dingen leren moeilijker, maar niet onmogelijk. Onze hersenen zijn ook behoorlijk kneedbaar.

Het kost veel tijd om een rationeel goed verhaal te ontwikkelen. Een verhaal dat klopt. Anders is het onzin wat je doet. Hiervoor is studie nodig, ordening van feiten, overzicht. Je moet een vakgebied beheersen, met de stof kunnen spelen en een originele toegevoegde waarde bieden. Vaak is levenservaring ook belangrijk voor goede sprekers. Je hebt al wat meegemaakt. Dus niet getreurd, je kunt op latere leeftijd nog een uitstekende spreker worden. Tegelijk is het topsport. Mentaal, fysiek. Lichaamstaal, ziet het er levendig en ontspannen uit? Heeft het spontaniteit? Je hebt ervaring nodig om goed in te kunnen spelen op je publiek, om flexibel en speels te presenteren, om boven de materie te staan.

Interactie en ‘levelen’

Dit is eigenlijk een onderdeel van punt 4, contact maken. Zonder interactie lukt dat niet. Interactie werkt alleen als je levelt. Goed presenteren is dus ook het vermogen om interactie tot stand te brengen in plaats van te zenden.  Goede presentatoren ‘levelen’ daarom voortdurend. Ze zijn de hele tijd interactief, in contact. Vragen stellen en vragen laten stellen. Goede presentatoren zorgen voor een open, communicatieve, waarin jouw verhaal welkom is. Dit doe je met anekdotes en pareltjes, kleine, herkenbare verhalen, voorbeelden uit de praktijk, persoonlijk en ontwapenend. Vragen stellen en laten stellen. Luisteren naar wat er in de zaal wordt gezegd. Hier goed op reageren. Een goede grap op het juiste moment..

Timing en perfect doseren

Nog even een uitbreiding van punt 3. Een goede presentator heeft een scherp gevoel voor timing. Er is op allerlei manieren afwisseling nodig, een mooie balans. Tussen nieuw en herkenbaar. Een richtlijn is 2/3 herkenning en 1/3 nieuwe informatie, anders is het te veel en loop je te ver voor de troepen uit. Tussen gezag en bescheidenheid, tussen spanning en ontspanning. Een goed verhaal schuurt en de spanning zoekt vervolgens een uitweg in een bevrijdende lach. Er is afwisseling nodig tussen mannelijk en vrouwelijk, tussen aards en hemels, tussen yin en yang, hard en zacht. Een goede presentator speelt met al deze elementen, door ervaring, kunde en wijsheid. Beter vijf spannende minuten, dan tien saaie.

Groei ontstaat als de respons groter is dan één.

Veronderstel dat jij een ontzettend goed verhaal hebt, over een actueel onderwerp, hoe kom je dan in beeld? Hoeveel mensen weten dit, als je net begint? Door je verhaal permanent te vertellen ontwikkel je heel langzaam een publiek. In kleine zaaltjes beginnen, van klein naar groter. Dan blijkt wel of je het volhoudt en of je publiek je verhaal goed genoeg vindt. Wil je succes hebben, dan heb je na afloop minstens één uitnodiging voor een volgend optreden. Bij gemiddeld minder dan één uitnodiging loopt het uiteindelijk dood. Dan moet je je verhaal en je techniek én jezelf nog verder ontwikkelen. IJdelheid werkt bijvoorbeeld averechts. Je ego hindert je.

Geef de moed niet op.

Heb je een verhaal waarvan jij denkt dat het bijdraagt aan deze wereld, ga het vertellen, klim op iedere zeepkist die je vindt. Laat je niet ontmoedigen en ga op weg. Realiseer je dat iedere boom altijd wind vangt en dat iedere wereldreis begint met een eerste stap.  Bovendien moet je je ook nog bevrijden van je ego en je ijdelheid. Lastig. Als oudere, ervaren trainer, kunstenaar, schrijver en spreker mag ik hier nog steeds aan werken.

Hou vol. Linksom, rechtsom. Waarom wil je eigenlijk een succesvol spreker worden? Is het je ego, moet je je bewijzen tegenover vader of moeder of heb je echt iets waarmee je mensen kunt helpen?

Hoe word je een succesvol spreker?

Misschien moet je deze vraag vergeten, allemaal ijdelheid, geldingsdrang en bewijsdrift tegenover, ja tegenover wie eigenlijk? Vader of moeder? Concentreer je op de inhoud. Concentreer je op je bijdrage aan deze wereld. Misschien is succesvol spreken helemaal niet waar het om gaat.

Op moeilijke momenten helpt de reis zonder landkaart je misschien.

En onze missie, dat is onze bijdrage.

Succes

Roeland Schweitzer

Oprichter Speechen.nl

Kernboodschap, uitleg, kernboodschap

Hoe bouw ik een presentatie op?


Hoe begin je? Dat is één, en de eerste klap is immers een daalder waard.
Hoe ga je vervolgens verder?
Hoe bouw ik mijn presentatie op?

Begin positief, bijvoorbeeld met het woordje ‘ja’, gevolgd door een anekdote, een concreet voorbeeld, iets wat je recent hebt meegemaakt. Vertel zo beeldend mogelijk. Neem ons (en jezelf) mee naar de plek waar het verhaal zich afspeelt. Wat gebeurde er?

Kom daarna met je kernboodschap. Dat is wat we moeten onthouden.
Ga je kernboodschap vervolgens uitleggen. Waarom zeg je dit?
Stappen hierbij zijn: verleden heden, toekomst of probleem, analyse, oplossing.

Een goed verhaal bevat pathos, ethos en logos.

  • Pathos van empathie, medeleven, begrip, emotie, gevoel.
  • Ethos van ethiek. Wat draagt uw verhaal bij?
  • Logos. Uw verhaal moet ook logisch zijn, inhoudelijk moet het kloppen.

Trouwens, misschien moet je jezelf ook voorstellen. Wie ben je? Waarom houd jij dit verhaal?

Zodra je je kernboodschap hebt uitgelegd, kun je informeren of je publiekje begrijpt en het er mee eens is. Tijd voor interactie, dialoog en discussie. Zijn er vragen?

Samenvatting. Altijd goed om regelmatig samen te (laten) vatten, wat er besproken is.

Sluit je presentatie af met je kernboodschap. Dit is wat de mensen in ieder geval moeten onthouden en zo is de cirkel rond. Je publiek begrijpt dat je klaar bent en dikke kans dat ze applaudisseren.

In essentie is de volgorde: kernboodschap, uitleg, kernboodschap, K.U.K.

Om je verhaal levendig te maken kun je er het beste veel voorbeelden aan toevoegen. Verhalen uit uw praktijk, gewoon wat je meemaakt. Des te concreter, des te beter.

Een goede presentatie heeft nauwelijks sheets nodig. De spreker vertelt de beelden. We komen voor een enthousiast verhaal, uitgesproken door een echt mens. We willen het vuur in je ogen zien, jouw geloof in jouw verhaal. Dat is de magie van een goede presentatie.

In schema

  • Anekdote
  • Kernboodschap
  • Voorstellen
  • Uitleg
  • Interactie/ vragen
  • Samenvatting
  • Kernboodschap

Lengte?

Een goed verhaal hoeft niet lang te zijn. Beter vijf spannende en mooie minuten dan tien saaie. Goed presenteren is een kunst. Na een minuut of acht zakt de aandacht van je publiek al weg, tenzij je actie onderneemt. Een verrassende wending, interactie met de zaal.
Langer dan een kwartier, twintig minuten, dat is voor profs, getrainde sprekers met ervaring. Begin klein.

Voorbereiden? Hardop repeteren!

Goed voorbereiden is de helft van het werk.
Lees ons blog over fysiek, mentaal en inhoudelijk voorbereiden.
Repeteer in ieder geval hardop. Dit doen alle profs.

Is dit alles voor een goede presentatie?

Ja, dit is de kale uitleg. Er is nog veel meer, maar dan wordt het direct een stuk ingewikkelder.
Ter illustratie een paar aspecten:

  • Het moet veilig zijn, voor je publiek en vooral ook voor jezelf. Hoe doe je dat?
  • Een goede presentator beschikt over natuurlijk leiderschap. Hoe krijg je dat voor elkaar?
  • Voor succesvolle communicatie is gelijkwaardigheid nodig. Hoe realiseer je gelijkwaardigheid?
  • Een goede speech heeft een ritme, een cadans. Herhaling helpt, net als in muziek.
  • Uit het hoofd of van papier? Beide. Goed voorbereid én improviseren, dan wordt het levendig.
  • Filmpjes, powerpoint, prezi. Soms nuttig en goed. Leer eerst zonder, dan kun je het ook met.
  • Je lichaamstaal en je klank vertellen het echte verhaal. Hoe krijg je hier vat op?
  • Je verhaal moet sprankelen. Het gaat om de juiste energie in je presentatie.

In het Handboek ‘Presenteren is een feest’ worden alle aspecten van A tot Z uitgelegd. Inclusief tips.

De blogs geven heel veel verdere informatie.

Maar het beste is natuurlijk het volgen van en goede presentatietraining.

Succes.

verbinden versus polariseren

Presenteren met zachte ogen.

Zachte ogen? Harde ogen? Presenteren met zachte ogen?

Ik ben niet mijn haren en mijn huid, maar ik ben de ziel die in mij leeft.

Rumi, Perzisch dichter (1207 -1273)

Harde ogen is gefocust kijken, doelgericht als we zijn. Je best doen om in de verte iets te zien. Het is controle willen houden in plaats van loslaten. Intussen mis je de helft of nog meer van wat er allemaal te zien is. Je knijpt met je ogen en spant je mondspieren. Je houdt je adem vast en zelfs je nek en hals spannen mee. Tja, dan wordt goed presenteren knap lastig.

Zachte ogen daarentegen is het tegenovergestelde. Met een brede blik alles ontvangen wat er te zien is, aanwezig zijn, ontspannen. Collega Anasuya Koopmans noemt het dan ook ‘ontvangende ogen’, verbonden met alles wat er is, verbonden ook met jezelf.
Je kunt heel letterlijk met zachte ogen gaan kijken door achter je ogen te ‘kijken’, dat wil zeggen met je aandacht achter je ogen te voelen. Je ontspant meteen, je blik wordt milder en je kunt bijvoorbeeld al meteen beter luisteren, dus beter merken wat je publiek nodig heeft. Geweldige eigenschappen voor een presentator.

Presenteren en praten met zachte ogen heeft mij vriendelijker presentaties en gesprekken opgeleverd, waarin ik de verbinding zoek in plaats van het eigen gelijk, de controverse of het ongelijk van de ander. Het is bovendien ook zacht naar mezelf.

Tegelijkertijd moet je wel scherp blijven natuurlijk. Je kunt niet in slaap vallen tijdens je presentatie. Daarom, zet je zuurstofpomp aan. Gebruik je handen als verlengstuk van je lippen, als spiegel van je denken en tegelijkertijd ook als aanjager van de juiste woorden op het juiste moment op de juiste plek.

Het helpt zelfs nu ik dit stuk schrijf. Even mijn handen bewegen en met zachte ogen kijken en ik weet wat me te doen staat.

Met je presentaties kun je iets bereiken: je kunt polariseren of verbinden. Polariseren leidt per definitie tot oorlog. Wil je dat?

De begrippen ‘harde en zachte ogen’ worden uitgebreid beschreven in het paardrij-boek ‘Centered Riding’ van de in 2009 overleden beroemdheid Sally Swift.

Elke Wiss, ruiter, trainer en instructeur, heeft een mooi artikel over zachte ogen geschreven. Een stuk dat ook hout snijdt bij presenteren.

Je presentatie van alle kanten goed voorbereiden.

Fysiek, mentaal en inhoudelijk goed presenteren

Een presentatie goed voorbereiden is een behoorlijke klus. Alles moet kloppen. Fysiek, mentaal en inhoudelijk. Als je deze drie te pakken hebt dan kun je goed presenteren. De inhoud is maar een deel van het plaatje. Hoe ziet het er uit, fysiek? Hoe klink je? Enthousiast, levendig, betrokken, rustig? Mentaal, kom je wat brengen of kom je orders halen?

Denk aan professionele toneelspelers die om 8 uur, als het doek open gaat, zich helemaal moeten geven in hun spel. Problemen, ruzies, pijn, vermoeidheid, dit alles mag even geen rol spelen.
Om dit te bereiken moeten professionals, met al hun ervaring, iedere keer opnieuw zeer zorgvuldig te werk gaan. Het is trechteren naar het moment dat het doek open gaat. Eerst was er een periode van repetities. Dan komt de voorbereiding van de tournee. De zalen zijn op geschiktheid onderzocht en al in hun opleidingen leerden ze om met dit hele proces om te gaan. Dan nog hebben zij ieder een eigen systeem, een ritueel, om er op het juiste moment helemaal voor te kunnen gaan, als een topsporter.

Voor jou als presentator geldt precies hetzelfde. Het hele proces, van uitnodiging tot publiciteit, zaalinrichting, verlichting en techniek, het moet allemaal kloppen.

Dit artikel gaat in op je voorbereiding kort van te voren, fysiek, mentaal, inhoudelijk.

Fysiek. Mensen kijken naar iemands lichaamstaal om te zien of ze die persoon geloofwaardig vinden. Er zijn sprekers die ‘ja’ zeggen en intussen met hun voet ‘nee’ schudden of achteruit deinzen. Dan geloven wij die voet en niet de woorden. Lichaamstaal gaat boven woorden, want woorden kunnen niet kloppen. Je lichaamstaal klopt altijd. Ben je ontspannen of niet? Dat heeft met je geloofwaardigheid te maken en dat zien we aan je lichaamstaal.
Hoe klinkt het? Dat is ook belangrijk. Daarom besteden we in onze trainingen veel aandacht aan stemgebruik, stembevrijding. Want een opgesloten, afgeknepen stem, dat klinkt niet goed. Daar wordt een publiek onrustig en angstig van. Waarom voelt deze spreekster / spreker zich niet vrij? Ook klank gaat voor de woorden. Als je angstig klinkt en je zegt dat je je vrij voelt, dan geloven we je echt niet.

Mentaal. Ja, met wat voor doel sta je eigenlijk op dat podium? Mik je op samenwerken of op vechten? Kom je iets waardevols brengen of kom je alleen iets halen? Wil je andere mensen ontmoeten of alleen jouw ding doen? Ben je geïnteresseerd in de mensen die naar je luisteren of nauwelijks? Heb je er plezier in? Als het niet leuk, mooi of interessant is, dan willen de meeste mensen weg.
Met de juiste instelling op het podium staan, dat is cruciaal voor een goede presentatie. De meest succesvolle instelling is, om te willen helpen, om samen verder te willen komen en te onderzoeken hoe dat kan.

Inhoudelijk. Met de inhoud zit het meestal wel goed. De meeste mensen die op een podium hun verhaal mogen presenteren, zijn juist op dat podium beland omdat ze veel van hun onderwerp afweten of er een bijzonder interessante kijk op hebben. Je verhaal moet uiteraard kloppen. Onzin leveren, dat heeft geen zin.

Check de zaal

Als je het zo goed voorbereidt, neem dan ook de moeite de zaal van te voren te checken. Klopt het aantal stoelen met het verwachte aantal mensen? Anders zijn er straks lege stoelen en dat is een slecht signaal. Klopt het licht? Weet je waar je moet gaan staan? Hoe voelt de zaal? Wat kun je doen om het gezellig, spannend, opwindend, veilig of wat ook te maken, voor jou, voor je publiek.

Zorg dat je er ruim van tevoren bent, zodat je alles goed kunt regelen, je gasten welkom kunt heten en in een optimale sfeer aan je presentatie kunt beginnen.

Succes.