Artikel 7 van onze grondwet

Ruimte maken voor de ander.

Onze vrijheid van meningsuiting is een grondrecht. Artikel 7 zegt dat je nooit toestemming nodig hebt om iets te zeggen of te publiceren. Er is in Nederland dus geen censuur. Dit betekent niet dat je alles mag zeggen en schrijven. Als het voor een ander kwetsend of beledigend is, kan die ander naar de rechter gaan en bezwaar aantekenen. De rechter kan dat bezwaar gegrond vinden en eventueel een strafmaatregel opleggen. Toetsing achteraf en niet vooraf.

Zo simpel is het verhaal en zo onduidelijk is het ook. Wanneer kwets je mij? Als ik moet huilen? Wanneer beledig ik jou? De een heeft een huid als een olifant en de ander staat snel in vuur en vlam. Als ik sterk betrokken ben bij een onderwerp, raakt het me meer en kan ik slechter tegen kritiek. Haat zaaien en bedreigen, dat is al weer hele stappen verder en strafbaar. Zoek je zelf de publiciteit op, zoals politici en BN-ers, ja, dan moet je wat meer tegen een stootje kunnen en heb je ook een grotere verantwoordelijkheid.

Voor wie nuance en diepte zoekt, WODC publicatie 248 over Godslastering, discriminerende uitingen wegens godsdienst en haatuitingen uit 2007.

Vrijheid van meningsuiting is een geweldig recht, maar geen onbegrensd recht. Je opereert altijd, of je wilt of niet, in een gebied waarvan de grenzen voortdurend verschuiven, ze zijn tijd- milieu- en plaatsafhankelijk. Om een uur ’s nachts in de kroeg uitgesproken woorden hebben een andere waarde dan de woorden van een burgemeester tijdens een persconferentie. De ontwikkeling van onze zedelijkheidswetgeving is ook een tijdsbeeld. De verspreiding van ‘gewone’ pornografie is niet meer strafbaar maar aan de  andere kant worden of werden op Facebook foto’s weggefilterd van moeders die hun kind de borst geven, omdat deze onzedelijk zouden zijn.

De sinds 2006 bedreigde Deense cartoonist Kurt Westergaard zei in een Nederlands TV programma dat hij het als zijn anarchistische taak ziet om alle macht, werelds of religieus, aan de kaak te stellen. Ja, daar heeft hij een punt. Macht die geen kritische blik toestaat, corrumpeert zichzelf. Dat geldt voor mij en voor u.

Voor mij is het nog steeds een hele kunst om de klop van mijn hart goed woord en beeld te geven, om echt te laten zien wat ik wil. Schrijven is veiliger, omdat de directe ontmoeting ontbreekt en ik me kan verschuilen achter vaardigheid.  Altijd geldt dat er meer ruimte ontstaat, als ik het goed doe. Ruimte bij jou en bij mij, in plaats van meer angst. Het verbindt, in plaats van verwijdert. Het stimuleert, waardoor we allebei beter uit de verf komen. Vrijheid van meningsuiting is een ontroerende ervaring.

Zie ons boek Iedereen journalist