Communicatie en leiderschap

Over communicatie en leiderschap.

Als je presenteert en actief communiceert, dan stap je in een rol van een leider. Boekenplanken vol hierover. Zie bijvoorbeeld Covey’s acht (!) eigenschappen van effectief leiderschap.

Communicatie begint met een luisteraar en een zender. Zenden is vaak een poging om richting te geven en om de leiding te nemen. Een zender probeert een autoriteit te zijn. Waar leider staat, kan meestal ook zender staan!

‘Leadership comes from the inside and from the world of silence.’

Een citaat van hoogleraar leiderschapsstudies Laurent Lapierre. Leiderschap vraagt allereerst om het vermogen te luisteren.
‘In een waardevol gesprek is het spreken een gevolg van het luisteren.’

Uitgangspunten voor een goede leider uit het oude China.

Het Chinese ‘managementboek’ de Tao Te Ching uit 300 voor Christus gaat voor meer dan de helft over leiderschap. Ik heb de 45 teksten over leiderschap uit de Tao Te Tjing bij elkaar gezet. U kunt vrij van deze teksten gebruikmaken.

In essentie komt leiderschap in de Tao Te Tjing voortdurend neer op het vermogen om te luisteren, eenvoud, bescheidenheid, geen uiterlijk vertoon, onbaatzuchtigheid, terughoudendheid en zelf niet doen, zodat je anderen de ruimte geeft om hun talenten te ontplooien. Dan ben je al weer bij Covey.

Hoe kun je de regie houden als je de ander de ruimte geeft voor zijn of haar verhaal? Regie houden is ook een vorm van leiderschap. Gerust in onzekerheid, is het antwoord. Het dwingt je om alert te zijn, te luisteren, actief te participeren. We hebben alleen de schijn van regie en inderdaad, ik ben wel volledig verantwoordelijk.

Lees meer over leiderschap volgens de Tao Te Tjing.

De evolutie van leiderschap.

Vanaf ons verblijf op de Afrikaanse savanne tot nu toe leven wij in groepen met leiders. Leiderschap kent dus een lange evolutie. De Amsterdamse hoogleraar Mark van der Vugt is hierin gespecialiseerd.

We willen bij een goed geleide groep horen. Dat is veilig, de groep beschermt ons en de goede leider wijst de weg. Van nature zijn we volgers. Goed leiderschap houdt de groep bijeen en coöperatief.

Leider zijn is verleidelijk, je hebt meer salaris, meer status en meer kans op seks.

Deze mix trekt uiteraard allerlei opportunisten aan. Verkeerde leiders leiden tot onrust, rampen en doden.
Goed leiderschap brengt vrede, rust en welvaart.

Mark van der Vugt heeft lessen getrokken over goed leiderschap:

  1. Begrijp de uitdaging waar je als leider voor staat.
  2. Vind je niche. Waar ben jij uniek in?
  3. Speel je rol. Maak jezelf niet klein, wees een leider.
  4. Kijk en handel vanuit het perspectief van je volgers.
  5. Help mensen verder, dat is je toegevoegde waarde.
  6. Ken je moment. Hou op als het werk gedaan is.
  7. Blijf jezelf ontwikkelen.
  8. Gedraag je.