Ontdoe je van je beperkende scripts.

Transactionele Analyse en je presentatie

In het Handboek Transactionele Analyse staan twaalf zinnetjes of thema’s waarvan ik weet dat ik ze beter niet kan gebruiken in mijn presentaties. Toch gebruiken veel mensen, en ik ook, wel degelijk dit soort beperkende en vaak half verborgen zinnetjes. Gelukkig gebruik ik niet al deze zinnetjes tegelijkertijd. Soms een, soms een paar en dat doe ik op duizend verschillende manieren. Omdat ik heb geoefend om goed te luisteren naar wat ik zeg, kan ik vaak nog een beetje corrigeren, maar dan toch, het haalt mij en mijn publiek wel onderuit. Transactionele Analyse helpt me in mijn besef en begrip van mijn beperkende wereld. Het helpt me met mijn presentaties.

De zinnetjes zijn:

  1. Besta niet
  2. Wees niet belangrijk
  3. Wees niet jezelf
  4. Hoor er niet bij
  5. Wees geen kind
  6. Kom niet dichtbij
  7. Groei niet op
  8. Wees niet gezond
  9. Slaag niet
  10. Denk niet
  11. Doe niets
  12. Voel niet

Deze thema’s komen tot uiting in je klank, in je lichaamstaal en in je woorden. Ze kunnen over jezelf gaan, of over je publiek. Allemaal verkeerde signalen uiteraard.

Zinnetjes uit je script

Deze zinnetjes zijn niet eenvoudig uit te bannen, omdat ze in je script zitten ingebakken. Script?
Een script is een centrale term uit de Transactionele Analyse theorie. het is een onbewust levensplan en daaruit voortvloeiend gedrag, dat je in je kinderen jaren hebt opgesteld en dat door je ouders is bevestigd. Door latere ervaringen is het herbevestigd en uiteindelijk realiseer je je script ook. Tenzij je ingrijpt.

Onbewust blijven we keuzes maken die ons script bevestigen, waardoor de weg van ons script wordt versterkt. Wij interpreteren onze ervaringen zo, dat zij in het script passen, waarmee het een selffulfilling prophecy wordt.

Veel kinderen worden geconfronteerd met ontkenning, misbruik, afwijzing. Dit leidt tot een negatief script dat iemand telkens weer de put in helpt. Totdat je ernaar gaat kijken en de negatieve scripts gaat onderzoeken. Waar komt het vandaan? Hoe is het nu? kan het anders?

Transactionele scripts in je presentaties

Bedenk eens bij ieder van de twaalf zinnetjes een tekst die je maar zo, per ongeluk, in je presentaties zou kunnen gebruiken.

Ik doe met u mee.

  1. Besta niet: Ik kan eigenlijk niet veel.
  2. Wees niet belangrijk: In alle bescheidenheid vind ik … Ik ben maar …..De meeste zinnen met een beetje erin
  3. Wees niet jezelf: Speciaal voor u heb ik mij aangepast. Maar ook: Ik kan niet zingen.
  4. Hoor er niet bij: Jullie denken daar ongetwijfeld anders over. (Jij tegenover de anderen ipv wij samen.)
  5. Wees geen kind: Even doorzetten jochie, dan lukt het vast wel.  Stel je niet aan.
  6. Kom niet dichtbij: Mag ik even een stapje achteruit doen? Alle gesloten houdingen.
  7. Groei niet op: Een dubbeltje wordt nooit een kwartje. (kan ook bij 2) Doorleren hoeft bij ons thuis niet.
  8. Wees niet gezond: Hardlopers zijn doodlopers. Groente is voor konijnen.
  9. Slaag niet: Ik betwijfel of we het gaan redden.
  10. Denk niet: Hierover nadenken heeft weinig zin.
  11. Doe niets: Ik heb hier vast geen invloed op. Of Eén blikje opruimen? Er liggen er zoveel.
  12. Voel niet: Het raakt me totaal niet. En : Of je het leuk vindt of niet, ik doe het toch.

Zomaar een oefening. Sommige zinnetjes lijken nog wel te kunnen ook. Met enige bescheidenheid presenteren vind ik bijvoorbeeld wel mooi. Respect voor andere meningen (4) is ook mooi. Aanmoedigingen (5) helpen toch? Maar de ontmoedigende werking van een zin als ‘Ik heb hier vast geen invloed op (zucht)’ die begrijp ik donders goed en het dubbele van de zin ‘Het raakt me totaal niet.’ dat begrijp ik ook.

In klank en in lichaamstaal

Mensen kunnen ja zeggen terwijl er een luid en duidelijk nee klinkt. Probeer maar, zeg ‘ja’, terwijl je nee bedoelt. In klank kunnen zoveel nuances zitten. Mijn vrouw begrijpt feilloos of ik al boodschappen ga doen. Of nu nog even niet. Twijfel in je klank. Spanning in je klank. Weerstand in je klank. De woorden komen meteen anders over. Pas was er een man op een training die over zijn woede heen bleef lachen, maar zijn houding zei alles. Gesloten als een huis.
De pijn kon hij niet toelaten, open presenteren was voor hem geen optie.

Onze presentatietrainingen zijn uiteindelijk geen therapie. Wel gaat het ook over bewustwording. Op een gegeven moment laten wij het echter los, waar therapie dat niet doet. Voor presenteren geldt dat er zoveel te leren is en misschien werkt een andere ingang bovendien beter. Verwerking van heftige trauma’s (geweld in duizend vormen) kost tijd. Wonden kunnen helen. Toch blijven ze vaak generaties door etteren. Er is moed (en goede begeleiding) nodig om van een negatief script af te komen.

In ieder geval zijn wij in onze presentatietrainingen heel alert op zinnetjes met deze twaalf thema’s. Zinnetjes in woord, klank of lichaamstaal. Onze trainingen zijn bedoeld om je beter te leren presenteren, bewuster, helderder. Bijna altijd is het een, soms eerste, stap op een weg naar vrijheid én verantwoording. Loslaten én betrokkenheid.

Wat kun jij nu doen?

Ga lezen over Transactionele Analyse. Ga denken over jouw script. Ga je script onderzoeken in een deskundige en veilige groep, want zo is er heling mogelijk.

Meer info  >>>

Hopelijk ga je na lezing van dit artikel zelf ook kritisch naar je eigen beperkende zinnetjes luisteren. Ze helpen je niet. We zijn hier om te stralen, zeker als je presenteert.

rs