heb geen haast

De communicatielessen van trainer Roeland Schweitzer

Een leven lang van meer naar minder.

Tijdens mijn opleidingen las ik honderd boeken over communicatie en marketing. Ik leerde interviewen, kijken, luisteren, televisie maken, schrijven, onderhandelen, tekenen, bemiddelen, zingen. Ik leerde over branding en marketing. Vooral in de praktijk leerde ik de weerbarstigheid, mijn eigen beperkingen en hoe hier bovenuit te stijgen.  Lessen die ik soms weer vergeet en opnieuw moet horen. Lessen die mijn inzicht hebben vergroot.

Belangrijkste lessen

  • Minder is beter. Uit de Tao Te Tjing: Kennis vermeerdert, de Tao vereenvoudigt.
  • De kracht van de stilte. Uit de Tao Te Tjing: In de stilte is alles mogelijk.
  • De kracht van de liefde. Uit de Tao Te Tjing: Als een moeder voor haar kind
  • Heb geen haast.
  • Kies voor helpen en vergeet je ego.

Voortdurend probeer ik het bij mezelf te houden, mijn ervaring en ontdekkingen. Generalisaties en interpretaties, daar blunder ik regelmatig behoorlijk mee. Soms faal ik, soms slaag ik. Een honderd procent succesformule bestaat niet, er zijn geen aardse wondermiddelen.

Een van de meest fascinerende en tegelijkertijd frustrerende aspecten van communicatie is dat iedereen alles uitsluitend door zijn of haar eigen venster op de wereld beleeft. U en ik, wij allemaal kunnen niet anders, want we hebben niets anders dan onze eigen werkelijkheid, ons eigen perspectief, onze eigen bril waar we doorheen kijken.

‘Wat is de prijs van watermeloenen in Londen?’ vroeg een boer in Afghanistan aan een Engelse journalist.

Ons venster op de’ werkelijkheid is een mix van waarneming en interpretatie.

En onze waarneming verschilt! Onze ogen verschillen, onze oren verschillen, onze geur en onze smaakbeleving zijn niet identiek. Waar ik eelt heb, voel ik minder. Waar ik pijn heb, ben ik gevoeliger. Alles wat we waarnemen, interpreteren we bovendien onmiddellijk. Anders kunnen we er niets mee. We moeten het ergens aan koppelen, aan eerdere beelden, ervaringen, aan wat we al weten. Als we het niet kunnen koppelen, gaat het waarneembare ongemerkt voorbij. Er gebeurt niets, geen duiding, geen opslag, geen reactie, geen herinnering en dus is het waarneembare zonder koppeling een fractie later al niet meer bestaand voor de waarnemer. Niet gezien. Wat weniet kennen kunnen we nauwelijks waarnemen.

De eerste keer dat je cellen iets voelen: je moeder aait bijvoorbeeld zachtjes over haar buik en jij daarbinnen voelt dat, of je moeder stoot haar buik tegen het fietsstuur. Bij de volgende aanraking van moeders buik is er al een verschil in interpretatie. En dit gaat vanaf die eerste waarneming voortdurend en in veelvoud door. Een volwassen mens heeft pakweg 100 miljard zenuwcellen. Die kunnen dus allemaal signalen sturen en ontvangen, in veelvoud en tegelijkertijd. We zijn voortdurend megacomplex aan het interpreteren en aan het koppelen aan vroegere waarnemingen. Het is noodzakelijk voor ons begrip en ons vermogen om te reageren, zo bouwen we ons wereldbeeld op. Het verbijsterende en tegelijkertijd geweldige gevolg is dat iedereen in meer of mindere mate anders interpreteert en dus een andere werkelijkheid ervaart.

Iedereen heeft dus zijn eigen werkelijkheid.

Dit heeft grote voordelen. We vullen elkaar aan, samen zien we oneindig veel, iedereen kan iets toevoegen, samen zijn we meer. Zolang we gaan voor samenwerken is het winst, zodra we kiezen voor het gevecht over wie er gelijk heeft, zodra we gaan vergelijken wordt het verlies. Met elkaar communiceren is weliswaar knap lastig aan de ene kant maar een fantastische ontdekkingstocht aan de andere kant.

Iedereen heeft een andere geschiedenis, vanaf je eerste cellen tot nu. Moeders zijn verschillend en vaders ook. Je moeder loopt veel, loopt weinig, geniet van klassieke muziek of juist van stilte of dance. Pats, die eerste waarnemingen zijn sterk. In je eerste jaren ontwikkel je een complete onderlegger, waarop je de rest van je leven voortbouwt, grotendeels onbewust. Broertjes en zusjes, opa’s en oma’s, ervaringen, vriendjes, leraren, opleidingen. Zelfs een eeneiïge tweeling groeit toch geleidelijk naar twee verschillende mensen. Het is onmogelijk het perspectief van de ander volledig te begrijpen. Iedereen heeft bij iedere nieuwe input andere associaties. Hoe kijk jij? Hoe interpreteer jij? Dezelfde woorden hebben bij verschillende mensen een andere lading. Elementen uit een beeld worden door de een wel gezien en door de ander niet.

Op een training was een bouwer. De opdracht was, kijk wat rond en vertel wat je opvalt. Iedereen ziet altijd iets anders en de bouwer keek naar de productiedata van de thermopane ruiten.

In ons huis hebben we een deur verplaatst, om een hoek, vijf meter verderop. Een regelmatige bezoeker merkte er niets van.

Iedereen ziet dus andere dingen/details, hoort andere dingen en interpreteert ook nog eens anders.

Pas trof ik twee ruziemakende jongens. De een hoorde de sirene van de brandweer, de ander riep, nee joh, dat is de politie.
Beiden hoorden hetzelfde maar interpreteerden het anders. En zo gaat het de hele dag, met iedereen, met van alles.

Er is ook een andere kant. We hebben veel gemeenschappelijk. Ik ben opgegroeid in een blanke, christelijke, westerse wereld en met mij miljoenen anderen. Ik leerde fietsen, bezocht Nederlandse scholen, enzovoorts. Geleidelijk aan ontmoette ik andere culturen. Over die gemeenschappelijke wereld kunnen we helderheid krijgen en dat verbindt. Alles groeit naar het licht.

In de loop van je leven ontdek je telkens dat je je idealen moet heroverwegen.

Zolang ik dit doe en blijf zoeken naar vormen, manieren om ze in te zetten, gaat het goed het me. Is dat ook gemeenschappelijk? Als wij meer van communicatie begrijpen, dan kunnen we meer verbinden en komen we samen verder.

Het supereenvoudige Sprankmodel

Het sprankmodel voor communicatie leidt tot duurzame communicatie

Het Sprankmodel voor communicatie

Katri en hebben lang gezocht naar ‘IETS’ dat ons helpt met onze communicatie. Dat ‘IETS’ is het Sprankmodel voor communicatie geworden.

Begin met het licht, begin met helderheid en kies voor samenwerking.