Presentatietips

17 lessen voor een 'in memoriam'

Een begrafenisrede, hoe deed ik dat?

Een toespraak bij een begrafenis of crematie houden. Een in memoriam of begrafenisrede dat is bijzonder. Het is een eer, een verantwoordelijkheid en een kans. Je kunt een mooi en realistisch beeld van de overledene geven en tegelijkertijd de nabestaanden helpen met hun acceptatie en verwerking van deze dood.

Op 19 juni 2016 overleed mijn vader. Een week later mocht ik in een volle kerk zijn begrafenisrede uitspreken. Ik hield van hem, het voelde als dankbaar, maar ook als meesterproef. Wat zou ik ervan terecht brengen? Als ervaren presentatietrainer werd ik geacht dit te kunnen. Als oudste kind en enige zoon was het ook mijn natuurlijke taak. Het was de meest intense presentatie uit mijn leven.

Zoals ik het heb gedaan, kun jij het op jouw manier, ook doen. Zo heeft mijn verhaal een functie en deel ik het graag met je.

Onderaan mijn verhaal vind je 17 lessen voor een in memoriam of begrafenisrede. Het is ook mogelijk om bij Speechen.nl ondersteuning te krijgen bij het schrijven en voorbereiden van een afscheidsspeech. Hierover ook meer info onder mijn verhaal.

In memoriam of begrafenisrede

Een ‘in memoriam’ gaat erover hoe iemand wordt herinnerd. Het is iemands levensverhaal in een zacht licht dat troost biedt. De dood raakt aan onze kwetsbaarheid, onze idealen en dromen, de zin van ons bestaan. Het gaat over de zoektocht naar de liefde en minder over uiterlijke successen.

In ons gezin was veel fout gegaan. Onverwerkte jeugd- en oorlogstrauma’s bij vader en moeder. Ziekte, geestelijk lijden en het tijdelijk uiteen vallen van het gezin hebben diepe wonden geslagen die niet geheeld waren. Hoe kan ik het levensverhaal van mijn vader goed vertellen met respect voor ieders verdriet? Hoe houd ik het rustig en waardig?

Verder in de verwerking

Door intensieve voorbereiding en hardop oefenen ben je straks al een paar stappen verder in het verwerkingsproces dan de meeste andere mensen tijdens een begrafenis. Dat helpt.

De meeste mensen krijgen een rouwkaart, die meer of minder een verrassing is. In hun dagelijkse bezigheden staan ze er even bij stil, ze maken ruimte in hun agenda en tot aan de begrafenisdienst zijn zij er verder niet heel veel mee bezig. De directe familie maakt een andere week mee die volledig in het teken van de overledene staat.

Ik moest een goed verhaal realiseren, waar mijn zussen en zijn vrouw Anneke zich in konden vinden. Vertrouw je eigen methode, zo hield ik mezelf voor. Doe volledig wat je anderen ook leert. Dit is de ultieme stresstest. Vader was het met mijn presentatielessen eens, dat sterkte me ook.

Mijn vader was oud (93), maar nog glashelder. Onze relatie had zich de laatste jaren prachtig ontwikkeld. Het verhaal van de verloren zoon. We hebben zijn leven optimaal mogen afronden, thuis bij Anneke, liefdevol en vredig, beter kon niet. Je weet dat het einde nadert, zijn fysieke vermogens werden met de dag minder, je weet dat het komt en toch bleek zijn zachte dood me veel meer te raken dan ik had verwacht. Dagenlang, tot na de begrafenis, was ik zeer emotioneel. Zo zie je, hoe je verbonden bent.

Optimale voorbereiding

Het enige wat ik kon doen was mijn ‘in memoriam’ echt optimaal voorbereiden, bijna volledig volgens mijn eigen lessen. Uiteindelijk heb ik het verhaal wel voorgelezen en niet uit mijn hoofd gedaan. Het was in samenspraak met mijn vier zussen en Anneke tot stand gekomen en ik wilde niemand tekort doen.

Een paar dagen ben ik er flink mee bezig geweest. Al mijn afspraken gecanceld, mijn verdriet en aandacht alle ruimte gegeven, veel buiten gewandeld, veel met mijn stem gewerkt, gezongen en mooie muziek geluisterd. Ik heb me uitgebreid ingelezen, dat kon, want mijn vader heeft een map vol brieven en verhalen nagelaten.

Stapel foto's voor in memoriam

Proefversies gemaakt

Ik heb een eerste versie van mijn begrafenisrede uitgeschreven en op een ochtend besproken. Ook de pastor die de kerkdienst leidde was erbij. Vader was wetenschapper én diep religieus. Voor hem geen probleem, voor mij lange tijd niet te combineren, maar inmiddels weet ik hier mijn weg in.

Die mooie ochtend dat ik een proefversie voorlas, bracht waardevolle, aanvullende inzichten en verhalen. Middenin die week tussen zijn dood en de begrafenis heb ik ook bewust een dag afstand genomen door ‘gewoon’ een presentatietraining te geven (inclusief brandende kaars en ritueeltje voor mijn vader). Zo kon ik al wat oefenen. Klinkt het goed, voelt het goed? Een proefversie moet je ook echt proeven.

Als trainer doe ik de oefeningen altijd voor, dit keer was mijn voorbeeld persoonlijker dan ooit. De volgende dag heb ik mijn ‘in memoriam’ aangevuld. Die versie heb ik hardop voorgelezen. Het bleek te lang. Daarna, uit mijn hoofd en hardop, dat ging beter, in ieder geval goed van lengte.

Mindmaps als hulpmiddel in memoriam

Mijn vrouw Katri benoemde een prachtig thema als rode draad. Vader was oogarts, zijn zoektocht naar het licht was de kern van zijn leven. Ik heb een paar mindmaps gemaakt om mijn verhaal te ordenen. Hierdoor werd het eenvoudiger en helder.

Rode draad in vorm hartje

Ik dacht na over het doel van mijn ‘in memoriam’, mijn intentie, troost bieden aan ons nabestaanden, mijn zussen en kleinkinderen en vooral aan Anneke. Een in memoriam waar we ons aan op kunnen trekken en dat een zorgvuldig en liefdevol beeld van vader geeft. Troost bieden met een verhaal over een mooi en kwetsbaar mens en zijn prachtige ontwikkeling. Ook deze versie heb ik uitgeschreven en afgestemd met Anneke en de pastor. De tekst is bovendien achteraf naar allerlei mensen gestuurd die verhinderd waren.

Hardop oefenen

Ik heb hardop geoefend, ook nog op de ochtend van de begrafenis en toen ook meteen mijn stem goed wakker gezongen op een grasveld met passerende hardlopers. Daarna, de tocht met de kist vanuit huis naar de kerk. In de kerk de kaarsen om de kist, de mooie bloemen, het leverde me rust en concentratie op.

Hier ging het om, vader een laatste eer bewijzen en bedanken. Zonder hem waren wij kinderen er niet. Dat gold ook voor moeder uiteraard, maar zij was al 28 jaar eerder overleden. Vader heeft in zijn leven veel zorgen en verdriet gekend, er is veel fout gegaan. Uiteindelijk is hij er als een verlicht mens uitgekomen.

Mijn eigen roller coaster van emoties en herinneringen bood mij geen zekerheid, maar mijn intentie wel. Vader eren, de mooie ontwikkeling van deze mens meegeven aan de aanwezigen. Afscheid nemen in zijn stijl van zachte liefde.

De magie kwam

Al vroeg in de dienst kreeg ik het woord. Rustig gaan staan, achter het katheder, mijn mindmap en tekst op de lessenaar. Maak het veilig voor jezelf en je publiek. Mijn lijf voelen, de tijd nemen, wachten tot het stil is. Met ‘ja’ beginnen, zoals ik het ook anderen leer. Dan een pareltje, een ijsbreker. Over het lensje, dat ik op vaders bureau had gevonden, waarmee hij zo vaak zat te spelen. Kijken hoe het licht er doorheen viel. Het vormde meteen het juiste beeld. Het licht zoeken, ik had het lensje bij me en liet het zien.

De magie kwam, ik vond mijn weg, het verhaal kwam uit mijn hart en ook uit mijn hoofd.

Met toch wel omfloerste stem stroomden de zinnen vanzelf want ze waren vrienden geworden, ik kende de weg en ik voelde het contact met de mensen in de kerk. Soms een moment nadenken leverde stiltes en rust en anekdotes, momenten van bevestiging. De rode draad was helder, vader:

  • als kind bij zijn moeder.
  • als jong volwassene, de tweede wereldoorlog.
  • samen met Beatrijs, mijn moeder, studenten nog en later samen een gezin, waar buiten ieders schuld alles fout ging.
  • samen met Anneke, nog 25 jaar getrouwd, na mijn moeders dood.
  • als leraar en als leerling op zoek naar het licht.

Ik eindigde met een verslag van zijn ontroerende laatste uren.

17 lessen voor een ‘in memoriam’ of begrafenisrede

  1. Geef eerst je emoties alle ruimte, anders zitten ze je straks in de weg.
  2. Neem alle tijd.
  3. Bereid je optimaal voor. Fysiek, mentaal, inhoudelijk.
  4. Zoek zoveel mogelijk typerende anekdotes, selecteren komt later.
  5. Maak mindmaps voor de ordening.
  6. Zoek een thema, een rode draad of metafoor.
  7. Maak het beeldend, vertel echte verhalen, laat ze zien.
  8. Stem je verhaal zorgvuldig af met alle betrokkenen, het levert (veel!) extra informatie op.(Hiervoor moet je het uitschrijven.)
  9. Oefen hardop, zo vaak mogelijk.
  10. Gun jezelf van tevoren een goede warming-up (buiten wandelen of hardlopen).
  11. Warm ook je stem op (echt noodzakelijk), dit doe je door flink te zingen.
  12. Laat het allemaal los en volg je hart.
  13. Blijf in contact en duik niet weg in papieren.
  14. Neem de tijd, neem pauzes, drink een slokje water.
  15. Laat je woorden landen. Kijk of ze landen. Dat brengt rust.
  16. Neem de tijd, je kunt dit maar een keer goed doen.
  17. Zorg voor een helder eind, waarin alles bij elkaar komt.

Dankbaarheid

Een in memoriam gaat ook over dankbaarheid. Dankbaar voor het voorbeeld,  de steun, de wijze lessen, de liefde. Vaders zoektocht naar het Licht bracht hem eenvoud en betrokkenheid.
Wát God is, zo legde hij ons nog in zijn laatste uren uit, dat is (te) moeilijk voor ons mensen.
Maar wáár God is, dat is gemakkelijker!

“Ubi caritas et amor, Deus ibi est”
Waar zorg en liefde is, daar is God.

Ik wens je sterkte met jouw ‘in memoriam’.

Roeland Schweitzer

Coaching afscheidsspeech

Het schrijven en voorbereiden van afscheidsspeech kan een eenzaam proces zijn. Niet iets wat je dagelijks doet en wel van wezenlijk belang. Heb je behoefte aan ondersteuning hierbij?

Je kunt bij Speechen.nl terecht voor presentatiecoaching speciaal gericht op het geven van een afscheidsspeech. Zodat je met vertrouwen dit belangrijke moment tegemoet ziet.

De coaching: 2 online sessies van elk 3 kwartier. Je bouwt met de ervaren presentatietrainer & coach Majlis Schweitzer je verhaal op en scherpt dit verder aan. Vooraf en tussen deze sessies doe je zelf gericht (voor)werk. De kosten van deze in memoriam coaching zijn €300,- (incl. 21% btw).

Meer info? Neem contact op met office manager Angelique Koppelman: 06 – 20 08 88 92 / info@speechen.nl. Zij denkt graag met je mee.

Nieuwsbrief Speechen.nl

Wil je tips en tricks van ons ontvangen rondom presenteren en speechen? Schrijf je in voor onze nieuwsbrief.

Aanmelding nieuwsbrief Speechen

  • Graag ontvang ik regelmatig gratis tips en overwegingen die me helpen met mijn presentaties.
    Tip van de week

  • Je kunt je op elk moment weer afmelden. Gegevens worden niet aan derden verstrekt. Privacybeleid.



  • Dit veld is bedoeld voor validatiedoeleinden en moet niet worden gewijzigd.
Presentatietraining en mediatraining in één dag.

Samenwerken met journalisten, dat kun je leren

Mediatraining, daar was ik tegen. Het leek me dat je leerde om journalisten voor de gek te houden. Dat bleek onzin. Journalist Willem Wansink overtuigde me van het tegendeel. Een goede samenwerking tussen boodschapper en journalist is in ieders belang. Willem had en heeft gelijk. Vervolgens hebben we samen een mediatraining ontwikkeld.
Op 2 juni aanstaande geven we deze training voor de derde keer.
Er zijn nog twee plaatsen. Welkom.

Als je goed presenteert, dan kun je al heel aardig omgaan met journalisten.
Er zijn veel overeenkomsten, zoals je kernboodschap op een goede manier in beeld krijgen en nuttige informatie een groter bereik geven. Maar de setting is anders, een journalist wil iets van je. Lastig is het idee van tegenspeler: de journalist die kritische vragen stelt, de journalist als vijand. Misschien heeft u ook cameravrees?

Iedereen die met journalisten te maken heeft of krijgt, die zou een keer een mediatraining moeten volgen, weet ik nu. Je leert het spel dan zoveel beter spelen.

Kritische journalist: ‘Hoeveel beter? Wordt u eens concreet.’
Slim antwoord: ‘Zoveel beter, dat ik u goed kan helpen, zonder mezelf te verliezen.’

Doordat je begrijpt wat een journalist nodig heeft, kun je hem of haar beter helpen met als resultaat een beter product, nu en in de toekomst.

Onze mediatraining van een dag is volledig gericht op oefenen en leren, met camera.
Drie ervaren trainers geven cameratraining, presentatietraining en interviewtraining.

U krijgt twee boeken, uitleg erbij en een hele dag praktijk. Als u voor een heel goed doel werkt (ANBI status), dan is er ook nog korting mogelijk.

Doelgroep: mensen met perscontact. Datum 2 juni, Ritmeesterfabriek Veenendaal.
Meer info en inschrijven: https://speechen.nl/mediatraining/

Welkom,
Roeland Schweitzer en zie mijn mede-trainers:

WillemenSonja

Journalist Willem Wansink, achter de camera Sonja ter Laag

 

 

 

 

Waar en hoe ga je staan bij een presentatie?

Op de juiste plek staan en op de juiste manier. Dat is van cruciaal belang voor je presentatie.
Sta je op de verkeerde plek, dan zal je publiek een stuk minder luisteren. Klopt je houding niet, dan wordt je niet gelooft.

In het midden staan

Waar  ga je staan bij een presentatie? Het midden klinkt logisch, maar veel mensen laten zich toch in de hoek drijven. In het midden kun je je publiek het beste overzien, in het midden krijg je alle aandacht, omdat je de plek van de natuurlijke leider inneemt. En dat ben je, als je goed presenteert, de natuurlijke leider die zich als zodanig gedraagt.

De natuurlijke leider

Als je niet in het midden staat, dan ben je niet de natuurlijke leider. Dat is een uitnodiging aan een ander om te proberen de natuurlijke leider te worden, want iedere groep kent een natuurlijk leider. Dus niet in het midden gaan staan, dat leidt absoluut tot opstand in de zaal.

Als je niet in het midden staat krijgen sommige mensen in je publiek meer aandacht dan anderen. Die anderen voelen dat en ze voelen zich als snel minder belangrijk, raken gefrustreerd en gaan zich hiernaar gedragen. Door niet in het midden te staan creëer je weerstand en die richt zich tegen jou.

PowerPoint in het midden?

Hoe zit dat als je PowerPoint gebruikt? Meestal is het projectiescherm in het midden en gaat het dus direct fout met je leiderschap. En daarnaast mensen luisteren niet, maar kijken naar het scherm dat wel in het midden staat. Als je presenteert moet je dus echt zo goed mogelijk in het midden staan.

Waarom staat zo’n beamer dan meestal (bijna) in het midden? Tja, dat is niet door een presentatiedeskundige bedacht.. Prima als het de hoofdfilm is. Maar als het om een PowerPoint presentatie gaat om jouw verhaal te ondersteunen, gaat is de plek in het midden voor jou.

De juiste houding

Hoe ga je staan bij een presentatie? Rechtop, schouders ontspannen. Er loopt een denkbeeldig touwtje vanuit je kruin naar de hemel. En de andere kant op naar het middelpunt van de aarde. Jij staat er tussen in, bewust van je plek. Je handen ontspannen naast je. Zet je handen nooit vast. Je blokkeert zelfs je denken.

Je voeten iets uit elkaar, op schouderbreedte en precies gelijk. Geen voet naar voren of naar achteren. Dat komt meteen agressief over (je komt naar voren, je valt aan). Of het is defensief (je wilt weg, je bent bang).

Gewicht iets op je voorvoet, daar zit je veerkracht. Een natuurlijk leider is niet bang, die is rustig. Zich bewust van zijn of haar taak om de hele kudde naar een veilige en goede plek te leiden. Een natuurlijk leider is niet agressief, dat is niet nodig.  Als het publiek je kan vertrouwen, zullen ze  luisteren.

Uiteraard komt houding uitgebreid aan bod in onze presentatietrainingen. We bieden trainingen van een, twee, drie en vier dagen. De presentatietraining “Goed leren presenteren” is onze toptraining. Hierna kun je gegarandeerd bovengemiddeld presenteren.

Geef je standpunten een duidelijke plek op het podium

Het Cavia-moment.

Wel of geen cavia?

Wij mensen hebben een plek nodig. Alle dingen hebben een plek nodig. Echt alles en iedereen heeft een plek nodig. Met dit gegeven kun je iets in een presentatie. De zaken waarover je het hebt, kun je een plek geven op het podium. We oefenen dit tijdens de trainingen. Ga in het midden staan en geef de verschillende mogelijkheden links en rechts van je een plek. Als je het erover hebt, ga je ook op de juiste plek staan.Duidelijk voor publiek én spreker.

Simpel voorbeeld: Gaan we op vakantie naar Frankrijk of Zweden. Links wijs je aan is Frankrijk en rechts is Zweden. Als je het over de goede Franse wijn hebt, ga je links staan. De voordelen van Zweden benoem je terwijl je rechts op de plek van Zweden staat.

Deze techniek werkt geweldig. Voor jezelf en voor je publiek. Mensen gaan naar links wijzen als ze het over Frankrijk hebben.

Een deelnemer vroeg zich af of ze haar zoontje Joost een cavia zou geven. De aaibaarheidsfactor van een goudvis was te klein en een hond, wie ging daar drie maal daags mee wandelen? Dus een cavia, of toch maar niet? Terwijl ze midden voor het publiek stond, stelde ze de vraag. Rechts van haar werd de plek voor geen cavia, links de plek voor wel een cavia. Ze wees er naar, liep een paar keer tussen beide plekken op en neer en bleef er telkens even staan. Wel een cavia; “ja dat zou Joost fijn vinden’. Ze liep vervolgens naar de plek van geen cavia: ‘Dat is minder gedoe, geen kooi schoon maken bijvoorbeeld.’ Wel een cavia: ‘het is misschien best gezellig, zo’n diertje, ja, die plek voelde beter.’ Ze liep weer naar de plek van geen cavia. ‘Zo’n beest gaat dood en dat geeft oneindig kinderleed.’ Terug naar de plek van wel een cavia. ‘Joost leert er ook van.’ Er verscheen een lach op haar gezicht: ‘Deze plek voelt veel beter, ik ga het doen.’

Het Cavia-moment, waarop je ontdekt welke plek beter voelt. Je onderzoekt het samen met je publiek, de zaal gaat meeleven. Je beweegt waardoor je je denken stimuleert, je haalt de verschillende mogelijkheden uit elkaar en het wordt steeds duidelijker. Je keuze wordt zichtbaar en voelbaar, voor zaal en spreker. Fantastische techniek. Al doende laadt je beide plekken met je beleving en met de argumenten voor of tegen. Door op die plekken hardop uit te spreken wat er allemaal meespeelt, voel je de verschillen en ontdek je de oplossing!

Eén keer toepassen en je begrijpt de kracht van deze presentatievorm. Hiermee kun je een dilemma samen met de zaal onderzoeken. Probeer het gerust of ervaar het op een training.

Bij de 11de druk  van ‘Presenteren is een feest’.

Het begon in 2003 als schriftje bij de trainingen en het werd in 2011 een echt boek: ‘Presenteren is een feest’. Goede recensies, mooi vormgegeven door Mechteld Ballintijn. 2000 exemplaar gedrukt en die raakten op. Dus hebben we dit najaar nog een keer zorgvuldig het boek geoptimaliseerd en vier jaar trainingservaring toegevoegd. Begin februari 2016 verscheen de elfde druk, weer 2000. Het is wat dikker, scherper, evenwichtiger. Het is ook iets duurder geworden, drukken, verzenden.

>>> Klik hier om Presenteren is een feest te bestellen >>>

Bestel%20het%20handboek%20%22presenteren%20is%20een%20feest%27.

Noodzakelijke stappen voor succes

Hardop repeteren van je presentatie

Alle professionals repeteren hun presentatie, hardop.
Echte profs oefenen, meestal vele malen, hardop.
En ze zijn al goed en goed getraind.
Ruim van tevoren beginnen ze met hardop repeteren.
Gedachten krijgen zo klank en vorm.
Zijn het de juiste woorden? Kan ik ze door mijn keel krijgen?
Je mondspieren gebruiken. Daarmee activeer je ook je hersenen.
Het helpt je geheugen. Het scherpt je woorden.
Hierdoor ga je je optreden visualiseren. Het gaat leven.
Je zinnen uitspreken, ook met anderen erbij, hardop. Het helpt.
Niet alleen je tekst ter goedkeuring rondmailen.
Proefpresentaties houden, hardop.
Feedback aanhoren en hiermee jezelf verbeteren.
Fysiek presenteren, met je lichaam en je stem. Het echt doen.
Luid en duidelijk repeteren, totdat het klinkt als een klok.
Vlak van te voren, nog een keer, hardop oefenen.
Wat vind je van mijn kernboodschap? Luister, hier komt ie.
‘Hardop.’ Hardop repeteren is een noodzakelijke stap naar succes.
Alle professionals repeteren hardop. Voortdurend.
En jij? Je kunt ook bij ons oefenen.
Succes, Roeland Schweitzer

Goede presentaties bevatten ook rituele aspecten

De kracht van rituelen in je presentatie


Goede presentaties bevatten altijd rituele componenten.

Een speech beginnen met welkom, met het bedanken van organisatie of eerdere sprekers, beginnen met een grapje / pareltje, eindigen met een buiging voor het applaus en bijvoorbeeld ook herhalingen in je verhaal. Aan de ene kant zijn het technieken om je presentatie te verbeteren en anderzijds bevatten deze elementen van je presentatie ook rituele componenten. Je kunt het (in verhouding) vergelijken met een kerkdienst. Zo’n door herhaling opgebouwde, in een min of meer vaste volgorde gepresenteerde bijeenkomst zit vol met communicatie-rituelen.

Wat zijn dat, communicatie-rituelen. Eigenlijk kun je zeggen alle vaste patronen in je communicatie. Goedemorgen zeggen, dat heeft een ritueel aspect. Een praatje over het weer. Het elkaar een hand geven. De vaste opbouw van dit artikel, inleiding, kernthema, uitleg en tot slot concrete vertaling, zelfs dat kun je een ritueel noemen. De voordelen van rituelen zijn duidelijk. Door de vaste structuur weet je wat je kunt verwachten. Het is overzichtelijk, biedt zekerheid en geeft rust. Nadelen zijn er ook, het beperkt in oorspronkelijkheid en verrassingsmogelijkheden en het kan een leeg cliché worden. Dan werkt een ritueel niet meer zo goed. Bewust beleven maakt en ritueel sterker, maar zelfs onbewust beleven heeft een functie. En nog steeds biedt een uitgehold ritueel structuur, dus houvast. Rust en veiligheid, het zijn basisvoorwaarden voor een klimaat waarin succesvolle communicatie mogelijk is.

Rituelen hebben ook een functie voor je eigen functioneren een vorm van zelfcommunicatie. Zoals je bureau opruimen voordat je aan het werk gaat. Maar dat kan ook een vorm van fnuikend uitstelgedrag zijn. Voetballers die het veld oplopen en en kruisje slaan. Het betekent zoiets als geef mij kracht. Even een moment voor jezelf nemen voordat je begint te presenteren. Dat probeer ik en dan denk ik nog even na over mijn intentie, mijn kernboodschap, wat ik ga doen. Dit ritueel is voor mij heel functioneel, maar ook echt en ritueel ter acceptatie van de situatie. Loslaten van wat speelde en concentratie op het moment.

Jij en ik kunnen in onze presentaties ook rituelen aanbrengen, waardoor onze presentaties soepeler en misschien ook duidelijker worden. Met het risico van slaapverwekkend, daar moeten we alert op blijven. Niet meteen ter zake komen, maar eerst wat koetjes en kalfjes uitwisselen, dat heeft een rituele functie, maar het kan niet op de automatische piloot.

De functie van gestructureerde herhaling is groot. Het vaste tijdstip van het journaal bijvoorbeeld draagt bij aan de gezaghebbendheid, het inleidende muziekje is een ritueel ter herkenning. Herhaling en herkenning zijn kernelementen bij rituelen. De eerste keer dat iets spontaan gebeurt, is het nog geen ritueel, maar kan het wel zo goed blijken dat het voor herhaling vatbaar is en gaandeweg een ritueel wordt. Herhaling heeft ook een retorische functie, denk aan het almaar sterker wordende ‘I have dream’ uit de speech van Martin Luther King.

In een goede presentatie geef je globaal twee-derde bevestiging en erkenning en een-derde nieuwe informatie. anders loop je te ver voor de troepen uit en overspoel je je toehoorders zodat ze afhaken.

Rituelen bevatten een spirituele component. Een kaarsje opsteken voor een zieke of dode bijvoorbeeld. Maar ook structureel in een vergadering even stil staan bij zieken of overledenen. Zo heeft ook het beginnen met een quote of een gedicht een inhoudelijke en rituele component. Het geeft verdieping aan de gebeurtenis.

Samen buigen, elkaars hand even vasthouden, een moment stil zijn. Het klinkt misschien ver weg van de dagelijkse praktijk, maar in Japan en China buigen ze voortdurend. Dodenherdenking is een jaarlijks terugkerend ritueel. Militairen zijn heel veel met rituelen bezig. Een doop van een kind is ook een ritueel. Alles rondom leven en dood zit vol rituelen en het leven is leven en dood. Rituelen gaan in deze technologische samenleving belangrijker worden, zoals de knuffels bij een ernstig ongeluk,en de monumentjes langs wegen. Het onbegrijpelijke en het kwaad bezweren, onze angst voor de dood, een tegenwicht proberen te bieden met een liefdevol gebaar.

6 tips

1 Breng vaste structuren aan in je communicatie. Herhaling, in het moment van je communicatie, de plaats en de vorm. Rituelen bouwen zich op in de tijd, zolang ze vitaal zijn.

2 Breng zorgvuldigheid en behoedzaamheid aan in je taal. Hierdoor krijgen woorden, gebeurtenissen en handelingen een sterkere lading die leidt tot beter luisteren.

3 Gebruik stiltes. Dit voelt misschien ongemakkelijk, maar is uiterst waardevol voor verdieping, bezinning. Stilte inzetten kun je heel goed leren, gewoon door het telkens even te proberen. Nu bijvoorbeeld.

4 Organiseer je openingen en afsluitingen van bijeenkomsten zorgvuldig en betekenisvol. Dit verbindt de deelnemers.

5 Zoek historisch perspectief. Hoe zat het vroeger? Hoe deed men dit vroeger?

6 Wees consequent. Herhaal en behoud wat je goed vindt en laat de rest los.

Goed presenteren

Je presenteert opdat …

Het woord ‘opdat’ heeft een andere betekenis dan het woord ‘omdat’.
Bij waartoe hoort het woord ‘opdat’. Bij waarom hoort het woord ‘omdat’.
Je presenteert omdat je veel van iets weet en hier iets over mag / kunt / wilt vertellen.
Je presenteert opdat je publiek een fractie gelukkiger wordt van je presentatie.
Dit klinkt misschien verrassend, dus denk er even over na.
Als je goed presenteert wordt je publiek er gelukkig(er) van.
Eerst een definitie van geluk van hoogleraar psychologie Sonja Lyubomirsky:

‘De ervaring van vreugde, tevredenheid en welzijn,
gekoppeld aan een gevoel dat het leven goed en zinvol is.’

De geluksbeleving van je luisteraars wordt uiteraard niet alleen door jouw verhaal bepaald, maar als spreker kun jij je publiek wel op sleeptouw nemen. Dit is ook je taak en het is de kracht van een goede presentatie, verbinden en mee op reis nemen. Mensen even wegtrekken uit hun zorgen en angsten. Je luisteraars gaan met je mee zolang ze voelen dat ze er gelukkig(er) van worden.

Hoe maak je je publiek gelukkig?

Lyubomirsky noemt allerlei punten die kenmerkend zijn voor gelukkige mensen.

  • Gelukkige mensen zijn dankbaar en laten dit zien.
  • Gelukkige mensen bieden vaak snel een helpende hand.
  • Gelukkige mensen zijn optimistisch over de toekomst.
  • Gelukkige mensen genieten van het leven en proberen te leven in het nu.
  • Gelukkige mensen leven gezond.
  • Gelukkige mensen werken voortdurend aan hun levensdoelen.
  • Gelukkige mensen blijven evenwichtig ook in moeilijke omstandigheden.
  • Gelukkige mensen besteden veel tijd aan familie en vrienden.

Voor jou, als spreker / presentator, biedt dit prachtige aanknopingspunten:

  • Dankbaarheid. Als jij dankbaar bent (voor de gelegenheid, je kansen in deze wereld, je ouders, je leraren, je relatie, het vertrouwen van je publiek), dan wordt je publiek ook dankbaar(der), want jij bent het voorbeeld en wat je zaait zul je oogsten.
  • Nodig je publiek uit om samen iets te gaan doen, en bied vooral een helpende hand.
  • Bied vertrouwen en optimisme.
  • Noem je levensmissie en vertel hoe je eraan werkt.
  • Zorg voor een eerlijk, evenwichtig en gezond beeld.
  • Koester je relatie met je publiek en geniet ervan, dan wordt dit wederzijds.

Bron: Sonja Lyubomirsky: De Maakbaarheid Van Het Geluk
Met dank aan Marianne Metz

Ons aanbod:

Presentatietraining: Spreekangst wordt stemkracht ( 3 dagen)
Presentatietraining: Presenteren vanuit zelfvertrouwen ( 2 dagen)
Presentatietraining: De Kern van Presenteren (1 dag)
Nieuw: Mediatraining (1 dag)
Nieuw: Communicatietraining In Gesprek (2 dagen)
Stemtraining (1 dag)

 

 

 

Zo krijg je applaus

Een klinkend slot aan je presentatie

Hoe begin je je presentatie? Een veelgestelde vraag. Met ‘Ja’.  Lees meer over het begin van je presentatie. Hoe sluit je af, dat wordt veel minder gevraagd, maar het bleek heel leuk om te oefenen met een groep.

Het leukste voor jou en de zaal is een enthousiast applaus, of op zijn minst een begripvol applaus. Dit kun je goed sturen. Met twee keer oefenen leer je de drie spelregels hiervoor:

1 Vat je verhaal samen.
2 Noem je kernboodschap nog een keer.
3 Bedank de aanwezigen voor de aandacht en maak een vriendelijke buiging.

Dat is alles. Zo creëer je een spontaan applaus.

Het gaat, als altijd, over energie en het (be)sturen hiervan. Wanneer je presentatie als een nachtkaars uitgaat, krijg je niet snel applaus. Het is onbevredigend, voor zaal en spreker. Typerende leegloop-teksten: ‘Dit was het wel zo ongeveer.’ of ‘Dit wilde ik met jullie delen.’.
Dat wisten we al, de energie sijpelt weg. Maar dat je ons bedankt voor de aandacht, dat is mooi. Het zit ook in je klank. Zeg maar eens tien keer hardop dank u wel. Welke versie spreekt het meest aan? Die moet je hebben. Het bleek een prima oefening om een goede afsluiting hardop met een paar mensen te oefenen. Dit kost je tien minuten en het levert een tevreden en applaudiserende zaal op.

Succes.
Roeland Schweitzer

In onze trainingen kunt u zelf ervaren en leren.

 

Het belang van nederigheid

Winnaars versus verliezers

Denken in termen van winnaars en verliezers werkt volkomen averechts, niet alleen in je communicatie.
In de sport is het deel van het spel, maar daarbuiten is het een heel slecht plan. Hoe verleidelijk het ook is om overwinningen luidkeels te vieren, doe het niet. De juichende winnaar verdeelt de wereld in plaats van dat hij of zij verbindt. Als er een winnaar is, dan is er immers ook een verliezer en verliezen is vernederend. Het roept wraakgevoelens op, frustratie, woede, argwaan, achterdocht. Verliezer zijn, leidt gemakkelijk tot een heel scala aan negatieve emoties en gedrag. Zeker als een ander ook nog eens luidkeels roept dat hij of zij de winnaar is. Aangetast in je waardigheid is de stap naar onwaardig gedrag klein en de strijd gaat door.

Verbinden is een primair doel van communicatie en van presentaties. Dat kan alleen als er sprake is van gelijkwaardigheid tussen zender en ontvanger. Die gelijkwaardigheid verdwijnt zodra er in termen van winnaars en verliezers wordt gedacht. Het zijn twee kanten van dezelfde medaille, zoals yin en yang. Het zal bovendien weer veranderen. De verliezers van vandaag worden de winnaars van morgen. WO II verliezer Duitsland is al lang de sterkste economie van Europa.

In een serieuze zaak hardop neergezet worden als de verliezer, dat is uiterst pijnlijk. Het is leedvermaak. De vermeende winnaar ontleent vreugde aan het verdriet van een ander. In het oudste managementboek ter wereld, de Tao Te Tjing, staat een mooie aanwijzing hierover: ‘een goede leider ziet een overwinning als een begrafenis.

Dus hou je gedeisd als je je winnaar voelt, ga de andere partij troosten en helpen, zoals de Marshall hulp na WO II. Dat troosten en helpen is overigens nog niet zo eenvoudig. In de prachtige BBC serie ‘the Honourable woman’ krijgt de helpende Joodse Nessa Stein het flink voor haar kiezen. Het woord verzoening wordt door haar Palestijnse tegenpolen gezien als hoogmoedig en vernederend. De verliezer vindt dat de winnaar gemakkelijk praten heeft en is uiteraard wantrouwig want al eerder bedrogen en vernederd.

Preventief voorkomen dat er winnaars en verliezers zijn, dat is de echte opgave!
Is dat niet gelukt, dan dient een winnaar op een nederige en opbouwende wijze om te gaan met de overwinning, met vooral een luisterend oor, zoals op een begrafenis. Nederigheid als misschien wel een van de belangrijkste communicatieve en mentale vaardigheden.

 

Trainingen toch weer in het Engels

Speaking in public

Communicatie tip: http://www.toastmasters.nl/

Mag u ook zo nu en dan in het Engels presenteren? Speaking in public.
Overweeg dan eens om lid te worden van een van de circa twintig Toastmasterclubs in Nederland. Hier leert u én uw Engels optimaliseren én u leert beter presenteren. Het is een non-profit concept, eens in de twee weken op een avond oefenen en leren. Mijn collega Yolanthe Smits probeerde mij naar de club in Den Haag te halen, maar dat was te onpraktisch.

Presenteren in het Engels is voor  velen een uitdaging erbij. Presenteren is al eng, plus Engels. Hoewel ik een paar jaar bij een Japans bedrijf heb gewerkt, voertaal Engels, ben ik ook niet zeker over mijn Engelse spreekvaardigheid. Aanvragen voor Engelstalige trainingen gaf ik daarom door aan Yolanthe Smit. Zij was na twintig jaar Hoboken, New York teruggekeerd naar Den Haag en we werkten plezierig samen. Nadeel: ik kreeg geen ervaring meer met het geven van Engelstalige trainingen. Helaas is Yolanthe vorig jaar verongelukt en sindsdien hield ik Engelstalige trainingen af. Onlangs heb ik er toch weer een gegeven aan deelnemers uit Frankrijk, Italië, Polen, Engeland en Nederland. Dat ging acceptabel en heeft me tot extra Engelse les bij de Toastmasters gebracht. Ook co-trainer Majlis werkt aan haar Engels.
Veel erger is het met mijn Duits. Ik red mij op vakantie met mijn Rudi Carell handen en voeten aanpak, maar onze trainingen in het Duits geven, ‘kein Weg’. Ik schaam me er best voor dat ik de taal van onze grootste (economische) buren zo slecht spreek. Wat kan ik hieraan doen? Zou er ook een Duitstalige Toastmastersclub zijn?

http://www.toastmasters.nl/

Practising, practising, practising. Übung macht den Meister.

So dieses Jahr (2017) ist unser Handbuch ‘Präsentieren ist ein Fest’ in Deutsch übersetzt. We have an English handout for our courses and from time to time we give courses and individual sessions in English.