Presentatie helppagina’s

Achtergronden bij je spreekangst

Trauma’s hinderen je om voluit te presenteren

Wij geven trainingen presenteren. Gesprekstechnieken, communicatietechnieken, toneeltechnieken. Vaardigheden en daarachter persoonlijke ontwikkeling.
Wij doen het voor, jij oefent. We geven feedback en kader.

We doen nog meer. De meeste mensen hebben namelijk flink last van spreekangst. Dit onderwerp snijden we aan en we bieden je oefeningen om hier stappen in te zetten.

Wat is de theorie en het verhaal hierachter?

“The pain we do not heal, becomes the legacy of our children”

Woorden van Stephi Wagner, msc. Dramatische tekst. Klopt het?
Mijn ervaring en les is dat dit klopt en anderen bevestigen dit.

De pijn die je niet heelt, geef je onbewust door
en hindert je om er vol voor te gaan.

Je trauma’s staan je dus ook in de weg als je voluit wilt presenteren. Zou je dan niet goed kunnen presenteren, zolang je deze trauma’s niet hebt geheeld? Dan zouden er vrijwel geen goede presentaties zijn. Het helen van je pijn is immers een levenswerk.

Hup, in je rugzak.

Je kunt je trauma’s ook tijdelijk in je rugzak stoppen. Mensen zijn juist uniek en mooi door de manier waarop ze zich verstaan tot hun pijn en verdriet. Het leven zou saai zijn zonder deze rijkdom.
Om je wonden in je rugzak te kunnen stoppen, moet je ze zien en oppakken. Dan ben je je er van bewust en dat is al een mooie stap in je proces.

(met dank aan coach / trainer en vriend Wim Aalbers.)

De zachte weg.

We tonen je twee wegen om met spreekangst om te gaan, de zachte weg en een harde weg die uiteindelijk dood loopt.
De zachte weg opent en heelt. In ons e-book ‘Help, ik wil van mijn spreekangst af’ wordt dit uitgewerkt, inclusief plan van aanpak.

Visualiseren en accepteren.

Op onze trainingen leren we deelnemers onder meer om hun spreekangst een plek te geven, naast je op het podium. Je kunt dat gekwetste jongetje of meisje met spreekangst visualiseren en accepteren, in plaats van vechten met jezelf. Dat meisje of jongetje, dat dappere kind, dat ben jij ook en dat mag er ook zijn.

Van een groep studenten had 70% serieuze spreekangst.Dit maakt duidelijk hoeveel mensen er met trauma’s worstelen. Ze hinderen je om vol plezier, enthousiast en volledig open te presenteren en zelfs te leven. Terwijl je dit natuurlijk wel wilt. Dus, aan het werk.

Samenvatting. Goed presenteren kan ook met butsen.

Het komt je presentaties ten goede:

  • Als je je trauma’s tijdelijk in je rugzak stopt, zodat je zo goed mogelijk kunt presenteren.
  • Als je het bange kind in jou welkom heet, naast je neer zet en er lief tegen bent.
  • En het grotere werk: Onderzoek je trauma’s en ga ze helen.

De eerste twee zijn ook al belangrijke stappen op je levenspad.

Persoonlijk.

Voor ons, trainers, geldt net zo goed dat wij krassen op onze ziel hebben. Zelf ben ik hier eerst onbewust en onbekwaam mee aan de gang gegaan. Blowen als ontsnapping, schrijven, schilderen en optreden als therapie. Toen was ik nog jong. Naar de natuur, dat hielp ook en helpt altijd. Er volgden psycholoog en andere alternatieve vaders en moeders. Katri, mijn vrouw, en onze kinderen als spiegels, ze hebben helaas ook last gehad van mijn trauma’s.

Schrijven en schilderen/tekenen zijn gebleven. Zingen en toneel kwamen erbij. Stemexpressie, soul voice, trainersopleidingen en meer lichtgevende wegen om mijn wonden te helen. Mijn kennis met anderen delen als zingeving.

Mezelf accepteren, ik mag er zijn. Dan komt er rust en kan ik luisteren. Dan pas kan ik de ander accepteren, jij mag er zijn.

Ik wist niet dat de weg zo mooi zou worden.

Hartelijke groet,
Roeland Schweitzer

NOBTRA gecertificeerd Trainer en coach

Je trauma's hinderen je om er vol voor te gaan.

Zorgvuldig voorbereiden, is wat je kunt doen.

Een jubilaris toespreken

Hoe doe je dat? Een mooie toespraak voor een jubilaris?

Mag jij regelmatig een jubilaris toespreken en vind je dat telkens lastig, dan is een goede presentatietraining echt een aanrader. Je leert gouden toneelregels en de uitgangspunten voor een goede presentatie. In een veilige setting oefen je je vaardigheden. Na de training kun je het, gegarandeerd.

Onderwerpen voor je toespraak

Neem een A4tje. Schrijf in het midden de naam van de jubilaris. Plak er een foto bij. Schrijf er in trefwoorden omheen wat je allemaal van deze jubilaris weet. Werkverhalen, maar ook hobby’s, kenmerken (altijd rode sokken aan), privéverhalen voor zover gepast, en ook achtergronden en geschiedenis. Waar komt iemand vandaan? Hoe is hij bij jullie begonnen? De ontwikkeling van de jubilaris? Wat heeft zij/hij bijgeleerd, in welke projecten heeft zij/hij een rol gespeeld? Welke rol? Bedenk hier telkens concrete verhalen bij. Wat vindt de jubilaris belangrijk? Waar staat hij of zij echt voor? Wat waardeer je vooral in deze persoon?

Nu staat alles nog kris kras op dit A4tje. Neem een nieuw A4 tje en orden de onderwerpen. Het maken van zo’n ‘mindmap’ kost je misschien vijf minuten. Leg het A4tje weg en maak er de volgende dag weer een. Ander moment, andere ideeën. Vergelijk deze twee. Nieuwe voorbeelden? Nieuwe onderwerpen? Selecteer de belangrijkste op een derde A4tje. Zo leer je je verhaal kennen.

Dus onderwerpen verzamelen doe je in een paar korte sessies.

Vordert het niet? ga dan even een half uurtje buiten wandelen. De beweging en de frisse lucht laten je gedachten stromen.

Vertel verhalen over de jubilaris.

Als publiek willen we verhalen horen, anekdotes.
In de winter van 2012 liep Piet bij de Oranjeplas  …
Heel concreet, we willen het voor ons zien. Waar, wanneer? Wat gebeurde er?
Het vroor dat het kraakte en Piet dacht dat hij wel over het ijs kon lopen.
Wie waren er nog meer bij? Geef details.

Spreek de jubilaris toe.

In je toespraak richt je je tot de jubilaris. Hij/zij staat naast je of je hebt in ieder geval oogcontact. Samen met de jubilaris bespreek je de successen en een enkele vrolijke noot uit die afgelopen periode. Dus niet samen met je publiek grappen over de jubilaris maken.

Foto’s? Maak een diashow.

Heb je leuke foto’s van de jubilaris, maak er een diashow van. Ook al is er geen beamer, ook op een laptop biedt een diashow met foto’s uit de oude doos leuke gespreksstof en houvast voor de aanwezigen.

Betrek de familie in je toespraak

Bij een jubileum is vaak familie aanwezig. Betrek die ook in het verhaal. Door ze vragen te stellen, zoals: “Herinneren jullie je nog?”. Door te vragen naar meer details, zodat mensen zelf beginnen te vertellen. Verhalen vertellen en verhalen delen, dat verbindt en zorgt voor een mooie bijeenkomst. Door partners en kinderen te bedanken voor hun loyaliteit en hun geduld.

Maak een evenwichtige toespraak.

Stip ook even de moeilijke tijden aan, die er misschien zijn geweest. Alleen maar zonneschijn, dat is ongeloofwaardig. Aan de andere kant, je moet de jubilaris natuurlijk wel in het zonnetje zetten, het is een feestje. Wat doe zij of hij zo bijzonder goed? Waarom ben je blij met deze jubilaris? Waarom hou je van deze prachtige medewerker.

Maak het persoonlijk.

Wat vind jij leuk aan de jubilaris?
Wat bewonder je in hem / haar?
Wat vind je mooi?
Wat raakt je?
Maak het concreet met voorbeelden en anekdotes.

Ontroerend?

Een goede toespraak heeft ook iets ontroerends. Dat je voelt dat het stil wordt, dat je samen iets bijzonders deelt. Dat mag best. Een jubilaris werkt tien jaar of langer bij de zaak. In die tijd is er veel gebeurd Sta even stil bij de dingen die jou geraakt hebben. Dat maakt de bijeenkomst waardevoller.

Stimuleer de jubilaris.

Natuurlijk heb je een cadeau voor de jubilaris. Als het een zorgvuldig uitgezocht persoonlijk cadeau is, dan is het leuk om hier iets over te vertellen. Heel mooi is het ook als je iets vertelt over een gewenste ontwikkeling. Bijvoorbeeld dat iemand een opleiding zou kunnen volgen en een diploma gaat halen en dat je dat graag stimuleert. Een goede speech is inspirerend, daagt mensen uit om door te groeien.

Hardop oefenen.

Zodra je wat bouwstenen voor je verhaal hebt, ga dan hardop oefenen. Alle profs oefenen hardop. Met een regisseur. Vertel je verhaal thuis aan je partner. Vraag om commentaar. Van feedback leer je heel veel.

Voorbereiden vlak van tevoren.

Alle profs doen een warming up voor ze een podium opstappen. Je lichaam losmaken en je stem. Even wat zingen, lekker sporten, een uurtje wandelen. Zo maak je je hoofd leeg. Presenteren is heel fysiek. Ziet het er leuk uit? Klinkt het goed? Zit er plezier in, enthousiasme. Een goed verhaal houden is een soort van topsport. Alle sporters doen een warming up.

Mentaal voorbereiden

Denk in termen van ‘wij samen’ in plaats van jij tegenover de groep. Wat kom je brengen? Wat is je doel? Misschien iets dichter bij elkaar komen? Verbinden? Realiseer je dat je je verhaal optimaal hebt voorbereid en laat het dan los, zodat er ook ruimte is voor improvisatie en inspelen op wat het moment nodig heeft.

De uitvoering, neem de tijd.

Neem de moeite om de uitvoering ook goed voor te bereiden. Is het zaaltje in orde? Heb je een microfoon nodig? Zo ja, hoe werkt dat ding? Waar ga je straks staan, zodat iedereen je kan zien en horen? Misschien moet je wat hoger gaan staan? Wees op tijd, maak het gezellig, zorg dat er evenveel stoelen zijn als er mensen komen. Lege stoelen zijn heel ongezellig. Verwelkom jubilaris en gasten.

Geniet ervan.

Als het niet leuk is voor de spreker, wordt het ook niet erg leuk voor de jubilaris. Dit verplicht je min of meer om het voor jezelf aangenaam te maken. Hoe doe je dat? Met kleine anekdotes, grapjes, door vragen stellen en door je kwetsbaar op te stellen. Dat is allemaal nog niet zo gemakkelijk als je het niet leuk vindt. Daarom, worstel je geregeld met je presentaties, kom dan naar een training. In een paar dagen, leer je ontzettend veel.

Hoe lang moet  / mag je verhaal zijn?

Dat is heel simpel, beter twee spannende minuten, dan tien saaie. Twee minuten is natuurlijk erg kort, maar vijf minuten is meestal al prima. Door hardop te oefenen krijg je een idee van de lengte van je presentatie.

Breng de jubilaris niet in verlegenheid.

Pas nog meegemaakt. De spreker vroeg totaal onverwachts aan de jubilaris: “Rianne, wil jij ook nog wat zeggen?”  Daar had Rianne dus niet op gerekend en ze werd knalrood. Niet leuk voor de jubilerende Rianne, niet leuk voor het publiek. Wel kan het een goed idee zijn om de jubilaris van te voren te vragen of hij/zij ook iets wil zeggen.

Succes.

Wat zit er achter spreekangst? Hoe kun je ermee omgaan?
Lees ons e-book: ‘Help ik wil van mijn spreekangst af.’

Meer weten over het zelf schrijven van een goede speech?
Lees ons e-book: Zelf een speech schrijven in zeven stappen.

Alles weten over goed presenteren?
Lees ons handboek ‘Presenteren is een feest.’

In de praktijk oefenen?
Kom voor een individuele coaching.
Of volg een van onze presentatietrainingen.

Je stem is cruciaal als je presenteert

Stemoefeningen

Stemoefeningen dienen om je mondspieren warm te maken. Ze zijn noodzakelijk voor je gaat presenteren. Een tweede belangrijk effect is, dat je ontspant door stemoefeningen. Het brengt je in je lijf, bij je gevoel en op aarde.

Hieronder staan een aantal eenvoudige stemoefeningen.

  • Meezingen met muziek of gewoon zingen.
  • Zomaar wat neuriën, maar wel met je mond open.
  • Gekke bekken trekken.
  • Fantasietaal spreken en zingen.
  • Zinnetjes meerdere malen hardop uitspreken: Kersenpitten plukken, kersenpitten plukken. Trap op, trap af. Liesje leerde Lotje lopen langs de lange Lindelaan. De postkoets koetsier poetst de postkoets met postkoetspoets.
  • Je tong alle kanten op bewegen en hier geluid bij maken.
  • Brommen met je lippen.
  • Zoemen als een bij.
  • Nananana, door je neus, zoals kinderen dat doen.
  • Je onderkaak losschudden en hier geluid bij maken.
  • Je armen en handen bewegen en hier geluid bij maken.
  • Een luide OEW klank maken als een scheepstoeter.
  • Een aantal keren: Hihihi, Hahaha, hoohoohoo.
  • Even brullen als een leeuw.
  • Een klank maken die je keel ontspant.
  • Je klank vanuit je heupen de ruimte insturen.
  • Nog even wat gewone taal overduidelijk overdreven articuleren.

Deze stemoefeningen en nog veel meer kun je oefenen op onze stemdagen.

Hoe lang mogen je stemoefeningen duren?

Kijk even naar de warming up van topsporters, die zijn er echt wel een kwartiertje mee bezig. Presenteren is ook topsport, dus neem royaal de tijd voor je stemoefeningen. Ga naar buiten, zodat je ongestoord je stem kunt opwarmen. Doe je het goed, dan zijn je spieren een uur later nog steeds lekker los, dus dit kan ruim van tevoren.

Des te beter je stemoefeningen doet, vóór je gaat presenteren, des te lekkerder klinkt het tijdens je presentatie. Anders is je stem net een dieselmotor, die is warmgedraaid tegen de tijd dat je presentatie voorbij is. Fijn voor jou en voor je toehoorders. Vlak voor je presentatie helpt het je ook om je kernboodschap hardop uit te spreken. Wat wil je dat we zo dadelijk onthouden?

Marius Engelbrecht heeft een goed boek geschreven, met oefeningen, over stemexpressie, Oerzang. Stemexpressie is een van de manieren om te groeien richting ‘sensationeel presenteren’.

in zeven stappen lukt het.

Zelf een speech houden

Wat heerlijk als iemand iets zegt, even tegen zijn of haar glas tikt, een sprankelende speech houdt. Dat kun jij ook, als je je aan de spelregels houdt..

Je speech goed voorbereiden in zeven stappen lees je in zelf een speech schrijven .

Nu de uitvoering, je speech houden.

Altijd (hardop) voorbereiden.

  • Ook al bedenk je het pas kort van tevoren, bedenk waarom je iets wilt zeggen en wat je wilt zeggen. Kom dan direct met een herinnering, een anekdote, een inspirerend verhaaltje, voorbeelden. Des te concreter, des te beter. “Mag ik u even meenemen naar de zomer van …. “
  • Overleg met gastvrouw of heer, ceremoniemeester en zeg dat je graag iets wilt zeggen.
    Bespreek even het programma en jouw plek hierin. Dit helpt jou en zo is het ook meteen goed ingepast.
  • Denk er van te voren over na waar je gaat staan: namelijk zoveel mogelijk in het midden. Ga bovendien ook echt staan, ook al zijn het maar 15 mensen. Hierdoor voel je je beter, heb je meer overzicht en contact en functioneert je stem beter. Wacht even tot het stil is en iedereen met zijn aandacht bij jou is.
  • Begin niet meteen, maar wacht even tot het stil wordt en je de aandacht krijgt, Als je op de juiste plek staat, in het midden, de plek van de natuurlijk leider, dan wordt het stil, mits jij stil bent. Het is een goed plan om met het woordje ‘ja’ te beginnen. Dat schept meteen een positieve sfeer.
  • Misschien ken je niet iedereen of andersom, niet iedereen kent jou, dan is het goed om jezelf nog even voor te stellen en je kernboodschap luid en duidelijk neer te zetten. Je kernboodschap is cruciaal, wat wil je dat je publiek onthoudt? Wat wil je zeggen?
  • Beter vijf leuke, spannende minuten, dan te lang en saai. Als het niet leuk is, wat wil je dan?
  • Geef een hand, een zoen, een cadeau, ga samen een lied zingen, zorg dat er iets gebeurt.

 

Voldoe aan de zeven basisvoorwaarden

Hoe word je een succesvol spreker?

Mooie én lange weg. Lees het onderstaande verhaal en je kunt op weg.
In zeven stappen ben je er.

  1. Je verhaal is inhoudelijk ontzettend goed.
  2. Je verhaal sluit optimaal aan bij de behoefte van je publiek.
  3. Je kunt je verhaal extreem goed vertellen en presenteren.
  4. Je bent ijzersterk in contact maken met je publiek.
  5. Je hebt er lol in en je gaat er helemaal voor.
  6. Je kunt ook je kwetsbare kant laten zien.
  7. Je hebt veel vlieguren achter de kiezen.

Als je aan deze zeven voorwaarden voldoet, dan ben je al een succesvol spreker.
Als je aan de eerste twee voorwaarden voldoet, kun je een succesvol spreker worden. Daarna begint het, goed presenteren. In contact, met plezier en toch ook kwetsbaar.

Realiseer je allereerst dat alle goede sprekers repeteren en repeteren. Hardop oefenen, met een regisseur. Eerst in het pierebadje en geleidelijk aan voor steeds grotere zalen. Goede sprekers testen hun verhaal, ze verbeteren de volgorde, de spanning, de grappen. Ze verduidelijken, maken het krachtiger, gaan letten op ritme, tempo en rust.

Vervolgens een vraag: Wat zit er achter je ambitie om een succesvol spreker te willen worden? Is dit ijdelheid, je zucht naar macht, roem of geld, of is dit je bijdrage aan deze wereld?

1. Je verhaal is inhoudelijk ontzettend goed.

Welk verhaal is inhoudelijk ontzettend goed? Kunnen we dit nu beoordelen, of kunnen we dit pas over een aantal jaren beoordelen? Je hebt veel research gedaan, veel kennis. Je bent echt een deskundige, je hebt er bijvoorbeeld veel over gepubliceerd. Dat is een.
Je verhaal is emotioneel heel mooi, dat is ook belangrijk. Waarom vertel juist jij dit verhaal? Waarom vertel je juist dit verhaal en niet iets anders? Dat willen we weten, anders begrijpen we niet waarom je het vertelt, waar het vandaan komt. Is je verhaal helder opgebouwd? Zijn de voorbeelden aansprekend en herkenbaar? Is het verrassend? Nieuw? Zitten wij als publiek op het puntje van onze stoel?

Hoe weet je dat je verhaal extreem goed is? Dat weet je misschien van binnen, maar komt het er ook uit? Je merkt het aan de reacties van je publiek. Zijn ze enthousiast? Komen er nieuwe uitnodigingen? Of loopt het dood en moet je het elders opnieuw proberen? Wat kan er beter?
Testen, testen, testen. Niet opgeven, rustig doorgaan.

2. Je verhaal sluit optimaal aan bij je publiek.

Verwachtingsmanagement. Sluit je fantastische verhaal aan bij de behoefte van je publiek. Hun vragen, hun dromen, hun wereld. Als jij heel veel weet over autoracen en je publiek bestaat uit vogel-liefhebbers, dan sluit je verhaal helemaal niet aan. Extreem voorbeeld, maar heel veel verhalen sluiten slechts gedeeltelijk aan. Hoe weet je of je verhaal aansluit? Van te voren is er al veel gebeurd. De publiciteit rondom je presentatie trekt geïnteresseerden in je onderwerp. Als het goed is. Soms schept publiciteit andere, verkeerde verwachtingen.

Mijn vrouw heet Katri en op een goed moment was ze hoofdact op een kinderfeestje. De kinderen begonnen te juichen, en scandeerden K3, K3, K3. Katri ving de teleurstelling fantastisch op en het werd toch heel leuk, maar verwachtingsmanagement is wel een serieus woord. Wat verwacht je publiek? Check het aan het begin van je verhaal, door het te vragen.

Check voortdurend of je verhaal aansluit. ‘Kunnen jullie mij nog volgen?’ ‘Is dit wat jullie willen weten?’

3. Je kunt je verhaal extreem goed vertellen en presenteren.

Echte profs moeten ook oefenen en aanscherpen. Van iedere presentatie wordt hun verhaal beter. Totdat de scherpte er misschien vanaf gaat. Zoek commentaar en leer ervan. Een regisseur helpt ook. Repeteren kost tijd. Gun jezelf die tijd?  Als je jezelf die tijd niet gunt, is de kans op succes klein. Het gaat om het geloof in je verhaal, om het geloof in jezelf. Als je tegen je publiek zegt dat het een repetitie is, dan verandert ook de druk, de sfeer. Je mag nog wat klooien. Het wordt meer ontspannen en dat is meteen al veel beter.

Professionals repeteren met een regisseur, een deskundige op het gebied van presenteren, verhalen vertellen, toneel. Een regisseur werkt met je aan de inhoud, de volgorde, de spanning, de anekdotes, de speelsheid, de natuurlijkheid en souplesse en allerlei andere aspecten van goed vertellen en presenteren. Natuurlijkheid en souplesse kun je niet uit een boekje leren. Je kunt het wel ontwikkelen, door ervaring, wijsheid en inzicht. Oefenen kost tijd, met goede hulp (training, regie) gaat het sneller en kom je verder.

Extreem goed vertellen en presenteren, dat betekent ook dat je authentiek bent, dat het echt is, recht vanuit je hart. Hier is veel moed voor nodig. Goede sprekers zijn moedig.

Je verhaal scherp en heel erg goed krijgen. Dat kun je niet alleen. Jij hebt blinde vlekken, zaken die voor jou vanzelfsprekend zijn, maar voor anderen niet. Alleen door de spiegel van een regisseur en door de voortdurende confrontatie met je publiek kom je hier achter.

4. IJzersterk in contact maken met je publiek.

Als je contact kunt maken, ben je niet meer druk met de inhoud, daar sta je boven. Je hebt tijd voor de mensen die naar je komen luisteren. Dat moet ook. Je bent ook gastvrouw of gastheer. Je publiek verdient de hoofdrol en als ze gelukkig en tevreden achterover leunen en misschien zelfs verwachtingsvol gaan kijken, ja dan is het tijd voor jouw verhaal. Contact gaat voor contract. Dus eerst contact maken en dan pas met je verhaal beginnen. Contact maken doe je onder andere door vragen te stellen en door ze te laten stellen. Vervolgens moet je ook wat met de antwoorden doen.

Ja, contact maken kost tijd, maar zonder contact hoef je niet eens te beginnen.

5. Je hebt er lol in en je gaat er helemaal voor.

Als het niet leuk is, wat wil je dan? Dan wil je weg? Als jij spreekt en je hebt er zelf geen zin in, dan wordt er niemand enthousiast. De jonge milieu-activiste Greta Thunberg is woedend op oudere mensen die de wereld  om zeep hebben geholpen. Ze gaat er volledig voor en ze geniet van haar oplossingen, zoals over de wereld zeilen om haar verhaal te doen.

6. Je kunt ook je kwetsbaarheid laten zien.

Succesvolle sprekers zijn creatief. Ze kunnen improviseren, ze kunnen overweg met stilte. Ze begrijpen dat voor nieuwe wegen moed nodig is en dus ook kwetsbaarheid. Ze zijn ook kwetsbaar in hun presentaties. Het heeft pijn gedaan, hun weg, daar vertellen ze over. Hoe gek ben je als je volhoudt tegen de klippen op? Iedereen zei ‘stop ermee’, het geld was op, relaties raakten onder druk, alles ging fout, maar ze bleven erin geloven. De reis van de held, alle grote verhalen zijn hierop gebaseerd, van Jezus Christus via Homerus naar Mandela. En misschien jij?

7. Vlieguren maken

Topvoetballers begonnen op het trapveldje om de hoek. Van jongs af aan maken ze vlieguren. Wie pas na zijn tiende begint te musiceren, die is al laat om nog tot de wereldtop te gaan behoren. Kinderhersenen zijn nog heel flexibel. Als onze harde schijf eenmaal redelijk vol zit, dan wordt nieuwe dingen leren moeilijker, maar niet onmogelijk. Onze hersenen zijn ook behoorlijk kneedbaar.

Het kost veel tijd om een rationeel goed verhaal te ontwikkelen. Een verhaal dat klopt. Anders is het onzin wat je doet. Hiervoor is studie nodig, ordening van feiten, overzicht. Je moet een vakgebied beheersen, met de stof kunnen spelen en een originele toegevoegde waarde bieden. Vaak is levenservaring ook belangrijk voor goede sprekers. Je hebt al wat meegemaakt. Dus niet getreurd, je kunt op latere leeftijd nog een uitstekende spreker worden. Tegelijk is het topsport. Mentaal, fysiek. Lichaamstaal, ziet het er levendig en ontspannen uit? Heeft het spontaniteit? Je hebt ervaring nodig om goed in te kunnen spelen op je publiek, om flexibel en speels te presenteren, om boven de materie te staan.

Interactie en ‘levelen’

Dit is eigenlijk een onderdeel van punt 4, contact maken. Zonder interactie lukt dat niet. Interactie werkt alleen als je levelt. Goed presenteren is dus ook het vermogen om interactie tot stand te brengen in plaats van te zenden.  Goede presentatoren ‘levelen’ daarom voortdurend. Ze zijn de hele tijd interactief, in contact. Vragen stellen en vragen laten stellen. Goede presentatoren zorgen voor een open, communicatieve, waarin jouw verhaal welkom is. Dit doe je met anekdotes en pareltjes, kleine, herkenbare verhalen, voorbeelden uit de praktijk, persoonlijk en ontwapenend. Vragen stellen en laten stellen. Luisteren naar wat er in de zaal wordt gezegd. Hier goed op reageren. Een goede grap op het juiste moment..

Timing en perfect doseren

Nog even een uitbreiding van punt 3. Een goede presentator heeft een scherp gevoel voor timing. Er is op allerlei manieren afwisseling nodig, een mooie balans. Tussen nieuw en herkenbaar. Een richtlijn is 2/3 herkenning en 1/3 nieuwe informatie, anders is het te veel en loop je te ver voor de troepen uit. Tussen gezag en bescheidenheid, tussen spanning en ontspanning. Een goed verhaal schuurt en de spanning zoekt vervolgens een uitweg in een bevrijdende lach. Er is afwisseling nodig tussen mannelijk en vrouwelijk, tussen aards en hemels, tussen yin en yang, hard en zacht. Een goede presentator speelt met al deze elementen, door ervaring, kunde en wijsheid. Beter vijf spannende minuten, dan tien saaie.

Groei ontstaat als de respons groter is dan één.

Veronderstel dat jij een ontzettend goed verhaal hebt, over een actueel onderwerp, hoe kom je dan in beeld? Hoeveel mensen weten dit, als je net begint? Door je verhaal permanent te vertellen ontwikkel je heel langzaam een publiek. In kleine zaaltjes beginnen, van klein naar groter. Dan blijkt wel of je het volhoudt en of je publiek je verhaal goed genoeg vindt. Wil je succes hebben, dan heb je na afloop minstens één uitnodiging voor een volgend optreden. Bij gemiddeld minder dan één uitnodiging loopt het uiteindelijk dood. Dan moet je je verhaal en je techniek én jezelf nog verder ontwikkelen. IJdelheid werkt bijvoorbeeld averechts. Je ego hindert je.

Geef de moed niet op.

Heb je een verhaal waarvan jij denkt dat het bijdraagt aan deze wereld, ga het vertellen, klim op iedere zeepkist die je vindt. Laat je niet ontmoedigen en ga op weg. Realiseer je dat iedere boom altijd wind vangt en dat iedere wereldreis begint met een eerste stap.  Bovendien moet je je ook nog bevrijden van je ego en je ijdelheid. Lastig. Als oudere, ervaren trainer, kunstenaar, schrijver en spreker mag ik hier nog steeds aan werken.

Hou vol. Linksom, rechtsom. Waarom wil je eigenlijk een succesvol spreker worden? Is het je ego, moet je je bewijzen tegenover vader of moeder of heb je echt iets waarmee je mensen kunt helpen?

Hoe word je een succesvol spreker?

Misschien moet je deze vraag vergeten, allemaal ijdelheid, geldingsdrang en bewijsdrift tegenover, ja tegenover wie eigenlijk? Vader of moeder? Concentreer je op de inhoud. Concentreer je op je bijdrage aan deze wereld. Misschien is succesvol spreken helemaal niet waar het om gaat.

Op moeilijke momenten helpt de reis zonder landkaart je misschien.

En onze missie, dat is onze bijdrage.

Succes

Roeland Schweitzer

Oprichter Speechen.nl

Als keynote speaker heb je een brede taak.

Keynote speaker

De keynote speaker is als het ware het hoofdgerecht, de belangrijkste spreker. Hij of zij maakt de bijeenkomst, daar komen we voor.
Als je de enige spreker bent, dan ben je automatisch ook de keynote speaker.
Bij de rol van keynote speaker hoort een breed takenpakket:

  • Gastvrouw / gastheer
  • Entertainer
  • Reisleider en natuurlijk leider
  • Geweten van de zaal
  • Keynote speaker

Gastvrouw / gastheer

Als er een andere gastvrouw of heer is, dan hoeft u alleen maar af te stemmen aan het begin van uw verhaal. Is alles goed? Anders is het uw taak om dit uit te zoeken. Van auto’s goed geparkeerd, tot en met de weg naar toilet / buffet / garderobe. Huishoudelijke mededelingen.

Entertainer

U moet het allereerst veilig en gezellig/spannend/inspirerend maken voor alle aanwezigen, inclusief uzelf. Als het niet veilig is, dan wil je immers weg. En als het niet gezellig/spannend/inspirerend is, dan heb je er ook geen zin in. Dit bereik je met pareltjes, vragen stellen, vragen laten stellen, humor, aandacht.

Reisleider en natuurlijk leider

Als presentator heb je beide rollen. Je bent de kapitein van het schip en alle passagiers moeten aan boord blijven. Je moet ze naar een goede bestemming brengen en een behouden vaart bieden. We vertrouwen je. Daarmee heb je ook al de rol van natuurlijk leider. Hier valt veel over te vertellen. Ik baseer mij graag op de uitspraken hierover in het oudste managementboek ter wereld, de Tao Te Tjing. Lees de samenvatting.

Geweten van de zaal

Ja, de keynote speaker is ook het moreel kompas. U kent ongetwijfeld zinnen als ‘het goede voorbeeld geven’ en ‘practise what you preach’. Zo is het. Maak het maar waar. Spreker en mens als een geheel.

Keynote speaker

De eer om keynote speaker te mogen zijn heeft consequenties. Het is geen vrijblijvende zendpartij, maar de verantwoordelijkheid om je publiek te verbinden en te verrijken met een goed verhaal. Een verhaal met een heldere boodschap, vol levendige anekdotes, beeldend, herkenbaar, liefdevol, sprankelend. Je bent story teller. Als keynote speaker kun je al je presentatievaardigheden voluit inzetten.

Hardop repeteren

Mijn gouden les is dat ik belangrijke presentaties zorgvuldig moet voorbereiden en vooral hardop moet repeteren. Ik kan goed improviseren, maar vaak is dit toch net te weinig. Pas als ik de tijd heb genomen om goed te repeteren, dan krijgt mijn verhaal vleugels.

Kernboodschap, uitleg, kernboodschap

Hoe bouw ik een presentatie op?


Hoe begin je? Dat is één, en de eerste klap is immers een daalder waard.
Hoe ga je vervolgens verder?
Hoe bouw ik mijn presentatie op?

Begin positief, bijvoorbeeld met het woordje ‘ja’, gevolgd door een anekdote, een concreet voorbeeld, iets wat je recent hebt meegemaakt. Vertel zo beeldend mogelijk. Neem ons (en jezelf) mee naar de plek waar het verhaal zich afspeelt. Wat gebeurde er?

Kom daarna met je kernboodschap. Dat is wat we moeten onthouden.
Ga je kernboodschap vervolgens uitleggen. Waarom zeg je dit?
Stappen hierbij zijn: verleden heden, toekomst of probleem, analyse, oplossing.

Een goed verhaal bevat pathos, ethos en logos.

  • Pathos van empathie, medeleven, begrip, emotie, gevoel.
  • Ethos van ethiek. Wat draagt uw verhaal bij?
  • Logos. Uw verhaal moet ook logisch zijn, inhoudelijk moet het kloppen.

Trouwens, misschien moet je jezelf ook voorstellen. Wie ben je? Waarom houd jij dit verhaal?

Zodra je je kernboodschap hebt uitgelegd, kun je informeren of je publiekje begrijpt en het er mee eens is. Tijd voor interactie, dialoog en discussie. Zijn er vragen?

Samenvatting. Altijd goed om regelmatig samen te (laten) vatten, wat er besproken is.

Sluit je presentatie af met je kernboodschap. Dit is wat de mensen in ieder geval moeten onthouden en zo is de cirkel rond. Je publiek begrijpt dat je klaar bent en dikke kans dat ze applaudisseren.

In essentie is de volgorde: kernboodschap, uitleg, kernboodschap, K.U.K.

Om je verhaal levendig te maken kun je er het beste veel voorbeelden aan toevoegen. Verhalen uit uw praktijk, gewoon wat je meemaakt. Des te concreter, des te beter.

Een goede presentatie heeft nauwelijks sheets nodig. De spreker vertelt de beelden. We komen voor een enthousiast verhaal, uitgesproken door een echt mens. We willen het vuur in je ogen zien, jouw geloof in jouw verhaal. Dat is de magie van een goede presentatie.

In schema

  • Anekdote
  • Kernboodschap
  • Voorstellen
  • Uitleg
  • Interactie/ vragen
  • Samenvatting
  • Kernboodschap

Lengte?

Een goed verhaal hoeft niet lang te zijn. Beter vijf spannende en mooie minuten dan tien saaie. Goed presenteren is een kunst. Na een minuut of acht zakt de aandacht van je publiek al weg, tenzij je actie onderneemt. Een verrassende wending, interactie met de zaal.
Langer dan een kwartier, twintig minuten, dat is voor profs, getrainde sprekers met ervaring. Begin klein.

Voorbereiden? Hardop repeteren!

Goed voorbereiden is de helft van het werk.
Lees ons blog over fysiek, mentaal en inhoudelijk voorbereiden.
Repeteer in ieder geval hardop. Dit doen alle profs.

Is dit alles voor een goede presentatie?

Ja, dit is de kale uitleg. Er is nog veel meer, maar dan wordt het direct een stuk ingewikkelder.
Ter illustratie een paar aspecten:

  • Het moet veilig zijn, voor je publiek en vooral ook voor jezelf. Hoe doe je dat?
  • Een goede presentator beschikt over natuurlijk leiderschap. Hoe krijg je dat voor elkaar?
  • Voor succesvolle communicatie is gelijkwaardigheid nodig. Hoe realiseer je gelijkwaardigheid?
  • Een goede speech heeft een ritme, een cadans. Herhaling helpt, net als in muziek.
  • Uit het hoofd of van papier? Beide. Goed voorbereid én improviseren, dan wordt het levendig.
  • Filmpjes, powerpoint, prezi. Soms nuttig en goed. Leer eerst zonder, dan kun je het ook met.
  • Je lichaamstaal en je klank vertellen het echte verhaal. Hoe krijg je hier vat op?
  • Je verhaal moet sprankelen. Het gaat om de juiste energie in je presentatie.

In het Handboek ‘Presenteren is een feest’ worden alle aspecten van A tot Z uitgelegd. Inclusief tips.

De blogs geven heel veel verdere informatie.

Maar het beste is natuurlijk het volgen van en goede presentatietraining.

Succes.

Ga zingen, op toneelles of naar een training presenteren

Plankenkoorts? Zo kom je er vanaf.

Plankenkoorts, podiumvrees, spreekangst. Vreselijk. Je bent bang om in het midden te staan, alle aandacht op je gericht. Je staat doodsangsten uit. Help!

Allereerst is spreekangst of podiumvrees heel normaal. Bijna iedereen om je heen heeft plankenkoorts. Zo bleek maar liefst 95 % van een grote groep studenten spreekangst te hebben.

Beroemdheden als Adèle, Barbara Streisand en Johny Depp hebben ook last van plankenkoorts, ‘Stage fright’, zo heet zelfs een album van de legendarische begeleidingsband van Bob Dylan.
Aan plankenkoorts is veel te doen en een derde van alle mensen doet er inderdaad ook wat aan in de loop van zijn of haar leven.

Plankenkoorts is heel begrijpelijk. Jij tegenover een groep mensen, dat ga je altijd verliezen. Pas als je er anders naar gaat kijken (wij samen) verandert dit beeld. Op een presentatietraining kun je leren om er anders mee om te gaan.

Plankenkoorts is dus:
A) Heel normaal en
B) Voor de meesten van ons grotendeels oplosbaar.
C) Plankenkoorts is logisch zolang je je bedreigd voelt door je publiek.
D) Samen met je publiek op een mooie, spannende reis gaan, dat is de oplossing.

Komt iedereen van plankenkoorts af?

Bijna iedereen komt er voor een goed deel vanaf. En het restant plankenkoorts is nuttig.
Je komt er vanaf door erover te leren en te lezen, door oefening, training, feedback en ervaring. Al doende leer je om met je plankenkoorts om te gaan. Je komt er ook vanaf door op toneel te gaan en iedere dag overal te gaan zingen.

Wat doen mensen om hun plankenkoorts te verminderen?

In essentie zijn er twee wegen. Een harde weg die vroeger of later doodloopt en een zachte weg die je echt helpt. In het e-book ‘Help ik wil van mijn spreekangst af’ worden beide wegen uitgelegd.

Voorbereiding is alles. Fysiek, mentaal en inhoudelijk.

Je moet je fysiek voorbereiden, door van te voren goed te ontspannen. Door een warming up te doen voor je lichaam en je stem. Je moet je mentaal voorbereiden door na te denken over je instelling. Goed presenteren is delen in plaats van zenden. Wat kom je brengen? Wat wil je met je verhaal bereiken? En tot slot moet de inhoud van je verhaal kloppen.
Als je aan deze drie voorwaarden voldoet, dan kun je met een gerust hart het podium op en zou plankenkoorts niet nodig zijn. En toch is het er meestal nog steeds.

Lees meer over fysiek, mentaal en inhoudelijk voorbereiden.

Plankenkoorts heeft met kwetsbaarheid te maken.

Natuurlijk voelt het kwetsbaar, helemaal alleen, midden op een podium. Regelmatig geven mensen dit ook aan. ‘Het voelt alsof ik hier naakt sta, zo eng vind ik dit.’ Soms wordt ook als oplossing genoemd om je voor te stellen dat de hele zaal er in zijn of haar blootje zit. Dan zijn we tenminste weer gelijk.
Er is een belangrijke stroming in de psychologie die stelt dat je kwetsbaar opstellen je onkwetsbaar maakt. Ik denk dat dit klopt. Als je zegt dat je plankenkoorts hebt, dan lucht dat meteen op en hier is ook alle begrip voor in de zaal. De meeste mensen hebben immers plankenkoorts. Kwetsbaar zijn is ook dapper, mooi en ontroerend. Als een presentatie kwetsbaar is, dan zijn we stil, dan raakt het ons, dan luisteren we ademloos! Zie Berne Brown in haar TED talk

Toch nog plankenkoorts?

Plankenkoorts en spreekangst gaan meestal over iets fundamenteels. Mag ik er wel zijn? We hebben allemaal krassen op onze kinderziel. Door de stress vallen we terug op momenten waarop we niet welkom waren en er geen plek voor ons was. Opeens zijn we weer dat afgewezen jongetje of meisje. Die krassen hinderen je om je plankenkoorts te overwinnen. Aan die krassen op je kinderziel kun je werken. Training, opleiding, onderzoek en soms therapie.
Wij werken hier het meest aan in onze driedaagse training: Spreekangst wordt stemkracht.

Ook de tweedaagse training ‘Presenteren vanuit zelfvertrouwen’ helpt je. Zelfs onze eendaagse training ‘Rust in je presentatie’ brengt je al een stuk verder. We bieden je bovendien individuele coaching en het handboek ‘Presenteren is een feest’. 

Nu meteen wat doen aan plankenkoorts? Vijf tips.

    1. Zorg dat je zo ontspannen mogelijk bent. Ga wandelen in de natuur, yoga, mindfulness, Tai Chi, fietsen, buiten spelen.
    2. Ga zingen, op toneel, schilderen, schrijven, dansen, koken. Alle vormen van expressie helpen.
    3. Van klein naar groter. Gewoon in de allerkleinste zaaltjes beginnen, bij voorkeur thuis in de keuken. Hardop repeteren. Alle profs repeteren niet voor niets.
    4. Bereid je zo goed mogelijk voor. Fysiek, doe een warming up, mentaal, laat los, en inhoudelijk, maak een mindmap.
    5. Accepteer jezelf en je fouten. Goed geprobeerd, dapper. Volgende keer beter.

Lees ons e-book over spreekanagst en ontdek dat de zachte weg de echte oplossing biedt.

Twee manieren om met spreekangst om te gaan

Spreekangst: krassen op je kinderziel


Maar liefst 95% van de mensen heeft last van spreekangst. (Uitleg van dit cijfer)
Waarom is dit getal zo hoog?
Het komt door de krassen op onze kinderziel.

‘Stel je niet aan.’ ‘Jij nu even niet.’ ‘Hou je mond.’
‘Jij kunt dat niet.’ ‘Niet doen.’ ‘Daar heb jij geen verstand van.’

Teksten waar ieder kind mee te maken krijgt.
Je wordt afgewezen, niet erkend, niet gehoord, niet gezien.
Dat doet pijn en doet je verschrompelen. Voortaan hou je je mond wel.
Dit zijn nog relatief onschuldige varianten.
Geweld, misbruik, verslavingen, scheidingen, ongelukken.
Het kan allemaal dramatische impact hebben op een kwetsbaar kind.

Vervolgens zeg je niets meer. Al helemaal niet voor een groep. Doodeng.
Je bent uitgestapt, je doet niet meer mee. Plankenkoorts, faalangst.
Het risico om opnieuw afgewezen te worden, dat ga je niet opnieuw lopen.
Je hebt spreekangst gekregen en dat zit diep.

En toch wil je wel graag meedoen, erbij horen.
Je wilt ook een verhaal vertellen voor een groep.
Je wilt gezien worden, gehoord, erkend. Je wilt van je spreekangst af.

Er zijn nu twee wegen.

1 Springen, in het diepe, terwijl je niet kunt zwemmen.

Gewoon doen. Wie weet haal je de overkant.
Alle lof. het is dapper, maar je kunt ook verzuipen.
En, hier moet je ook maar even over nadenken:
Je bent min of meer gewelddadig tegenover jezelf.
Je neemt forse risico’s. Je bent bereid om jezelf te beschadigen.
Deze weg van springen gaat zich wreken, want je bent keihard.
Tegen jezelf en hierdoor ook tegen de wereld en de ander.
Het probleem wordt niet opgelost, maar onderdrukt.
Dit kost je veel energie en uiteindelijk keert het zich tegen je.
Conflicten, burn out, gezondheidsklachten, frustratie, verdriet.
Verslavingen aan macht, seks, alcohol, drugs, geweld.
Verdovingen zonder de oorzaak weg te nemen.

Natuurlijk doe je dit soort dingen als je jong bent. ‘Wie niet waagt, die niet wint.’
Je moet ook dingen gewoon uitproberen, dat hoort ook bij het leven.
‘Onderzoekt alle dingen en behoudt het goede.’
Maar een enkele keer Russische roulette spelen is iets anders dan het blijven doen.
Liefdevol voor jezelf gaan zorgen hier gaat het uiteindelijk om.
De krassen op je kinderziel zorgvuldig helen. Ja, dat kan.

2 Liefdevol voor jezelf gaan zorgen.

Jezelf liefdevol tegemoet treden, goed voor jezelf zorgen. Met respect en wijsheid.
Op het moment dat je lief bent voor jezelf, kun je ook lief zijn voor de wereld.
Het is dus geen egocentrische, asociale weg, integendeel.
Lief zijn voor jezelf is ook geen toestemming om door te gaan met verslavingen.
Lief zijn voor jezelf is iedere dag een of meer kleine stapjes de goede kant op maken.
Het is jezelf accepteren, ook als je er soms even niets van bakt.
Zodra dat slechte moment voorbij is, is er weer een kans voor een stap vooruit.
Het is ook het mooie, enthousiaste, blije kind weer gaan koesteren.
Ooit, zeker weten, was jij dat heerlijke kind.
Dat kind, dat jij in essentie nog steeds bent.

Het zal duidelijk zijn dat liefdevol voor jezelf gaan zorgen de gouden weg is.
De weg kan lang lijken, het kost tijd, maar deze weg is ook heel kort.
Ieder moment dat je op weg gaat, voel je de voldoening en ben je er al.
Ieder moment dat je tevreden en gelukkig naar jezelf kunt kijken, word je sterker.

Spreekangst overwin je dus het beste door zorgvuldig en liefdevol voor jezelf te gaan zorgen.
Het is de zachte weg.  ‘Het zachte overwint het harde’. Wijsheid uit het oude China.

Deze tekst is een zeer korte versie van het gratis e-boek ‘Help, ik wil van mijn spreekangst af’.

 

 

 

 

Mentaal, fysiek en inhoudelijk goed presenteren.

Mentaal goed presenteren, hoe doe je dat?

Inhoudelijk goed presenteren, dat is een kant van het verhaal en het is relatief gemakkelijk. Meestal presenteer je immers ergens over omdat je er echt veel vanaf weet. In essentie is het dan een kwestie van een goede kernboodschap formuleren en deze uitleggen, zoals je het ook aan de keukentafel kunt doen. En hardop oefenen!

Een tweede aspect is fysiek goed presenteren. Dit kun je leren. Houding, rechtop staan, ontspannen, ook in je stem en toch alert. Een open houding, communicatief, neutraal en met een levendige klank zonder agressie of weerstand. Oefenen, oefenen, oefenen.

Mentaal goed presenteren, dat is het derde aspect. Met welke intentie treed ik mijn publiek tegemoet? Het is een instelling, een mindset. Het helpt om van te voren te bedenken dat je iets moois van je presentatie wilt maken, een feest, een inspirerende bijeenkomst. Wat heb je hier voor nodig? Wat heeft je publiek hier voor nodig? Hoe en waarmee help je je publiek? Het helpt om te proberen om vriendelijk te zijn in je presentatie Dat levert altijd resultaten op schreef mijn zus Sophie onlangs in een mooi artikel over leiderschap en vriendelijkheid. Het staat hieronder.

De kracht van vriendelijk leiderschap

Sophia V. Schweitzer – www.spacebeyondwords.com

“Het getuigt van vriendelijkheid en mildheid om een conflict rustig te kunnen verdragen, naar onszelf en anderen; Het getuigt van vriendelijkheid naar onszelf en anderen om magie en sentimentaliteit te verwerpen en rustig naar de feiten te kijken. Het getuigt van vriendelijkheid en mildheid om mensen te zien zoals ze zijn, in plaats van hoe we zouden willen dat ze zijn. Het getuigt van vriendelijkheid om voor anderen te zorgen precies zoals ze zijn.”
(Adam Phillips, On Kindness)

Iemand vroeg me onlangs hoe vriendelijkheid en mildheid passen binnen onze opvattingen over leiderschap. Met name ging het om de vraag of het mogelijk is om het beste uit werknemers te halen, gewoon door vriendelijk te zijn? Wat levert vriendelijkheid eigenlijk op? Ik denk aan de Dalai Lama. Voor hem geldt slechts een regel voor leiderschap: vriendelijkheid. Er bestaat geen twijfel over de kracht van zijn vriendelijke uitstraling. Mensen reageren. De motivatie om met meer levenskracht, passie en commitment te leven neemt onmiddellijk toe bij vrijwel iedereen die de Dalai Lama hoort spreken. Heb je de Dalai Lama wel eens horen lachen? Zijn lach doet iets met ons, in positieve zin. Ja, vriendelijkheid is overduidelijk een motiverende kracht. Het is de kern van leiderschap.

Het ‘kind’ in ons

Fascinerend, het zit in zelfs onze taal. De etymologische oorsprong van het Engelse woord ‘kind’ verwijst naar aard, van de aard, en de oude afleiding gecynde, of ‘aardig’. Het betekent ook van nature, het wijst dus op een natuurlijke orde, een aangeboren karakteristiek, afstamming, waar je vandaan komt. Dus aardigheid en vriendelijkheid behoren al sinds het begin van onze evolutie tot de bronnen van ons mens zijn. Vriendelijkheid veranderde geïsoleerd leven in samenwerkende gemeenschappen, een verandering die de kansen voor de menselijk soort om te overleven enorm vergroot. Ons leven bestaat omdat vriendelijkheid bestaat. Alles wat wij proberen en wat wij voorstaan., dat is het leven. Het Nederlands / Germaanse woord ‘kind’, in de betekenis van jong mens, roept onmiddellijk associaties op met onschuld, spelen, plezier. Het is dezelfde etymologische bron.
Uit allerlei onderzoeken blijkt dat een gevoel van welbehagen, autonomie, meesterschap en zingeving in het dagelijks werk veel belangrijker is voor werknemers dan materiële beloning of bedreiging. “Leader kindness and generosity are strong predictors of team and organizational effectiveness,” schrijft Harvard Business Review in een samenvatting van Adam Grant’s boek Give and Take. “Leaders are key to kindness in the workplace,” schreef de Chicago Tribune het afgelopen jaar.
Laten we het ook eens van een andere kant bekijken. Wanneer er géén vriendelijkheid tussen mensen is, lijden mensen. Zijn mensen ons ooit beter gaan behandelen nadat / omdat we onze vriendelijkheid hebben laten varen?
Als het zo logisch is, waarom zijn leiders dan niet altijd vriendelijk ? Vriendelijk zijn vraagt vertrouwen. Het lijkt erop dar er een noodlottig misverstand bestaat waardoor vriendelijkheid wordt verward met slappe knieën. Adam Phillips gaat hier in zijn boek ‘On Kindness’ dieper op in. We zijn bang dat vriendelijkheid tot besluiteloosheid leidt en dat de ander ons niet serieus neemt en misbruik van ons maakt. Vriendelijkheid, of we het nu geven of ontvangen, kan zelfs gevoelens van schaamte oproepen. Het maakt je immers kwetsbaar en afhankelijk En, het allerbelangrijkste: We weten amper hoe we echt vriendelijk kunnen zijn voor onszelf, laat staan voor een ander.

Zelfs nadenken over vriendelijkheid helpt al.

Dus, overweeg het, de mogelijkheid om vriendelijk te zijn. Zelfs er over nadenken helpt al. Overweeg de mogelijkheid dat we altijd resultaten krijgen wanneer we er voor kiezen om allereerst vriendelijk te zijn. Hoe ziet dit er in de praktijk uit? Voor mij betekent het dat ik moet beginnen met vriendelijkheid, mildheid naar mezelf. Dat is nog best moeilijk, maar als ik mezelf niet vriendelijk tegemoet treed, hoe kan ik dan vriendelijk zijn naar een ander? Het betekent mezelf aanvaarden in alles wat ik wel en niet ben, mijn eigen vooronderstellingen, aannames en daden onderzoeken zonder oordeel, zo objectief mogelijk – vanuit een vriendelijk en welwillend bewustzijn. Want vanuit mijn vriendelijk aanwezig zijn, mild en vol begrip, kan ik verder en verder om mij heen kijken en zien wat vriendelijkheid in mijn directe omgeving doet. Ik kan aandacht geven, zorgzaam zijn en mensen misschien helpen, ik kan vragen stellen vanuit dit uitgangspunt. Zorgzaamheid voor mezelf en voor anderen, voor de mensen om mij heen, voor de mensen met wie ik werk. Ik kan empathie, steun, en bemoediging bieden. Een situatie kan misschien niet goed zijn, de mensen in die situatie, zijn altijd, altijd, altijd heel. Ik wéét dit vanuit en in deze open, wijde ruimte van vriendelijkheid.
We kennen het hele verhaal nooit. Maar we kunnen belangstellend zijn en de situatie vanuit betrokkenheid onderzoeken. We kunnen dit doen vanuit een niet vooringenomen, open helderheid. We kunnen luisteren. We kunnen meerdere perspectieven omhelzen. We kunnen onszelf vragen, hoe zien andere mensen ons? Hoe zouden onze werknemers ons zien? Vriendelijkheid is waarheid en volledige aanwezigheid. Het is liefderijke zorgzaamheid. Het is een vaardigheid die bij ons zelf begint. Gemakkelijk? Ja en nee. Overweeg om vriendelijk te zijn en het wordt gemakkelijker. Je ademhaling, bewust waargenomen vanuit vriendelijkheid is een onmiddellijk en krachtig begin. Altijd weer.
Je kunt het ook als volgt zien: We kunnen vriendelijkheid verwerpen, maar vriendelijkheid verwerpt ons nooit. Vriendelijkheid is onze kinderlijke, oorspronkelijke aard, het is wie we zijn, sterk en veerkrachtig. Nu of later, vriendelijkheid is de weg die we moeten volgen, dus we kunnen die weg net zo goed nu gaan volgen. Het is de enige weg naar blijvend succes. Hoe bevrijdend is het, wanneer je je dit realiseert.

En hier is Kurt Vonnegut: ’Hallo, baby’s. Welkom op Aarde. Het is er heet in de zomer en koud in de winter. Ze is rond en nat en overbevolkt. Met wat geluk, baby’s, hebben jullie hier honderd jaar. Er is maar één regel die ik ken, baby’s – „Verdomme, je moet aardig zijn.’
(Uit God Bless You, Mr. Rosewater, 1965.)
________________________________________