Presentatie helppagina’s

Zelf een speech houden

Altijd fijn als iemand iets zegt, even tegen zijn of haar glas tikt, een speech houdt. Er zijn wel wat spelregels.

Je speech goed voorbereiden in zeven stappen lees je in zelf een speech schrijven .

Nu de uitvoering, je speech houden.

Altijd (hardop) voorbereiden.

  • Ook al bedenk je het pas kort van tevoren, bedenk waarom je iets wilt zeggen en wat je wilt zeggen. Kom dan direct met een herinnering, een anekdote, een inspirerend verhaaltje, voorbeelden. Des te concreter, des te beter. “Mag ik u even meenemen naar de zomer van …. “
  • Overleg met gastvrouw of heer, ceremoniemeester en zeg dat je graag iets wilt zeggen.
    Bespreek even het programma en jouw plek hierin. Dit helpt jou en zo is het ook meteen goed ingepast.
  • Denk er van te voren over na waar je gaat staan: namelijk zoveel mogelijk in het midden. Ga bovendien ook echt staan, ook al zijn het maar 15 mensen. Hierdoor voel je je beter, heb je meer overzicht en contact en functioneert je stem beter. Wacht even tot het stil is en iedereen met zijn aandacht bij jou is.
  • Als het stil is, dan pas kun je beginnen. Het is een goed plan om met het woordje ‘ja’ te beginnen. Dat schept meteen een positieve sfeer.
  • Misschien ken je niet iedereen of andersom, dan is het goed om jezelf nog even voor te stellen en je kernboodschap luid en duidelijk neer te zetten. Je kernboodschap is cruciaal, wat wil je dat je publiek onthoudt? Wat wil je zeggen?
  • Beter vijf leuke, spannende minuten, dan te lang en saai. Als het niet leuk is, wat wil je dan?
  • Geef een hand, een zoen, een cadeau, ga samen een lied zingen, zorg dat er iets gebeurt.

 

Voldoe aan de zeven basisvoorwaarden

Hoe word je een succesvol spreker?

Als je aan deze voorwaarden voldoet, dan ben je een succesvol spreker.

  1. Je verhaal is inhoudelijk ontzettend goed.
  2. Je verhaal sluit perfect aan bij de behoefte van je publiek.
  3. Je kunt je verhaal extreem goed vertellen en presenteren.
  4. Je bent ijzersterk in contact maken met je publiek.
  5. Je hebt er lol in.
  6. Je kunt ook je kwetsbare kant laten zien.
  7. Je hebt veel vlieguren achter de kiezen.

Als je aan de eerste twee voorwaarden voldoet, dan kun je een succesvol spreker worden. Daarna begint het, goed presenteren. In contact, met plezier en toch ook kwetsbaar.

Realiseer je allereerst dat alle goede sprekers repeteren en repeteren. Hardop oefenen, met een regisseur. Eerst in het pierebadje en geleidelijk aan voor steeds grotere zalen. Goede sprekers testen hun verhaal, ze verbeteren de volgorde, de spanning, de grappen. Ze verduidelijken, maken het krachtiger, gaan letten op ritme, tempo en rust.

Je verhaal is inhoudelijk ontzettend goed.

Welk verhaal is inhoudelijk ontzettend goed? Kunnen we dit nu beoordelen, of kunnen we dit pas over een aantal jaren beoordelen? Je hebt veel research gedaan, veel kennis. Je bent echt een deskundige, je hebt er bijvoorbeeld veel over gepubliceerd. Dat is een.
Je verhaal is emotioneel heel mooi, dat is ook belangrijk. Waarom vertel juist jij dit verhaal? Waarom vertel je juist dit verhaal en niet iets anders? Dat willen we weten, anders begrijpen we niet waarom je het vertelt, waar het vandaan komt. Is je verhaal helder opgebouwd? Zijn de voorbeelden aansprekend en herkenbaar? Is het verrassend? Nieuw? Zitten wij als publiek op het puntje van onze stoel?

Hoe weet je dat je verhaal extreem goed is? Dat weet je misschien van binnen, maar komt het er ook uit? Je merkt het aan de reacties van je publiek. Zijn ze enthousiast? Komen er nieuwe uitnodigingen? Of loopt het dood en moet je het elders opnieuw proberen? Wat kan er beter?
Testen, testen, testen. Niet opgeven, rustig doorgaan.

Je verhaal sluit perfect aan bij de behoefte van je publiek.

Je fantastische verhaal volledig laten aansluiten bij je publiek, bij de belevingswereld van je publiek.  Als jij heel veel weet over autoracen en je publiek bestaat uit vogeltjeskijkers, dan sluit je verhaal niet aan. Hoe weet je of je verhaal aansluit? Van te voren is er al veel gebeurd. De publiciteit rondom je presentatie trekt geïnteresseerden in je onderwerp. Als het goed is. Soms schept publiciteit andere, verkeerde verwachtingen.

Mijn vrouw heet Katri en op een goed moment was ze hoofdact op een kinderfeestje. De kinderen begonnen te juichen, en scandeerden K3, K3, K3. Katri ving de teleurstelling fantastisch op en het werd toch heel leuk, maar verwachtingsmanagement is wel een serieus woord. Wat verwacht je publiek? Check het aan het begin van je verhaal, door het te vragen.

Je kunt je verhaal extreem goed vertellen en presenteren.

Echte profs moeten ook oefenen en aanscherpen. Van iedere presentatie wordt het beter. Zoek commentaar en leer ervan. Een regisseur helpt ook. Repeteren kost tijd. Het gaat om het geloof in je verhaal, om het geloof in jezelf. Gun jezelf die tijd?  Als je jezelf die tijd niet gunt, is de kans op succes klein. Het is gewoon nog niet goed genoeg. Als je tegen je publiek zegt dat het een repetitie is, dan verandert ook de druk, de sfeer. Je mag nog wat klooien. Het wordt meer ontspannen en dat is meteen al veel beter.

Professionals repeteren bovendien met een regisseur, een deskundige op het gebied van presenteren, verhalen vertellen, toneel. Een regisseur werkt met je aan de inhoud, de volgorde, de spanning, de anekdotes, de speelsheid, de natuurlijkheid en souplesse en allerlei andere aspecten van goed vertellen en presenteren. Natuurlijkheid en souplesse kun je niet uit een boekje leren. Je kunt het wel ontwikkelen, door ervaring, wijsheid en inzicht. Oefenen kost tijd, met goede hulp (training, regie) gaat het sneller en kom je verder.

Extreem goed vertellen en presenteren, dat betekent ook dat je authentiek bent, dat het echt is, recht vanuit je hart. Hier is veel moed voor nodig. Goede sprekers zijn moedig.

Je verhaal scherp en heel erg goed krijgen. Dat kun je niet alleen. Jij hebt blinde vlekken, zaken die voor jou vanzelfsprekend zijn, maar voor anderen niet. Alleen door de spiegel van een regisseur en door de voortdurende confrontatie met je publiek kom je hier achter.

Contact maken met je publiek

Als je contact kunt maken, ben je niet meer druk met de inhoud, daar sta je boven. Je hebt tijd voor de mensen die naar je komen luisteren. Dat moet ook. Je bent ook gastvrouw of gastheer. Je publiek verdient de hoofdrol en als ze gelukkig en tevreden achterover leunen, ja dan is het tijd voor jouw verhaal. Contact maken doe je onder andere door vragen te stellen en door ze te laten stellen. Vervolgens moet je ook wat met de antwoorden doen.

Plezier én kwetsbaar

Succesvolle sprekers zijn creatief. Ze kunnen improviseren, ze kunnen overweg met stilte. Ze begrijpen dat voor nieuwe wegen moed nodig is en dus ook kwetsbaarheid. Ze zijn ook kwetsbaar in hun presentaties. Het heeft pijn gedaan, hun weg, daar vertellen ze over. Hoe gek ben je als je volhoudt tegen de klippen op? Iedereen zei ‘stop ermee’, het geld was op, relaties raakten onder druk, alles ging fout, maar ze bleven erin geloven. De reis van de held, alle grote verhalen zijn hierop gebaseerd, van Jesus Christus via Homerus naar Mandela.

Vlieguren maken

Topvoetballers begonnen op het trapveldje om de hoek. Van jongs af aan maken ze vlieguren. Wie pas na zijn tiende begint te musiceren, die is al laat om nog tot de wereldtop te gaan behoren. Kinderhersenen zijn nog heel flexibel. Als onze harde schijf eenmaal redelijk vol zit, dan wordt nieuwe dingen leren moeilijker.

Nu geldt voor goede sprekers, veel meer dan voor voetballers of musici, dat ze een rationeel goed verhaal nodig hebben, om dit te ontwikkelen kost tijd. Vaak is levenservaring ook belangrijk voor goede sprekers. Je hebt al wat meegemaakt. Dus niet getreurd je kunt op latere leeftijd nog een uitstekende spreker worden. Tegelijk is het topsport. Mentaal, fysiek. Lichaamstaal, ziet het er levendig en ontspannen uiy, heeft het spontaniteit.Je hebt ervaring nodig om goed in te kunnen spelen op je publiek, om flexibel en speels te presenteren, om boven de materie te staan.

Interactie en ‘levelen’

Goed presenteren is ook het vermogen om interactie tot stand te brengen en om te ‘levelen’. Goede presentatoren ‘levelen’ voortdurend en zijn de hele tijd interactief bezig. Vragen stellen en vragen laten stellen. Voor een open, communicatieve sfeer zorgen, waarin jouw verhaal welkom is.  ‘Levelen’: gelijkwaardigheid en toegankelijkheid creëren, zodat communicatie mogelijk is. Dit doe je met anekdotes en pareltjes, kleine, herkenbare verhalen, voorbeelden uit de praktijk, persoonlijk en ontwapenend. Vragen stellen en laten stellen zijn ook vormen van ‘levelen’. Het gebruik van humor kan hier ook bijdragen.

Perfect doseren

Een goede presentator heeft een scherp gevoel voor timing. Er is op allerlei manieren afwisseling nodig. Tussen nieuw en herkenbaar (richtlijn: 2/3 herkenning, een derde nieuwe informatie). Tussen gezag en bescheidenheid, tussen spanning en ontspanning. Een goed verhaal schuurt en de spanning zoekt vervolgens een uitweg in een bevrijdende lach. Tussen mannelijk en vrouwelijk, tussen aards en hemels, tussen yin en yang, hard en zacht. Een goede presentator speelt met al deze elementen, door ervaring, kunde en wijsheid.

Groei ontstaat als de respons groter dan één is.

Veronderstel dat jij een ontzettend goed verhaal hebt, over een actueel onderwerp, hoe kom je dan in beeld? Hoeveel mensen weten dit, als je net begint? Door je verhaal permanent te vertellen ontwikkel je heel langzaam een publiek. In kleine zaaltjes beginnen, van klein naar groter. Dan blijkt wel of je het volhoudt en of je publiek je verhaal goed genoeg vindt. In principe heb je na afloop minstens één uitnodiging voor een volgend optreden. Bij minder dan één uitnodiging loopt het uiteindelijk dood.

Geef de moed niet op.

Heb je een verhaal waarvan jij denkt dat het bijdraagt aan deze wereld, ga het vertellen, klim op iedere zeepkist die je vindt. Laat je niet ontmoedigen en ga op weg. Realiseer je dat iedere boom altijd wind vangt. Bovendien is het heel lastig om je van je ego te ontdoen. Hou vol. Linksom, rechtsom. Waarom wil je eigenlijk een succesvol spreker worden? Is het je ego, moet je je bewijzen tegenover vader of moeder of heb je echt iets waarmee je mensen kunt helpen?

Op moeilijke momenten helpt de reis zonder landkaart je misschien.

Succes

Roeland Schweitzer

Oprichter Speechen.nl

Als keynote speaker heb je een brede taak.

Keynote speaker

De keynote speaker is als het ware het hoofdgerecht, de belangrijkste spreker. Hij of zij maakt de bijeenkomst, daar komen we voor.
Als je de enige spreker bent, dan ben je automatisch ook de keynote speaker.
Bij de rol van keynote speaker hoort een breed takenpakket:

  • Gastvrouw / gastheer
  • Entertainer
  • Reisleider en natuurlijk leider
  • Geweten van de zaal
  • Keynote speaker

Gastvrouw / gastheer

Als er een andere gastvrouw of heer is, dan hoeft u alleen maar af te stemmen aan het begin van uw verhaal. Is alles goed? Anders is het uw taak om dit uit te zoeken. Van auto’s goed geparkeerd, tot en met de weg naar toilet / buffet / garderobe. Huishoudelijke mededelingen.

Entertainer

U moet het allereerst veilig en gezellig/spannend/inspirerend maken voor alle aanwezigen, inclusief uzelf. Als het niet veilig is, dan wil je immers weg. En als het niet gezellig/spannend/inspirerend is, dan heb je er ook geen zin in. Dit bereik je met pareltjes, vragen stellen, vragen laten stellen, humor, aandacht.

Reisleider en natuurlijk leider

Als presentator heb je beide rollen. Je bent de kapitein van het schip en alle passagiers moeten aan boord blijven. Je moet ze naar een goede bestemming brengen en een behouden vaart bieden. We vertrouwen je. Daarmee heb je ook al de rol van natuurlijk leider. Hier valt veel over te vertellen. Ik baseer mij graag op de uitspraken hierover in het oudste managementboek ter wereld, de Tao Te Tjing. Lees de samenvatting.

Geweten van de zaal

Ja, de keynote speaker is ook het moreel kompas. U kent ongetwijfeld zinnen als ‘het goede voorbeeld geven’ en ‘practise what you preach’. Zo is het. Maak het maar waar. Spreker en mens als een geheel.

Keynote speaker

De eer om keynote speaker te mogen zijn heeft consequenties. Het is geen vrijblijvende zendpartij, maar de verantwoordelijkheid om je publiek te verbinden en te verrijken met een goed verhaal. Een verhaal met een heldere boodschap, vol levendige anekdotes, beeldend, herkenbaar, liefdevol, sprankelend. Je bent story teller. Als keynote speaker kun je al je presentatievaardigheden voluit inzetten.

Hardop repeteren

Mijn gouden les is dat ik belangrijke presentaties zorgvuldig moet voorbereiden en vooral hardop moet repeteren. Ik kan goed improviseren, maar vaak is dit toch net te weinig. Pas als ik de tijd heb genomen om goed te repeteren, dan krijgt mijn verhaal vleugels.

Kernboodschap, uitleg, kernboodschap

Hoe bouw ik een presentatie op?


Hoe begin je? Dat is één, en de eerste klap is immers een daalder waard.
Hoe ga je vervolgens verder?
Hoe bouw ik mijn presentatie op?

Begin positief, bijvoorbeeld met het woordje ‘ja’, gevolgd door een anekdote, een concreet voorbeeld, iets wat je recent hebt meegemaakt.
Kom daarna met je kernboodschap. Dat wat we moeten onthouden.
Ga je kernboodschap vervolgens uitleggen. Waarom zeg je dit?
Stappen hierbij zijn: verleden heden, toekomst of probleem, analyse, oplossing.

Een goed verhaal bevat pathos, ethos en logos.

  • Pathos van empathie, medeleven, begrip, emotie, gevoel.
  • Ethos van ethiek. Wat draagt uw verhaal bij?
  • Logos. Uw verhaal moet ook logisch zijn, inhoudelijk moet het kloppen.

Trouwens, misschien moet je jezelf ook voorstellen. Wie ben je? Waarom houd jij dit verhaal?

Zodra je je kernboodschap hebt uitgelegd, kun je informeren of je publiekje begrijpt en het er mee eens is. Tijd voor interactie, dialoog en discussie. Zijn er vragen?

Samenvatting. Altijd goed om regelmatig samen te (laten) vatten, wat er besproken is.

Sluit je presentatie af met je kernboodschap. Dit is wat de mensen in ieder geval moeten onthouden en zo is de cirkel rond. Je publiek begrijpt dat je klaar bent en dikke kans dat ze applaudisseren.

In essentie is de volgorde: kernboodschap, uitleg, kernboodschap, K.U.K.

Om je verhaal levendig te maken kun je er het beste veel voorbeelden aan toevoegen. Verhalen uit uw praktijk, gewoon wat je meemaakt. Des te concreter, des te beter.

Een goede presentatie heeft nauwelijks sheets nodig. De spreker vertelt de beelden. We komen voor een enthousiast verhaal, uitgesproken door een echt mens. We willen het vuur in je ogen zien, jouw geloof in jouw verhaal. Dat is de magie van een goede presentatie.

In schema

  • Anekdote
  • Kernboodschap
  • Voorstellen
  • Uitleg
  • Interactie/ vragen
  • Samenvatting
  • Kernboodschap

Lengte?

Een goed verhaal hoeft niet lang te zijn. Beter vijf spannende en mooie minuten dan tien saaie. Goed presenteren is een kunst. Na een minuut of acht zakt de aandacht van je publiek al weg, tenzij je actie onderneemt. Een verrassende wending, interactie met de zaal.
Langer dan een kwartier, twintig minuten, dat is voor profs, getrainde sprekers met ervaring. Begin klein.

Voorbereiden? Hardop repeteren!

Goed voorbereiden is de helft van het werk.
Lees ons blog over fysiek, mentaal en inhoudelijk voorbereiden.
Repeteer in ieder geval hardop. Dit doen alle profs.

Is dit alles voor een goede presentatie?

Ja, dit is de kale uitleg. Er is nog veel meer, maar dan wordt het direct een stuk ingewikkelder.
Ter illustratie een paar aspecten:

  • Het moet veilig zijn, voor je publiek en vooral ook voor jezelf. Hoe doe je dat?
  • Een goede presentator beschikt over natuurlijk leiderschap. Hoe krijg je dat voor elkaar?
  • Voor succesvolle communicatie is gelijkwaardigheid nodig. Hoe realiseer je gelijkwaardigheid?
  • Een goede speech heeft een ritme, een kadans. Hoe krijg je dat voor elkaar?
  • Uit het hoofd of van papier? Beide. Goed voorbereid én improviseren, dan wordt het levendig.
  • Filmpjes, powerpoint, prezi. Soms nuttig en goed. Leer eerst zonder, dan kun je het ook met.
  • Je lichaamstaal en je klank vertellen het echte verhaal. Hoe krijg je hier vat op?
  • Je verhaal moet sprankelen. Het gaat om de juiste energie in je presentatie.

In het Handboek ‘Presenteren is een feest’ worden alle aspecten van A tot Z uitgelegd. Inclusief tips.

De blogs geven heel veel verdere informatie.

Succes.

Twee manieren om met spreekangst om te gaan

Spreekangst: krassen op je kinderziel


Maar liefst 95% van de mensen heeft last van spreekangst. (Uitleg van dit cijfer)
Waarom is dit getal zo hoog?
Het komt door de krassen op onze kinderziel.

‘Stel je niet aan.’ ‘Jij nu even niet.’ ‘Hou je mond.’
‘Jij kunt dat niet.’ ‘Niet doen.’ ‘Daar heb jij geen verstand van.’

Teksten waar ieder kind mee te maken krijgt.
Je wordt afgewezen, niet erkend, niet gehoord, niet gezien.
Dat doet pijn en doet je verschrompelen. Voortaan hou je je mond wel.
Dit zijn nog relatief onschuldige varianten.
Geweld, misbruik, verslavingen, scheidingen, ongelukken.
Het kan allemaal dramatische impact hebben op een kwetsbaar kind.

Vervolgens zeg je niets meer. Al helemaal niet voor een groep. Doodeng.
Je bent uitgestapt, je doet niet meer mee. Plankenkoorts, faalangst.
Het risico om opnieuw afgewezen te worden, dat ga je niet opnieuw lopen.
Je hebt spreekangst gekregen en dat zit diep.

En toch wil je wel graag meedoen, erbij horen.
Je wilt ook een verhaal vertellen voor een groep.
Je wilt gezien worden, gehoord, erkend. Je wilt van je spreekangst af.

Er zijn nu twee wegen.

1 Springen, in het diepe, terwijl je niet kunt zwemmen.

Gewoon doen. Wie weet haal je de overkant.
Alle lof. het is dapper, maar je kunt ook verzuipen.
En, hier moet je ook maar even over nadenken:
Je bent min of meer gewelddadig tegenover jezelf.
Je neemt forse risico’s. Je bent bereid om jezelf te beschadigen.
Deze weg van springen gaat zich wreken, want je bent keihard.
Tegen jezelf en hierdoor ook tegen de wereld en de ander.
Het probleem wordt niet opgelost, maar onderdrukt.
Dit kost je veel energie en uiteindelijk keert het zich tegen je.
Conflicten, burn out, gezondheidsklachten, frustratie, verdriet.
Verslavingen aan macht, seks, alcohol, drugs, geweld.
Verdovingen zonder de oorzaak weg te nemen.

Natuurlijk doe je dit soort dingen als je jong bent. ‘Wie niet waagt, die niet wint.’
Je moet ook dingen gewoon uitproberen, dat hoort ook bij het leven.
‘Onderzoekt alle dingen en behoudt het goede.’
Maar een enkele keer Russische roulette spelen is iets anders dan het blijven doen.
Liefdevol voor jezelf gaan zorgen hier gaat het uiteindelijk om.
De krassen op je kinderziel zorgvuldig helen. Ja, dat kan.

2 Liefdevol voor jezelf gaan zorgen.

Jezelf liefdevol tegemoet treden, goed voor jezelf zorgen. Met respect en wijsheid.
Op het moment dat je lief bent voor jezelf, kun je ook lief zijn voor de wereld.
Het is dus geen egocentrische, asociale weg, integendeel.
Lief zijn voor jezelf is ook geen toestemming om door te gaan met verslavingen.
Lief zijn voor jezelf is iedere dag een of meer kleine stapjes de goede kant op maken.
Het is jezelf accepteren, ook als je er soms even niets van bakt.
Zodra dat slechte moment voorbij is, is er weer een kans voor een stap vooruit.
Het is ook het mooie, enthousiaste, blije kind weer gaan koesteren.
Ooit, zeker weten, was jij dat heerlijke kind.
Dat kind, dat jij in essentie nog steeds bent.

Het zal duidelijk zijn dat liefdevol voor jezelf gaan zorgen de gouden weg is.
De weg kan lang lijken, het kost tijd, maar deze weg is ook heel kort.
Ieder moment dat je op weg gaat, voel je de voldoening en ben je er al.
Ieder moment dat je tevreden en gelukkig naar jezelf kunt kijken, word je sterker.

Spreekangst overwin je dus het beste door zorgvuldig en liefdevol voor jezelf te gaan zorgen.
Het is de zachte weg.  ‘Het zachte overwint het harde’. Wijsheid uit het oude China.

Deze tekst is een zeer korte versie van het gratis e-boek ‘Help, ik wil van mijn spreekangst af’.

 

 

 

 

Mentaal, fysiek en inhoudelijk goed presenteren.

Mentaal goed presenteren, hoe doe je dat?

Inhoudelijk goed presenteren, dat is een kant van het verhaal en het is relatief gemakkelijk. Meestal presenteer je immers ergens over omdat je er echt veel vanaf weet. In essentie is het dan een kwestie van een goede kernboodschap formuleren en deze uitleggen, zoals je het ook aan de keukentafel kunt doen. En hardop oefenen!

Een tweede aspect is fysiek goed presenteren. Dit kun je leren. Houding, rechtop staan, ontspannen, ook in je stem en toch alert. Een open houding, communicatief, neutraal en met een levendige klank zonder agressie of weerstand. Oefenen, oefenen, oefenen.

Mentaal goed presenteren, dat is het derde aspect. Met welke intentie treed ik mijn publiek tegemoet? Het is een instelling, een mindset. Het helpt om van te voren te bedenken dat je iets moois van je presentatie wilt maken, een feest, een inspirerende bijeenkomst. Wat heb je hier voor nodig? Wat heeft je publiek hier voor nodig? Hoe en waarmee help je je publiek? Het helpt om te proberen om vriendelijk te zijn in je presentatie Dat levert altijd resultaten op schreef mijn zus Sophie onlangs in een mooi artikel over leiderschap en vriendelijkheid. Het staat hieronder.

De kracht van vriendelijk leiderschap

Sophia V. Schweitzer – www.spacebeyondwords.com

“Het getuigt van vriendelijkheid en mildheid om een conflict rustig te kunnen verdragen, naar onszelf en anderen; Het getuigt van vriendelijkheid naar onszelf en anderen om magie en sentimentaliteit te verwerpen en rustig naar de feiten te kijken. Het getuigt van vriendelijkheid en mildheid om mensen te zien zoals ze zijn, in plaats van hoe we zouden willen dat ze zijn. Het getuigt van vriendelijkheid om voor anderen te zorgen precies zoals ze zijn.”
(Adam Phillips, On Kindness)

Iemand vroeg me onlangs hoe vriendelijkheid en mildheid passen binnen onze opvattingen over leiderschap. Met name ging het om de vraag of het mogelijk is om het beste uit werknemers te halen, gewoon door vriendelijk te zijn? Wat levert vriendelijkheid eigenlijk op? Ik denk aan de Dalai Lama. Voor hem geldt slechts een regel voor leiderschap: vriendelijkheid. Er bestaat geen twijfel over de kracht van zijn vriendelijke uitstraling. Mensen reageren. De motivatie om met meer levenskracht, passie en commitment te leven neemt onmiddellijk toe bij vrijwel iedereen die de Dalai Lama hoort spreken. Heb je de Dalai Lama wel eens horen lachen? Zijn lach doet iets met ons, in positieve zin. Ja, vriendelijkheid is overduidelijk een motiverende kracht. Het is de kern van leiderschap.

Het ‘kind’ in ons

Fascinerend, het zit in zelfs onze taal. De etymologische oorsprong van het Engelse woord ‘kind’ verwijst naar aard, van de aard, en de oude afleiding gecynde, of ‘aardig’. Het betekent ook van nature, het wijst dus op een natuurlijke orde, een aangeboren karakteristiek, afstamming, waar je vandaan komt. Dus aardigheid en vriendelijkheid behoren al sinds het begin van onze evolutie tot de bronnen van ons mens zijn. Vriendelijkheid veranderde geïsoleerd leven in samenwerkende gemeenschappen, een verandering die de kansen voor de menselijk soort om te overleven enorm vergroot. Ons leven bestaat omdat vriendelijkheid bestaat. Alles wat wij proberen en wat wij voorstaan., dat is het leven. Het Nederlands / Germaanse woord ‘kind’, in de betekenis van jong mens, roept onmiddellijk associaties op met onschuld, spelen, plezier. Het is dezelfde etymologische bron.
Uit allerlei onderzoeken blijkt dat een gevoel van welbehagen, autonomie, meesterschap en zingeving in het dagelijks werk veel belangrijker is voor werknemers dan materiële beloning of bedreiging. “Leader kindness and generosity are strong predictors of team and organizational effectiveness,” schrijft Harvard Business Review in een samenvatting van Adam Grant’s boek Give and Take. “Leaders are key to kindness in the workplace,” schreef de Chicago Tribune het afgelopen jaar.
Laten we het ook eens van een andere kant bekijken. Wanneer er géén vriendelijkheid tussen mensen is, lijden mensen. Zijn mensen ons ooit beter gaan behandelen nadat / omdat we onze vriendelijkheid hebben laten varen?
Als het zo logisch is, waarom zijn leiders dan niet altijd vriendelijk ? Vriendelijk zijn vraagt vertrouwen. Het lijkt erop dar er een noodlottig misverstand bestaat waardoor vriendelijkheid wordt verward met slappe knieën. Adam Phillips gaat hier in zijn boek ‘On Kindness’ dieper op in. We zijn bang dat vriendelijkheid tot besluiteloosheid leidt en dat de ander ons niet serieus neemt en misbruik van ons maakt. Vriendelijkheid, of we het nu geven of ontvangen, kan zelfs gevoelens van schaamte oproepen. Het maakt je immers kwetsbaar en afhankelijk En, het allerbelangrijkste: We weten amper hoe we echt vriendelijk kunnen zijn voor onszelf, laat staan voor een ander.

Zelfs nadenken over vriendelijkheid helpt al.

Dus, overweeg het, de mogelijkheid om vriendelijk te zijn. Zelfs er over nadenken helpt al. Overweeg de mogelijkheid dat we altijd resultaten krijgen wanneer we er voor kiezen om allereerst vriendelijk te zijn. Hoe ziet dit er in de praktijk uit? Voor mij betekent het dat ik moet beginnen met vriendelijkheid, mildheid naar mezelf. Dat is nog best moeilijk, maar als ik mezelf niet vriendelijk tegemoet treed, hoe kan ik dan vriendelijk zijn naar een ander? Het betekent mezelf aanvaarden in alles wat ik wel en niet ben, mijn eigen vooronderstellingen, aannames en daden onderzoeken zonder oordeel, zo objectief mogelijk – vanuit een vriendelijk en welwillend bewustzijn. Want vanuit mijn vriendelijk aanwezig zijn, mild en vol begrip, kan ik verder en verder om mij heen kijken en zien wat vriendelijkheid in mijn directe omgeving doet. Ik kan aandacht geven, zorgzaam zijn en mensen misschien helpen, ik kan vragen stellen vanuit dit uitgangspunt. Zorgzaamheid voor mezelf en voor anderen, voor de mensen om mij heen, voor de mensen met wie ik werk. Ik kan empathie, steun, en bemoediging bieden. Een situatie kan misschien niet goed zijn, de mensen in die situatie, zijn altijd, altijd, altijd heel. Ik wéét dit vanuit en in deze open, wijde ruimte van vriendelijkheid.
We kennen het hele verhaal nooit. Maar we kunnen belangstellend zijn en de situatie vanuit betrokkenheid onderzoeken. We kunnen dit doen vanuit een niet vooringenomen, open helderheid. We kunnen luisteren. We kunnen meerdere perspectieven omhelzen. We kunnen onszelf vragen, hoe zien andere mensen ons? Hoe zouden onze werknemers ons zien? Vriendelijkheid is waarheid en volledige aanwezigheid. Het is liefderijke zorgzaamheid. Het is een vaardigheid die bij ons zelf begint. Gemakkelijk? Ja en nee. Overweeg om vriendelijk te zijn en het wordt gemakkelijker. Je ademhaling, bewust waargenomen vanuit vriendelijkheid is een onmiddellijk en krachtig begin. Altijd weer.
Je kunt het ook als volgt zien: We kunnen vriendelijkheid verwerpen, maar vriendelijkheid verwerpt ons nooit. Vriendelijkheid is onze kinderlijke, oorspronkelijke aard, het is wie we zijn, sterk en veerkrachtig. Nu of later, vriendelijkheid is de weg die we moeten volgen, dus we kunnen die weg net zo goed nu gaan volgen. Het is de enige weg naar blijvend succes. Hoe bevrijdend is het, wanneer je je dit realiseert.

En hier is Kurt Vonnegut: ’Hallo, baby’s. Welkom op Aarde. Het is er heet in de zomer en koud in de winter. Ze is rond en nat en overbevolkt. Met wat geluk, baby’s, hebben jullie hier honderd jaar. Er is maar één regel die ik ken, baby’s – „Verdomme, je moet aardig zijn.’
(Uit God Bless You, Mr. Rosewater, 1965.)
________________________________________

De datum van je presentatie, dat het echte begin

Manieren om je presentatie te beginnen.

Hoe begin je je presentatie? Hoe kom je door die eerste ogenblikken heen?
Veel mensen vragen dit. Na die eerste minuten wordt het gemakkelijker. Ook dat zeggen veel mensen.

Er zijn veel manieren om je presentatie te beginnen. Hieronder staat een voorbeeld.

Op 27 november 2016 mocht ik in een kleine huiskamer eigen gedichten voorlezen.
Omdat mijn gedichten over algemene onderwerpen gaan, de natuur, vader, moeder, zocht ik naar iets actueels van waaruit ik de stap naar mijn gedichten kon maken.
27 november bleek de geboortedag van Jimi Hendrix, legendarisch gitarist, van wie we nog dit jaar een nieuwe CD hebben gekocht. Ik schreef daarom een korte ‘ode aan Jimi Hendrix’, waarmee ik mijn gedichtenvoordracht begon.

Hoe moeilijk is het om zoiets te vinden? Niet moeilijk, Wikipedia biedt info over iedere datum.
Het besef dat je van iedere presentatie iets bijzonders kan maken en mag maken, dát is de stap. Iedere presentatie als unieke kans. Zodra je een verbinding met het nu maakt, heb je meteen contact met de aanwezigen. Iedereen wist wie Jimi Hendrix was, tot mijn verrassing. Er ontstond direct al gemeenschappelijke betekenis. Dit is de definitie van communicatie: het scheppen van gemeenschappelijke betekenis. Het voelde meteen fris als een citroen. Een mooie start, ook voor mij.

Dus, op welke datum presenteer je? Dat kan al een begin zijn.
Waar presenteer je? Mijn gedichten deelde ik in de huiskamer van de Stichting Uit en Thuis, jazeker, ook dat is een verhaal.

En dan de reis naar dat zaaltje. Ik ging op de fiets, heerlijke tocht door de bossen van een uur. Mooi zonlicht, ik maakte foto’s. Er stopte een dame op een racefiets. Of ik op haar camera een foto van haar wilde maken. Het was de eerste keer dat ze weer fietste na een blessure. Ja, ook u las dit, inderdaad, al weer een verhaal. Het leven is een aaneenschakeling van bijzondere verhalen, het is aan jou om ze op te pakken en door te vertellen. Zo heb je altijd een verhaal.

Meer manieren om je presentatie te beginnen: pagina over pareltjes en ijsbrekers.
Waarom presenteer je? Je motief. Lees onze missie. 
Wat is het doel van je presentatie? Dat is een volgend verhaal.

En het allerkortste: Begin je presentatie met ‘ja’.

Hartelijke groet,

Roeland Schweitzer


Ode aan Jimi Hendrix

Je hebt voor en na Jimi, dat alleen al.

Het is niet zijn motoriek, zijn haar
zijn wilde uiterlijk, de indiaan
zijn ‘groove’, zijn tanden op zijn gitaar
zijn gitaar boven zijn hoofd
op zijn rug, in vuur en vlam
zijn gitaar overal, overal
en de klanken, door merg en been
zijn hese stem.

Het is wroew, wrew, wrauw
oerklank, oerdrift
een tegengeluid, puur ontdekken, een nieuwe dimensie
weg uit de veiligheid, weg van de bekende weg.

Het is de essentie, alarmerend, messcherp, schel en fel
provocerend, fascinerend
ongehoord enerverend, oerkracht.

Jouw oerkracht, mijn oerkracht
onze oerkracht aangestoken.

 

Jimi Hendrix is 27 november 1942 in Seattle geboren. Hij stierf in London, 18 september 1970
Deze foto is gemaakt op het Monterey Popfestival in 1967,

hendrixmontereypop67

 

Wat moet je publiek onthouden?

Je kernboodschap is het antwoord op je kernvraag!


Wat moeten wij in ieder geval onthouden?
Waar gaat het echt over?
Dat is je kernboodschap.

Het is je hele verhaal in maximaal twee zinnen.
Je kernboodschap is niet je onderwerp, maar het is de kern van je betoog. Voorbeelden:

  1. Je verhaal gaat over voetballen, dat is het onderwerp. Maar je kernboodschap is dat alle ballen het beste over links kunnen worden gespeeld. Je verhaal gaat over een betere wereld en je kernboodschap kan zijn ‘begin bij jezelf’.
  2. Samen met Willem Wansink schreef ik een boek met als titel ‘Iedereen journalist’. De kernboodschap is: ‘Als de twee miljard mensen met een smartphone de basisprincipes van goede journalistiek hanteren, dan is de crises in de journalistiek omgezet in een giga-overwinning voor de journalistiek én voor de democratie.’
  3. Het Handboek presenteren gaat uiteraard over presenteren. De kernboodschap is: Succesvol presenteren doe je vanuit betrokkenheid en vanuit de vraag: hoe kan ik helpen?
  4. Het onderwerp zijn de vluchtelingen uit het midden-oosten en het voortdurende drama. De uiteindelijke kernvraag hierachter is: hoe creëren we vrede in de wereld, zodat mensen niet hoeven te vluchten en kinderen zich kunnen ontwikkelen.

Kernvraag?

Zojuist las u het woord ‘kernvraag’, in plaats van kernboodschap. Ja, die twee hebben met elkaar te maken. Kernvraag: hoe leer ik presenteren? Antwoord: door te oefenen. Met een goede training leer je sneller en wordt het iets minder ‘trial and error’.

De kernvraag  van het boek ‘iedereen journalist’ luidt: Hoe maak je van die 2 miljard smartphone gebruikers bonafide journalisten? En kan dat eigenlijk wel?  Daar zitten weer vragen achter. Wat zijn bijvoorbeeld de gevolgen voor de journalistiek van de opkomst van internet en de mobiele telefoon? Zo u wilt een SWOT analyse, Strongness, Weaknesses, Opportunities and Threats. Kracht, zwaktes, kansen en bedreigingen.

Achter ieder goed betoog zit dus ook een kernvraag.
Probleem, analyse, oplossing, een van onze presentatiemodellen.
Hoe krijgen we de ballen in de goal? Door over links te spelen.
Een goed betoog heeft een kernboodschap. Dat is min of meer het antwoord op de kernvraag!

Kernvraag en intentie

De kernvraag in een goed verhaal ligt dicht bij de beste intentie, hoe kan ik helpen?

Kernboodschap minstens twee keer noemen

Goed presenteren doe je op je eigen manier, maar het is best slim om je kernboodschap minstens twee keer te benoemen, aan het begin en tot slot.
Aan het begin, dan is iedereen nog wakker en is dat meteen duidelijk.
Daarna ga je je kernboodschap logischerwijs uitleggen. Je kernvraag helpt hierbij.
Afsluiten met je kernboodschap, dat is de juiste manier en het werkt fantastisch. Wat we in ieder geval onthouden, dat is vaak het laatste dat we meekrijgen. Beginnen en eindigen met je kernboodschap, dat maakt de cirkel keurig rond. Het is een presentatiestructuur die maar zo wordt beloond met een daverend applaus.

Succes met je presentaties.
Mail ons gerust met vragen.

Hartelijke groet,
Roeland Schweitzer

Verrijk de aanwezigen met echte verhalen.

De huwelijksspeech

Fantastische dag, zoon of dochter trouwt, broer of zus, dierbare vriend of vriendin. Samen beginnen twee mensen aan wat hopelijk een feest blijft.

Ze spreken het luid en duidelijk uit: ‘Ja, ik wil.’
In het gemeentehuis, misschien in een kerk, zichtbaar voor iedereen: ‘Ja, ik wil,’

En u (verder noem ik je je, anders wordt het zo stijf) mag iets moois zeggen, iets liefs, iets wat bijdraagt. Jij als dierbare, dichtbij bruid of bruidegom. Een huwelijksspeech wil je goed doen natuurlijk, zo goed mogelijk. Hoe doe je dat?

Bravour-achtige types doen het onvoorbereid, uit het hoofd, met nog een slok op ook. Misschien een op de miljoen lukt dit. Voor alle anderen, ons gewone stervelingen, is goed voorbereiden het sleutelwoord. De huwelijksspeech is een van de mooiste speeches. Ja, ik heb ervaring.

Het bijzondere van een huwelijksspeech is dat je de relaties van bruid kunt verbinden met de wereld van de bruidegom, of andersom.

Een huwelijksspeech verschilt in één opzicht van alle andere speeches. Vrijwel alle aanwezigen kennen één van de twee beter en kennen de ander een stuk minder. Het is je dochter of zoon, broer of zus, beste vriend of beste vriendin, die gaat trouwen. De aanwezigen behoren of tot jouw wereld of tot de wereld van de ander. Hier ligt je kans en je taak: breng de anderen naar de plek waar hij of zij vandaan komt. Je hebt de mogelijkheid om die werelden iets meer te verbinden. Dat is een prachtige bijdrage.

Vertel herinneringen, echte verhalen

Door verhalen te vertellen uit jouw wereld, uit de ene helft dus, verbind je. Verhalen over de bruid of bruidegom in allerlei situaties, van klein naar groter, wat opviel, wat je je herinnert. Anekdotes uit alle fases van dat leven. Ga er naar zoeken in je geheugen. Ga wandelen, fietsen, sporten, dan komt je geheugen in beweging en komen de verhalen als vanzelf. Zet ze op een rij. Praat er met anderen over, zodat je meer verhalen te pakken krijgt. Kijk naar foto’s uit de afgelopen jaren. Het gaat niet om jaartallen, maar om verhalen. Zoek op wat bijzonder is, leuk, sterk, liefdevol en misschien ook wel hilarisch.

Zorg ervoor dat de ene helft van het publiek in een zachte wolk van herkenning belandt en de andere helft een kleurrijk beeld krijgt van de wereld waaruit de bruid of bruidegom komt. Hou het persoonlijk. Maak er geen ijdeltuiterij van, maar wees wel trots. Een kind opvoeden en vervolgens gelukkig de wereld zien ingaan, daar doe je het voor als ouder! Je zus of broer die trouwt, dat is geweldig. Probeer door al die verhalen heen een rode draad te vinden. Wat is de kracht van iemand? Wat vind jij bijzonder? Meteen voorbeelden erbij, bewijs. Noem de rode draad een paar keer in je verhaal en sluit er ook mee af.

Zo ontwikkel je de inhoud. Verhalen verzamelen en hier een rode draad in aanbrengen.

Nu komt het volgende, hoe ga je die verhalen ordenen en onthouden? Het maken van een mindmap helpt hierbij. Het is maar een paar minuten werk en dwingt je om een goed raamwerk op te zetten. Maak er een paar en kijk of ze hetzelfde zijn.

En dan wordt het tijd om hardop te gaan oefenen. Liefst al met iemand erbij. Dat mag nog wel van papier, maar schrijf je verhaal het liefst niet helemaal uit, de steekwoorden uit de mindmap helpen je.

Probeer het ook eens zonder papier, uit je hoofd. Een goede speech, zeker van een professional, is minstens twee, drie en vaak zelfs vier keer hardop gerepeteerd.

Hoeveel tijd kost het om een goede huwelijksspeech te maken?

Je moet er een aantal dagen voor uittrekken. Niet continue, maar je verhaal moet groeien, je moet het er met anderen over hebben, je moet hardop oefenen en je moet er nog eens een nachtje over slapen. Dat kost allemaal tijd, gun jezelf en je luisteraars die tijd. De wereld wordt er mooier van.

Uit het hoofd of van papier?

Het aller belangrijkst is uit het hart. Als je voldoende hardop oefent, ook met mensen erbij, als je een paar mindmaps maakt, alsje een stuk van het verhaal een keer uitschrijft en voorleest, als je ditzelfde verhaal ook uit je hoofd probeert, dan komt het verhaal goed in je hoofd en kun je het straks grotendeels zonder papier. Een mindmap is ook een handig spiekbriefje. Uit het hoofd is een stuk directer, spontaner, meer in contact, levendiger, speelser en warmer dan voorlezen. Je hebt meer vrijheid en kunt beter inspelen op de werkelijke situatie. Goed voorlezen is bovendien een hele kunst. Ook dat moet je oefenen. Essentieel is dat je hardop repeteert. Alle profs repeteren, vaak én hardop. Dat is niet voor niets, want het wordt er veel beter van. Je wilt het goed doen toch? Goed voorbereiden is het halve werk. Dat betekent echt meerdere keren hardop repeteren. Ja dat kost tijd, maar dan krijg je ook kwaliteit..

Hoe houdt je je zenuwen in bedwang?

Dat is een kunst, die bovendien structureel tijd kost om onder de knie te krijgen. Wat helpt is heel goed voorbereiden. Wat helpt is een slokje water drinken. Wat helpt is lekker sporten, van te voren, buiten wandelen, frisse lucht, je lichaam ontspannen en even je stem opwarmen. Wat helpt is je intentie om de bruid of de bruidegom zo goed mogelijk over het voetlicht te brengen. Wat helpt is van te voren hardop repeteren. Wat helpt is optimaal voorbereiden en het dan loslaten. Meer kun je immers niet doen. Wat helpt is het besef datje vooral bijdraagt met een persoonlijk verhaal. Tranen zijn niet erg, gen emotie is veel erger. Als je het met liefde doet, dan komen de mensen in de zaal er dichter door bij elkaar. Ze komen meer te weten over de bruid of bruidegom. Daar helpt je echt mee!

Hoe lang moet een huwelijksspeech zijn?

De lengte is niet zo belangrijk, als het maar echt is, verhalend, levendig, uit het hart.  Beter vijf ontroerende minuten dan tien saaie. Je hebt Chronos en Kairos. Chronos is de kloktijd, Kairos is het ideale moment, je kansen benutten. Je kunt ook zeggen de mooie tijd, de echte tijd. Een minuut kan uren duren, een uur kan voorbijvliegen, gemeten in kloktijd. Dus maak e iets geweldigs van en denk aan het Duitse gezegde: “In de Beschrankung zeigt sich den Meister.

Een huwelijksspeech verschilt dus met een gewone speech doordat de aanwezigen of uit de wereld van de bruid of uit de wereld van de bruidegom komen. Het is je unieke kans om deze werelden met je verhalen te verbinden. Meer lezen? Zie nog een blog over voorbereiden van een speech.

Meer weten over goed presenteren?

We raden iedereen altijd een goede presentatietraining aam.

Het Handboek 'Presenteren is een feest'. 11de druk 2016U kunt bovendien het handboek ‘Presenteren is een feest’ lezen. Alles wat u moet weten staat erin, inclusief honderden tips en vier checklists.

Tot slot is een individuele coaching een regelmatig gebruikte mogelijkheid om uw verhaal goed te oefenen.

 

 

Het Handboek ‘Presenteren is een feest’, 116 pagina’s A5 , 11de druk.. 

 

 

Ik wens u succes en een prachtige dag.
Hartelijke groet,
Roeland Schweitzer

Ik mocht twee (van onze drie) kinderen trouwen als ambtenaar van de burgerlijke stand van de gemeente Utrechtse Heuvelrug. ik was o.a. speechschrijver en ben nu presentatietrainer en coach.

Het in memoriam voor mijn vader.

Een begrafenisrede, hoe deed ik dat?

Een begrafenisrede houden, een in memoriam, wat een mooie taak. Het is een eer, een verantwoordelijkheid en een kans. Je kunt een mooi en realistisch beeld van de overledene geven en tegelijkertijd de nabestaanden optimaal helpen met hun acceptatie van deze dood. Naarmate de dode dierbaarder is (ouder, partner, kind, broer, zus, familie, buur, vriend(in), collega), wordt het ook emotioneler.

Op 19 juni 2016 overleed mijn vader. Een week later mocht ik in een volle kerk zijn begrafenisrede uitspreken. Ik hield van hem, het voelde als dankbaar, maar ook als meesterproef. Wat zou ik ervan terecht brengen? Als ervaren presentatietrainer werd ik uiteraard geacht dit te kunnen. Als oudste kind en enige zoon was dit ook mijn klassieke taak. Kortom, een bijzondere kans om al mijn lessen en vaardigheden waar te maken.

Hoe kan ik het levensverhaal van mijn vader goed vertellen? Hoe houd ik het rustig en waardig? Overmand worden door gesnotter, dat wil je zelf niet en het is voor de luisteraars ook niet fijn. Vertrouw je eigen methode, zo hield ik mezelf voor. Doe volledig wat je anderen ook leert. Dit is de ultieme stresstest. Vader was het met mijn presentatielessen eens, dat sterkte me ook.

Mijn vader was oud (93), maar nog glashelder. Onze relatie had zich de laatste jaren prachtig ontwikkeld. Het verhaal van de verloren zoon. We hebben zijn leven optimaal mogen afronden, thuis bij zijn vrouw Anneke, liefdevol en vredig, beter kon niet. Je weet dat het einde nadert, zijn fysieke vermogens werden met de dag minder, je weet dat het komt en toch bleek zijn zachte dood me veel meer te raken dan ik had verwacht. Dagenlang, tot na de begrafenis, was ik zeer emotioneel. Zo zie je, hoe je verbonden bent.

Het enige wat ik kon doen was mijn ‘in memoriam’ echt optimaal voorbereiden, bijna volledig volgens mijn eigen lessen. Uiteindelijk heb ik het verhaal toch voorgelezen en niet uit mijn hoofd gedaan. , Het was in overleg met mijn vier zussen en zijn vrouw Anneke tot stand gekomen en ik wilde niemand tekort doen. Een paar dagen ben ik er flink mee bezig geweest. Afspraken gecanceld, mijn verdriet alle ruimte gegeven, veel buiten gewandeld, veel met mijn stem gewerkt, gezongen en mooie muziek geluisterd. Ik heb me uitgebreid ingelezen, dat kon, want mijn vader heeft een map vol brieven en verhalen nagelaten.

Ik heb een eerste versie van mijn begrafenisrede uitgeschreven en op een ochtend besproken. Ook de pastor die de kerkdienst leidde was erbij. Vader was wetenschapper én diep religieus. Voor hem geen probleem, voor mij nog steeds enigszins een raadsel. Hoe combineer je dat?

Die mooie ochtend dat ik een proefversie voorlas bracht waardevolle, aanvullende inzichten en verhalen. Middenin die week tussen zijn dood en de begrafenis heb ik ook bewust een dag afstand genomen door ‘gewoon’ een presentatietraining te geven (inclusief brandende kaars en ritueeltje voor mijn vader). Zo kon ik al wat oefenen. Klinkt het goed, voelt het goed? Als trainer doe ik de oefeningen altijd voor, dit keer was mijn voorbeeld persoonlijker dan ooit. De volgende dag heb ik mijn in memoriam aangevuld. Die versie heb ik hardop voorgelezen. Dat was veel te lang. Daarna, uit mijn hoofd en hardop, dat ging beter, in ieder geval goed van lengte.

Katri, mijn vrouw, benoemde een prachtig thema als rode draad. Vader was oogarts, zijn zoektocht naar het licht was de kern van zijn leven. Ik heb een paar mindmaps gemaakt om mijn verhaal te ordenen. Hierdoor werd het eenvoudiger en helder. Ik dacht na over het doel van mijn in memoriam, mijn intentie, troost bieden aan ons nabestaanden, mijn zussen en kleinkinderen en vooral aan Anneke. Een in memoriam waar we ons aan op kunnen trekken en dat een zorgvuldig en liefdevol beeld van vader geeft. Troost bieden met een verhaal over een goed mens en zijn prachtige ontwikkeling. Ook deze versie heb ik uitgeschreven en afgestemd met Anneke en de pastor. De tekst is bovendien naar allerlei mensen gestuurd die verhinderd waren.

Ik heb hardop geoefend, ook nog op de ochtend van de begrafenis en toen ook meteen mijn stem goed wakker gezongen op een grasveld met passerende hardlopers. Daarna, de tocht met de kist vanuit huis, samen met Anneke en mijn zussen, de kaarsen om de kist, de mooie bloemen, het leverde me rust en concentratie op. Hier ging het om, vader een laatste eer bewijzen en bedanken. Zonder hem waren wij kinderen er niet. Dat gold ook voor moeder uiteraard, maar zij was al 28 jaar eerder overleden.Vader heeft in zijn leven veel zorgen en verdriet gekend, er is veel fout gegaan. Uiteindelijk is hij er als een verlicht mens uitgekomen.

Mijn eigen roller coaster van emoties en herinneringen bood mij geen zekerheid, maar mijn intentie wel. Vader eren, de mooie ontwikkeling van deze mens meegeven aan de aanwezigen. Afscheid nemen in zijn stijl van zachte liefde.

Al vroeg in de dienst kreeg ik het woord. Rustig gaan staan, achter het katheder, mijn mindmap en tekst als reserve op de lessenaar. Maak het veilig voor jezelf en je publiek. Mijn lijf voelen, de tijd nemen, wachten tot het stil is. Met ‘ja’ beginnen, zoals ik het ook anderen leer. Dan een pareltje, een ijsbreker. Over het lensje, dat ik op vaders bureau had gevonden, waarmee hij zo vaak zat te spelen. Het vormde meteen het juiste beeld. Het licht zoeken, ik had het lensje bij me en liet het zien. De magie kwam, ik vond mijn weg, het verhaal kwam uit mijn hart en ook uit mijn hoofd. Met toch wel omfloerste stem stroomden de zinnen vanzelf want ze waren vrienden geworden, ik kende de weg en ik voelde het contact met de mensen in de kerk. Soms een moment nadenken leverde stiltes en rust en anekdotes, momenten van bevestiging. De rode draad was helder, vader als kind bij zijn moeder. Als jong volwassene, de oorlog. Vader en Beatrijs, mijn moeder, vader en Anneke na mijn moeders dood. Vader als leraar en vader als leerling op zoek naar het licht. Het eindigde met een verslag van zijn ontroerende laatste uren.

De lessen:

  1. Geef eerst je emoties alle ruimte, anders zitten ze je straks in de weg.
  2. Neem alle tijd.
  3. Bereid je optimaal voor. Fysiek, mentaal, inhoudelijk.
  4. Stem je verhaal zorgvuldig af met alle betrokkenen, het levert (veel !) extra informatie op.
    (Hiervoor moet je het uitschrijven.)
  5. Maak mindmaps voor de ordening.
  6. Zoek een thema of metafoor.
  7. Oefen hardop, zo vaak mogelijk.
  8. Gun jezelf een goede warming up voor lichaam en stem.
  9. Maak het beeldend, vertel echte verhalen, laat ze zien.
  10. Laat het allemaal los en volg je hart.
  11. Blijf in contact en duik niet weg in papieren.
  12. Spreek uit je hart en hoofd.
  13. Laat je woorden landen. Kijk of ze landen. Dat brengt rust.
  14. Neem de tijd, je kunt dit maar een keer goed doen.
  15. Zorg voor een helder eind, waarin alles bij elkaar komt.

Vaders zoektocht naar het Licht bracht hem eenvoud en betrokkenheid.
Wát God is, zo legde hij ons in zijn laatste woorden uit, dat is (te) moeilijk voor ons mensen.
Maar wáár God is, dat is gemakkelijker!

Ubi caritas et amor, Deus ibi est.
Waar naastenzorg en liefde is, daar is God.

 

rs 12 juli 2016

 

Meer tips, zie ook: https://speechen.nl/zelf-een-speech-schrijven/