Auteursarchief: roeland

Draag je bij aan verbinding of ontbinding?

Hoe ontoorlog ik mijn presentatie?

Het woord, ‘ontoorlogen’ ontdekte ik kort geleden in een blog van schrijver Melle Dotinga. Het woord raakte me direct. Ontoorlogen, de oorlog uit jezelf halen, niet bijdragen aan alle oorlogen en al het geweld, maar juist het tegendeel, ontoorlogen, deëscaleren, in vrede komen.

Melle Dotinga zoekt naar zingeving, ‘om te beseffen dat de verbinding met onszelf alleen kan ontstaan vanuit de verbinding met alles en iedereen.’ Mooi gezegd en meteen een wisselwerking. De verbinding met de ander (je publiek) kan alleen ontstaan als je presenteert vanuit de verbinding met jezelf.

Wat draag je bij met je presentatie?

Met iedere presentatie draag je iets bij aan de wereld. Wat draag je bij? Verbinding of ontbinding? Vergelijk het met de uitvoering van muziek of dans. Presenteren is een kunstvorm en kunst gaat over schoonheid, over emoties, over ons hart en onze ziel. Natuurlijk kan kunst een activistisch element bevatten, een protest. Humor en relativering, ont=ernsten, ook prima voor een presentatie. Ontweten, nog zo een. Een grote groep twitteraars sprak onlangs meer vertrouwen uit in mensen met twijfels, dan in de mensen die het allemaal zo goed weten.
Ontoorlogen is niet met het vingertje wijzen, maar inspiratie aanbieden. Dat hoeft niet groot te zijn. Mijn moeder leerde me, vlak voor haar dood, nog een les. Wij genoten samen buiten van een laatste voorjaarsdag in mei. Ze wees naar een paardenbloem. Hoe mooi, en straks al die pluisjes, al die dromen.

Ontoorlogen is gaan voor de liefde, het geloof in de ander, hoe anders die ander ook is.
Ontoorlogen is een stapje achteruit doen, de ander ruimte geven.
Ontoorlogen is gaan voor de kracht van samenwerking, voorbij de strijd.
Presenteren, samen met je publiek. Ontoorlog en het leven wordt waardevol.

Je kunt alleen maar goed presenteren vanuit vrede.

Je hart volgen.

 

Klopt je presentatie?

Wat betekent presenteren?

We hebben dit heel vaak aan mensen gevraagd.
Wat betekent presenteren?

‘Dat je boodschap goed overkomt.’ ‘Verstaanbaar.’ ‘Iets uitleggen.’ ‘Je verhaal duidelijk maken.’

Goed presenteren betekent veel meer dan even wat sheets laten zien.

Een presentatie is inderdaad ‘iets’ laten zien, ‘iets’ aanbieden. Hier moet meteen bij: aan een ander.

‘Iets’ laten zien aan anderen.

Dan moeten die anderen er wel zijn en die anderen moeten jouw ‘iets’ willen en ook kunnen zien. Voor deze voorwaarden ben jij, als presentator min of meer en in ieder geval mede-verantwoordelijk.

Wat is er nodig om een presentatie te willen zien?
Interesse, nieuwsgierigheid, vertrouwen. Het moet veilig zijn, anders willen we weg en gaat het niet goed met ons vermogen om te luisteren.

Je moet het dus eerst veilig maken. Hoe doe je dat? Hoe maak je het veilig voor je publiek? Herkenbare anekdotes helpen, milde humor helpt, vragen aan je publiek helpen, uitleg van het waarom van deze presentatie. Er zijn allerlei manieren om het veilig te maken.

Als het veilig is, dan willen we luisteren naar je presentatie. Maar kunnen we je wel verstaan? Is het duidelijk?

Zo kent een goede presentatie een aantal stappen of fases die nodig zijn om je verhaal goed te laten landen.

Om te beginnen zijn er een aantal basale presentatie-modellen:
Kernboodschap, Uitleg, Kernboodschap is het eenvoudgste model.

 

Probleem, analyse, oplossing.

Verleden, heden, toekomst.

Ene kant, andere kant, conclusie.

Je kunt ook presenteren vanuit vier kernvragen.

  • Waarom? Waarom hou jij dit verhaal? Nadruk op jij en specifiek dit. Wat zit er voor jezelf in? Motief, maar ook intentie. Waarom ben je hier?
    Wat kom je brengen? De inhoud, maar ook: wat zit er in voor je publiek.
  • Hoe werkt het? Hoe moet het? De uitleg, de handelingen, het plan.
  • Waartoe? Wat gaat het opleveren, wat kun je er allemaal mee? Groter perspectief.

En je kunt je presentatie opbouwen doordat je de verschillende stappen goed invult.

1 Welkomstfase. Welkom, contact leggen, pareltje, herkenning, kernboodschap, voorstellen.

2 Oriëntatiefase. Afkadering, we zijn hier en nu op deze plek, en het gaat hierover. Het gaat niet over …, hier blijven we binnen. Deze ruimte, jouw plek. Historisch perspectief, waar komt dit verhaal vandaan, wat is er aan andere relevante info? Kader.

3 Informatiefase. De feitelijke inhoud van je verhaal.

4 Contractfase. Afspraken, hoe gaan we hier mee verder, verwachtingen, wie gaat wat doen.

5 Verwerkingsfase. Oefenen, herhalen, samenvatten, vragenronde, uitwerken, voltooien.

6 Afrondingsfase. Oogsten, ontspanning, succes vieren, bedanken, afscheid nemen.

Het woord presenteren heeft het woord present in zich. Aanwezig, niet in je hoofd, niet in je sheets, maar in de zaal bij jezelf en je publiek, aanwezig in het hier en nu.

Het Engelse woord ‘present’ betekent cadeau. Dat is geen toeval. Welk cadeau breng jij? Dit is een belangrijke vraag, want wat gebeurt er met je houding en je gevoel, als je een mooi cadeau komt brengen? Die houding, dat gevoel, daar wordt je publiek blij van en jij ook.

Je komt dus iets brengen, iets laten zien, iets moois, iets wat raakt.

 

Veilige trainingslocatie

Geef je training in de Ritmeesterzaal in Veenendaal

De Ritmeesterzaal is een hele grote en sfeervolle zaal, 12 x 25 meter.
Het is de trainingslocatie van Speechen.nl
Er kunnen hier heel goed trainingen met anderhalve meter afstand gegeven worden. Het NOBTRA protocol Veilig trainen is in deze zaal getest.
De zaal is, uitsluitend voor NOBTRA trainers, beschikbaar als trainingsruimte .
Vijf minuten lopen vanaf station Veenendaal Centrum en tien minuten rijden vanaf de A12. Gratis parkeren.
Data in overleg.
Prijs € 300,- excl btw per dag. Halve dagen niet mogelijk.
Informatie: bel of mail office manager Angelique Koppelman  06200 88892

 

 

Dodenherdenkng, 4 mei 2020

De prachtige toespraak van koning Willem Alexander

Koning Willem-Alexander hield tijdens de dodenherdenking op de Dam, zonder publiek, een bijzonder goede, historische toespraak.

‘Echt, natuurlijk, persoonlijk, krachtig, ontroerend.’
‘Zijn beste speech ooit.’
Zeven minuten, 662 woorden.

Willem-Alexander begon al sterk: ‘Het voelt vreemd op een bijna lege Dam.’
Het was ook heel indrukwekkend, die zes mensen in het zwart op dat grote lege plein. Met zijn eerste woorden, over zijn gevoel op dat moment, maakte hij contact met ons televisiekijkers. Daarna verkleint hij meteen de afstand: ‘Maar ik weet dat U, dat jij, deze Nationale Herdenking meebeleeft en dat we hier samen staan.’ Jong en oud aangesproken, U en jij.

Dan komt er een verschil tussen WO II en nu. ‘Nu maken we zelf een keuze. In het belang van leven en gezondheid.’ ‘Toen wérd de keuze voor ons gemaakt.’ Hier komt hij bij de kern van zijn verhaal. Wij mensen kunnen kiezen.

Zijn ‘getuigenis’ van het verhaal van Sobibor overlevende Jules Schelvis is persoonlijk, betrokken, emotioneel en zorgvuldig:
‘Over hoe hij zijn vrouw Rachel in de chaos kwijtraakte. Nooit zag hij haar terug.’ 
Willem-Alexander erkent dat hij nog steeds geen sluitend antwoord heeft op de vraag hoe de wereld kan toestaan dat mensen als uitschot worden behandeld.

Hij citeert nogmaals Jules Schelvis:
“Honderden omstanders hebben zonder vorm van protest toegekeken hoe de overvolle trams, onder strenge bewaking, voorbij reden.”

Hier komt opnieuw de rode draad in het verhaal van Willem-Alexander: ‘Wij mensen kunnen kiezen.’
Hoe fascisme en terreur klein beginnen met het uitsluiten van de ander.

‘Niet meer naar het zwembad mogen.
Niet meer mogen meespelen in een orkest.
Niet meer mogen fietsen.
Niet meer mogen studeren.’ 

De volgende zin uit de toespraak zou in alle talen bij de ingangen van het Vondelpark mogen worden gebeiteld:

‘Sobibor begon in het Vondelpark.
Met een bordje: “Voor Joden verboden”.’

Nu maakt Willem-Alexander een ongekende, historische en grootse stap. Hij erkent, zonder het met zoveel woorden te zeggen, dat de Joodse gemeenschap door zijn overgrootmoeder Wilhelmina onvoldoende is gesteund. Aan de ene kant de onverzettelijkheid van Wilhelmina, aan de andere kant dit tekort schieten.
‘Het is iets dat me niet loslaat.’ 

Dit is al de tweede keer dat Willem-Alexander zich kwetsbaar opstelt en daarmee ontwapenend is. Zijn bezorgde gezicht, zijn baard, de wind door zijn haren, dat lege plein. Hier stond hij, koning Willem-Alexander, met de wijsheid van 53 jaar, al heel veel meegemaakt, en nu dit Corona-drama. Bezorgd, betrokken, oprecht én weg uit de schaduw van zijn moeder.

Veel geciteerd zijn ook de volgende prachtige, opnieuw repeterende, zinnetjes uit zijn speech:’
Het minste wat we kunnen doen is:
Niet goed praten. Niet uitwissen. Niet apart zetten.
Niet “normaal” maken wat niet normaal is.’ 

Wat is dan normaal, kun je je nu afvragen. Die vraag beantwoordt de koning niet, maar hij legt wel uit wat er voor nodig is:
‘En: onze vrije, democratische rechtsstaat koesteren en verdedigen. Want alleen die biedt bescherming tegen willekeur en waanzin.’

Tot slot maakt Willem-Alexander zijn toespraak mooi rond. Hij keert terug naar Sobibor gevangene Jules Schelvis met een prachtig citaat. ‘Jules Schelvis doorstond de hel en wist toch als vrij mens weer iets van het leven te maken. Veel meer dan dat. “Ik heb vertrouwen in de mensheid gehouden”, zei hij. Als hij het kon, kunnen wij het ook.’

Hij rond kort en krachtig af: ‘Wij kunnen het, wij doen het samen. In vrijheid.’

De toespraak op de Dam

Tekst van de toespraak

Dodenherdenking, 4 mei 2020. Koning Willem-Alexander spreekt het Nederlandse volk toe op een vrijwel lege Dam in Amsterdam.

Dodenherdenking, 4 mei 2020. Koning Willem-Alexander spreekt het Nederlandse volk toe op een vrijwel lege Dam in Amsterdam.

vlnr Koningin Maxima, Mark Rutte, de commandant der strijdkrachte, Gerdi Verbeet en burgemeester Femke Halsema.

Het communicatiemodel van Schultz van Thun

Communicatie is meer dan de feiten

De Duitse hoogleraar psychologie Friedemann Schulz von Thun is psycholoog en expert in interpersoonlijke communicatie en intrapersoonlijke communicatie. Een van zijn modellen is bekend geworden als het communicatiemodel van Schultz von Thun.

Iedere boodschap kan worden ontleed in vier aspecten:

  • Het expressieve aspect: de emotionele lading van de woorden.
  • Het zakelijke aspect: de letterlijke inhoud, de feitelijke mededeling.
  • Het appellerende aspect: het doel van de mededeling.
  • Het relationele aspect: over de verhouding tussen zender en ontvanger.

Expressie: De Corona crisis is heftig en het gaat lang duren.
Zakelijk: Anderhalve meter en geen groepen, kroegen, scholen, uitjes.
Appellerend: Hou je eraan, in ieders belang.
Relationeel: Mensen, let een beetje op elkaar.

 

Als er expressief iets heel anders wordt gezegd dan de zakelijke mededeling, dan is het zakelijke aspect niet van belang.
Neem het zinnetje ‘Wat ben jij leuk.’ Dit betekent het tegendeel als het de reactie is van iemand waarmee een flauwe grap is uitgehaald. In mimiek en lichaamstaal wordt dan een heel andere boodschap gegeven: ‘Wat flauw.’
Sarcastisch, cynisch of humoristisch taalgebruik is voor veel mensen moeilijk te volgen. Zij herkennen vooral de zakelijke boodschap omdat andere aspecten minder helder zijn en niet iedereen hier even goede antennes voor heeft.

Je stem is de spiegel van je ziel

Jouw helende stem

Als je spreekt, kan je stem wonderen doen. Dat is jouw helende stem. Mensen worden er rustig van, ze gaan luisteren, raken betrokken en gemotiveerd, ze gaan samenwerken.
Natuurlijk moet je verhaal kloppen, maar je klank is echt de grote trigger.
Je kunt veel aan je klank doen. Dat is een leertraject. Zie mijn case verderop.
En je kunt nu al meteen iets doen:

Stemoefening

Zoek een rustige plek, waar je kunt zingen.
Ga hier een klank maken die lekker aanvoelt. Geen woorden, maar even alleen maar de klank. Een klank, waarvan je voelt dat die je ontspant. Misschien iets hoger, misschien iets lager? Een klank waarmee je je keel masseert. Je voelt je klank door je keel en je mond stromen. Ga hier mee spelen. Wat kun je allemaal met je klank? Doe dit een paar minuten.

Resultaat?

​Onderzoek na afloop wat dit je oplevert. Hoe voel je je nu?
Vast staat dat je even naar jezelf hebt geluisterd. Niet naar je woorden, maar naar je klank. Wat vind je ervan? Mooie stem? Lelijke stem?

Lelijke stemmen bestaan niet.

Vind jij dat je een lelijke stem hebt, dan ben ik het niet met je eens. Lelijke stemmen bestaan niet, maar een stem kan wel tijdelijk verwrongen zijn, door stress, trauma’s, angst. En daar valt wat aan te doen. Niet in een oefeningetje, hier, maar je kunt aan stembevrijding gaan doen, stemexpressie, je kunt, soms na een lange reis, je eigen stem vinden en die is ontroerend mooi, dat verzeker ik je.

Is het veilig?

Als je klank rustig is tijdens je presentatie, dan wordt je publiek ook rustig. Voorwaarde voor een goede presentatie.
Andersom, als het niet veilig is, dan ga je niet luisteren (naar een presentatie, bijvoorbeeld). Als het niet veilig is, dan wil je weg, tenzij je door de spreker en de setting wordt gehypnotiseerd.

Is het bedreigend?

Je kunt ook gaan voor de massahypnose van een opgezweepte mensenmenigte, waarin mensen achter een autoritaire leider aangaan. Hier willen wij niet aan bijdragen. Wij willen werken aan een veilige wereld. Dat is in de eerste plaats een veilige wereld voor jezelf, ook als je presenteert.

Mijn case: van verlegen naar podiumplezier

Rond het jaar 2003 gaf ik de eerste presentatietrainingen. De mix van communicatietheorie plus toneeloefeningen bleek al een succesvol trainingsaanbod. Toch ontbrak er nog heel wat. Mijn eigen spreekangst smeulde nog. Dan klonk ik afgemeten, bars of zelfs arrogant. Ik had nog geen idee wat ik hieraan kon doen. Welke oefeningen, welke theorie?

Stemexpressie, de stem van mijn ziel

Marius Engelbrecht werd mijn eerste stemleraar. Stemexpressie noemt hij het. Eenvoudig gezegd: ‘klinken’. Heftig, bevrijdend en ontroerend. Klank maken en zingen zonder woorden en betekenis. Het bracht me vrijheid, rust en improvisatievermogen op het podium, ook in ‘gewone’ presentaties. Marius heeft een mooi boek over zijn werk geschreven: Oerzang. Bij Marius volgde ik veel cursussen waaronder een jaartraining.

Soul Voice

Ik keek en klonk ook bij andere stemdocenten, waarvan Anke de Jong de belangrijkste is. Zij is gecertificeerd in de internationale stembevrijdingsmethode Soul Voice.
Afgelopen zomer heb ik bij Anke met een intens lied mijn vader bedankt die drie jaar geleden is overleden. In mijn jeugd is van alles misgegaan. Er waren oude wonden en die zijn vooral door mijn stemactiviteiten behoorlijk geheeld.

Jouw helende stem

Als je iets presenteert, let dan eens op je stem. Hoe klink je? Is het vriendelijk? Is het een zachte kracht? Deze stem levert het meeste op, deze stem verbindt. Deze stem doorbreekt het lastige ‘wij tegenover zij’ denken. Dit is je helende stem.

Zo nu en dan ben je van harte welkom voor een stemdag in de Ritmeester.

> Lees meer over de stemdag >

Een goede presentatie is een vorm van kunst

Goed presenteren is … jouw droom wakker kussen

Een goede presentatie heeft iets magisch. Ergens tussen hemel en aarde mag jij een bijdrage leveren. Een goede presentatie kust de droom van je publiek wakker.
De bedenker van de Ted Talks, Chris Andersen, zei het als volgt:

“A successful talk is a little miracle.
People see the world differently afterward.”

Mooie definitie van een goed kunstwerk!

“Als je een schip wilt bouwen, trommel dan geen mensen bij elkaar om voor hout te zorgen, orders te geven en het werk te delen, maar roep in hen het verlangen wakker naar de uitgestrekte, eindeloze zee.”

Mooie tekst, toegeschreven aan Antoine de Saint-Exupéry (schrijver van o.a. ‘Le petit prince’)
In story telling spreekt men wel van het wenkend perspectief. Het idee van het beloofde land achter de horizon.

Wat je ook presenteert, het gaat om de magie, het gaat om het wakker kussen van dat grotere verlangen dat verbonden is met de kern van ons bestaan. Mijn droom, jouw droom, onze droom over een vredige en gelukkige wereld.

    Ons Sprankmodel voor betere communicatie.

Wij hebben lang nagedacht en onderzocht hoe communicatie werkt, wat het doel zou zijn en hoe je het beter kan doen. Uiteindelijk ontstond het Sprankmodel. We hebben het over communicatie, gebaseerd op gelijkwaardigheid. Als doel namen we samenwerken. Met de klok mee kom je dan eerst langs je eigen verhaal, je dromen, je verlangens en ook de dromen van je ouders en voorouders, van alles wat je meeneemt op je reis. Je kunt gaan luisteren en dan kom je bij de droom van de ander. Stadsbewoner naar plattelander, witte naar zwarte mens, christen naar moslim.

Luisteren lijkt investeren, maar is rijker worden, omdat je meer te weten komt. Investeren is aan de slag gaat, terwijl er nog geen opbrengst is. Er moet ene balans zijn, in je werk, in je privé leven, tussen die twee, tussen uitgaven en inkomsten, tussen heel vele. Naarmate er meer balans is, naarmate dromen beter in beeld komen, naar mate er meer wordt geïnvesteerd gaat het samenwerken beter en ontstaat er meer cruciale helderheid. Die helderheid is heel simpel, geen ruis, geen verborgen agenda, maar ook gaat het over het licht in ons, over kosmisch besef, zo je wilt over God.

Hoe krijg je de magie in je presentatie?

Kom met een prachtig gedicht of citaat, kom met verhalen over jouw dromen als kind, kom met verhalen van anderen, vertel vanuit je hart, wat je raakt, je passie. Vertrouw op de stilte, ga naar binnen, luister naar waar je gelukkig van wordt en vertel erover. Je intuïtie is je bron.

Toen ik een jongetje was van een jaar of vijf/zes speelde ik in de zandbak met ons buurmeisje Maria Kloosterman. Totdat Maria onder het achterwiel van een vrachtwagen overleed. Maria ben ik nog steeds dankbaar. Ze heeft mijn dromen wakker gekust. Op een plank in de zandbak leerde zij mij dat het een piratenschip was op de grote oceaan. We waren samen op weg naar de vrijheid. Dat is nog zo.

r.s.

Achtergronden bij je spreekangst

Trauma’s hinderen je om voluit te presenteren

Wij geven trainingen presenteren. Gesprekstechnieken, communicatietechnieken, toneeltechnieken. Vaardigheden en daarachter persoonlijke ontwikkeling.
Wij doen het voor, jij oefent. We geven feedback en kader.

We doen nog meer. De meeste mensen hebben namelijk flink last van spreekangst. Dit onderwerp snijden we aan en we bieden je oefeningen om hier stappen in te zetten.

Wat is de theorie en het verhaal hierachter?

“The pain we do not heal, becomes the legacy of our children”

Woorden van Stephi Wagner, msc. Dramatische tekst. Klopt het?
Mijn ervaring en les is dat dit klopt en anderen bevestigen dit.

De pijn die je niet heelt, geef je onbewust door
en hindert je om er vol voor te gaan.

Je trauma’s staan je dus ook in de weg als je voluit wilt presenteren. Zou je dan niet goed kunnen presenteren, zolang je deze trauma’s niet hebt geheeld? Dan zouden er vrijwel geen goede presentaties zijn. Het helen van je pijn is immers een levenswerk.

Hup, in je rugzak.

Je kunt je trauma’s ook tijdelijk in je rugzak stoppen. Mensen zijn juist uniek en mooi door de manier waarop ze zich verstaan tot hun pijn en verdriet. Het leven zou saai zijn zonder deze rijkdom.
Om je wonden in je rugzak te kunnen stoppen, moet je ze zien en oppakken. Dan ben je je er van bewust en dat is al een mooie stap in je proces.

(met dank aan coach / trainer en vriend Wim Aalbers.)

De zachte weg.

We tonen je twee wegen om met spreekangst om te gaan, de zachte weg en een harde weg die uiteindelijk dood loopt.
De zachte weg opent en heelt. In ons e-book ‘Help, ik wil van mijn spreekangst af’ wordt dit uitgewerkt, inclusief plan van aanpak.

Visualiseren en accepteren.

Op onze trainingen leren we deelnemers onder meer om hun spreekangst een plek te geven, naast je op het podium. Je kunt dat gekwetste jongetje of meisje met spreekangst visualiseren en accepteren, in plaats van vechten met jezelf. Dat meisje of jongetje, dat dappere kind, dat ben jij ook en dat mag er ook zijn.

Van een groep studenten had 70% serieuze spreekangst.Dit maakt duidelijk hoeveel mensen er met trauma’s worstelen. Ze hinderen je om vol plezier, enthousiast en volledig open te presenteren en zelfs te leven. Terwijl je dit natuurlijk wel wilt. Dus, aan het werk.

Samenvatting. Goed presenteren kan ook met butsen.

Het komt je presentaties ten goede:

  • Als je je trauma’s tijdelijk in je rugzak stopt, zodat je zo goed mogelijk kunt presenteren.
  • Als je het bange kind in jou welkom heet, naast je neer zet en er lief tegen bent.
  • En het grotere werk: Onderzoek je trauma’s en ga ze helen.

De eerste twee zijn ook al belangrijke stappen op je levenspad.

Persoonlijk.

Voor ons, trainers, geldt net zo goed dat wij krassen op onze ziel hebben. Zelf ben ik hier eerst onbewust en onbekwaam mee aan de gang gegaan. Blowen als ontsnapping, schrijven, schilderen en optreden als therapie. Toen was ik nog jong. Naar de natuur, dat hielp ook en helpt altijd. Er volgden psycholoog en andere alternatieve vaders en moeders. Katri, mijn vrouw, en onze kinderen als spiegels, ze hebben helaas ook last gehad van mijn trauma’s.

Schrijven en schilderen/tekenen zijn gebleven. Zingen en toneel kwamen erbij. Stemexpressie, soul voice, trainersopleidingen en meer lichtgevende wegen om mijn wonden te helen. Mijn kennis met anderen delen als zingeving.

Mezelf accepteren, ik mag er zijn. Dan komt er rust en kan ik luisteren. Dan pas kan ik de ander accepteren, jij mag er zijn.

Ik wist niet dat de weg zo mooi zou worden.

Hartelijke groet,
Roeland Schweitzer

NOBTRA gecertificeerd Trainer en coach

Je trauma's hinderen je om er vol voor te gaan.

Zorgvuldig voorbereiden, is wat je kunt doen.

Een jubilaris toespreken

Hoe doe je dat? Een mooie toespraak voor een jubilaris?

Onderwerpen voor je toespraak

Neem een A4tje. Schrijf in het midden de naam van de jubilaris. Plak er een foto bij. Schrijf er in trefwoorden omheen wat je allemaal van deze jubilaris weet. Werkverhalen, maar ook hobby’s, kenmerken (altijd rode sokken aan), privéverhalen voor zover gepast, en ook achtergronden en geschiedenis. Waar komt iemand vandaan? Hoe is hij bij jullie begonnen? De ontwikkeling van de jubilaris? Wat heeft zij/hij bijgeleerd, in welke projecten heeft zij/hij een rol gespeeld? Welke rol? Bedenk hier telkens concrete verhalen bij. Wat vindt de jubilaris belangrijk? Waar staat hij of zij echt voor? Wat waardeer je vooral in deze persoon?

Nu staat alles nog kris kras op dit A4tje. Neem een nieuw A4 tje en orden de onderwerpen. Het maken van zo’n ‘mindmap’ kost je misschien vijf minuten. Leg het A4tje weg en maak er de volgende dag weer een. Ander moment, andere ideeën. Vergelijk deze twee. Nieuwe voorbeelden? Nieuwe onderwerpen? Selecteer de belangrijkste op een derde A4tje. Zo leer je je verhaal kennen.

Dus onderwerpen verzamelen doe je in een paar korte sessies.

Vordert het niet? Ga dan even een half uurtje buiten wandelen. De beweging en de frisse lucht laten je gedachten stromen.

Vertel verhalen over de jubilaris.

Als publiek willen we verhalen horen, anekdotes.
In de winter van 2012 liep Piet bij de Oranjeplas  …
Heel concreet, we willen het voor ons zien. Waar, wanneer? Wat gebeurde er?
Het vroor dat het kraakte en Piet dacht dat hij wel over het ijs kon lopen.
Wie waren er nog meer bij? Geef details.

Spreek de jubilaris toe.

In je toespraak richt je je tot de jubilaris. Hij/zij staat naast je of je hebt in ieder geval oogcontact. Samen met de jubilaris bespreek je de successen en een enkele vrolijke noot uit die afgelopen periode. Dus niet samen met je publiek grappen over de jubilaris maken.

Foto’s? Maak een diashow.

Heb je leuke foto’s van de jubilaris, maak er een diashow van. Ook al is er geen beamer, ook op een laptop biedt een diashow met foto’s uit de oude doos leuke gespreksstof en houvast voor de aanwezigen.

Betrek de familie in je toespraak

Bij een jubileum is vaak familie aanwezig. Betrek die ook in het verhaal. Door ze vragen te stellen, zoals: “Herinneren jullie je nog?”. Door te vragen naar meer details, zodat mensen zelf beginnen te vertellen. Verhalen vertellen en verhalen delen, dat verbindt en zorgt voor een mooie bijeenkomst. Door partners en kinderen te bedanken voor hun loyaliteit en hun geduld.

Maak een evenwichtige toespraak.

Stip ook even de moeilijke tijden aan, die er misschien zijn geweest. Alleen maar zonneschijn, dat is ongeloofwaardig. Aan de andere kant, je moet de jubilaris natuurlijk wel in het zonnetje zetten, het is een feestje. Wat doet zij of hij zo bijzonder goed? Waarom ben je blij met deze jubilaris? Waarom hou je van dit mooie mens?

Maak het persoonlijk.

Wat vind jij leuk aan de jubilaris?
Wat bewonder je in hem / haar?
Wat vind je mooi?
Wat raakt je?
Maak het concreet met voorbeelden en anekdotes.

Ontroerend?

Een goede toespraak heeft ook iets ontroerends. Dat je voelt dat het stil wordt, dat je samen iets bijzonders deelt. Dat mag best. Een jubilaris werkt tien jaar of langer bij de zaak. In die tijd is er veel gebeurd Sta even stil bij de dingen die jou geraakt hebben. Dat maakt de bijeenkomst waardevoller.

Stimuleer de jubilaris.

Natuurlijk heb je een cadeau voor de jubilaris. Als het een zorgvuldig uitgezocht persoonlijk cadeau is, dan is het leuk om hier iets over te vertellen. Heel mooi is het ook als je iets vertelt over een gewenste ontwikkeling. Bijvoorbeeld dat iemand een opleiding zou kunnen volgen en een diploma gaat halen en dat je dat graag stimuleert. Een goede speech is inspirerend, daagt mensen uit om door te groeien.

Hardop oefenen.

Zodra je wat bouwstenen voor je verhaal hebt, ga dan hardop oefenen. Alle profs oefenen hardop. Met een regisseur. Vertel je verhaal thuis aan je partner. Vraag om commentaar. Van feedback leer je heel veel.

Voorbereiden vlak van tevoren.

Alle profs doen een warming up voor ze een podium opstappen. Je lichaam losmaken en je stem. Even wat zingen, lekker sporten, een uurtje wandelen. Zo maak je je hoofd leeg. Presenteren is heel fysiek. Ziet het er leuk uit? Klinkt het goed? Zit er plezier in, enthousiasme. Een goed verhaal houden is een soort van topsport. Alle sporters doen een warming up.

Mentaal voorbereiden

Denk in termen van ‘wij samen’ in plaats van jij tegenover de groep. Wat kom je brengen? Wat is je doel? Misschien iets dichter bij elkaar komen? Verbinden? Realiseer je dat je je verhaal optimaal hebt voorbereid en laat het dan los, zodat er ook ruimte is voor improvisatie en inspelen op wat het moment nodig heeft.

De uitvoering, neem de tijd.

Neem de moeite om de uitvoering ook goed voor te bereiden. Is het zaaltje in orde? Heb je een microfoon nodig? Zo ja, hoe werkt dat ding? Waar ga je straks staan, zodat iedereen je kan zien en horen? Misschien moet je wat hoger gaan staan? Wees op tijd, maak het gezellig, zorg dat er evenveel stoelen zijn als er mensen komen. Lege stoelen zijn heel ongezellig. Verwelkom jubilaris en gasten. Zorg voor bloemen.

Geniet ervan.

Als het niet leuk is voor de spreker, wordt het ook niet erg leuk voor de jubilaris. Dit verplicht je min of meer om het voor jezelf aangenaam te maken. Hoe doe je dat? Met kleine anekdotes, grapjes, door vragen stellen en door je kwetsbaar op te stellen. Dat is allemaal nog niet zo gemakkelijk als je het niet leuk vindt. Daarom, worstel je geregeld met je presentaties, kom dan naar een training. In een paar dagen, leer je ontzettend veel.

Hoe lang moet  / mag je verhaal zijn?

Dat is heel simpel, beter twee spannende minuten, dan tien saaie. Twee minuten is natuurlijk erg kort, maar vijf minuten is meestal al prima. Door hardop te oefenen krijg je een idee van de lengte van je presentatie.

Breng de jubilaris niet in verlegenheid.

Pas nog meegemaakt. De spreker vroeg totaal onverwachts aan de jubilaris: “Rianne, wil jij ook nog wat zeggen?”  Daar had Rianne dus niet op gerekend en ze werd knalrood. Niet leuk voor de jubilerende Rianne, niet leuk voor het publiek. Wel kan het een goed idee zijn om de jubilaris van te voren te vragen of hij/zij ook iets wil zeggen.

Succes.

Wat zit er achter spreekangst? Hoe kun je ermee omgaan?
Lees ons e-book: ‘Help ik wil van mijn spreekangst af.’

Meer weten over het zelf schrijven van een goede speech?
Lees ons e-book: Zelf een speech schrijven in zeven stappen.

Alles weten over goed presenteren?
Lees ons handboek ‘Presenteren is een feest.’

In de praktijk oefenen?
Kom voor een individuele coaching.
Of volg een van onze presentatietrainingen.

Mag jij regelmatig een jubilaris toespreken en vind je dat telkens lastig, dan is een goede presentatietraining echt een aanrader. Je leert gouden toneelregels en de uitgangspunten voor een goede presentatie. In een veilige setting oefen je je vaardigheden. Na de training kun je het, gegarandeerd.

Alles wat er van invloed is op je presentatie

Het ‘umfeld’ van je presentatie

Novemberwandeling

Drie uur vanmiddag
Net nog even warm zonlicht
Moment van stilstaan

Het ‘umfeld’ is alles rondom je presentatie. Het is de volledige setting waarbinnen zich je presentatie afspeelt. Het is het weer, de uitnodiging, de zaal, de boodschappenlijstjes in je hoofd, de kwaliteit van de koffie tot en met een ziek kind thuis. Het is veel. Het umfeld van je toehoorders is ook weer anders dan je eigen umfeld. Je presentatie is een zandkorrel in de oceaan. Herfst of zomer, wat een verschil, Zie onderaan.

In het tv programma ‘Podium Witteman’ kwam een leuk, illustratief proefje langs. Presentator Floris Kortie deelde chocola uit aan het publiek. Daarna klonk er onheilspellende Wagneriaanse muziek. ‘Hoe smaakt de chocola’ vroeg Floris. Het publiek kon kiezen uit bitter of zoet en koos uiteraard voor bitter. Bij het volgende stukje chocola klonken vrolijke Mozart riedeltjes en dezelfde chocola smaakte de meeste proevers nu zoet.

Dus verschillende muziek, een verschillend umfeld, dat leidt zelfs tot een tegengestelde ervaring.
Ooit wilde ik tijdens een lange autorit een vriend overtuigen om niet van zijn geweldige vrouw te scheiden. Aan het einde van de rit was hij het met me eens. Zei hij. Dus ik dacht blij, doel bereikt. Maar het was het tegendeel. Uit mijn verhaal had hij uitsluitend gehoord wat zijn plan om te scheiden bevestigde, wat paste in zijn umfeld. Ik stapte verbijsterd uit.

Goed communiceren is moeilijk, zeker als je publiek in een ander universum verkeert. Denk aan mensen met meningsverschillen, rijk en arm, randstad versus platteland..

Wat kun je eraan doen?

Pak meningsverschillen meteen op als ze nog klein zijn. Ga ze onderzoeken en blijf in gesprek.
Naar elkaar luisteren neemt af, naar mate de spanning toeneemt.

Het umfeld van je presentatie is dus heel breed. Nog wat relevante onderwerpen: de belevingswereld van je publiek, hun verwachting, hun agenda’s, het algemeen heersende sentiment, de kleding die je aan hebt, je taalgebruik en je grapjes, je lichaamstaal. Dit alles maakt presenteren bijna net zo complex als het leven zelf. En bijna net zo mooi.

Conclusie: Ga helemaal voor je verhaal, geloof er honderd procent in. Bereid het zo goed en veelzijdig mogelijk voor. De uitnodiging, de zaal, jouw verhaal, de sfeer. Oefen en verbeter. Geef niet op. Kijk om je heen, zie het speelveld waarin je opereert, speel er op in.

Speelveld, mooier woord dan umfeld.

>>> Lees meer over waarnemen en gestalt >>>

vlnr Bentre Jonker trainer, Katri Schweitzer design, Roeland Schweitzer trainer, Majlis Schweitzer trainer, Angelique Koppelman office manager